Accounting

Mula sa Wikipediang Tagalog, ang malayang ensiklopedya
(Idinirekta mula sa Pagtutuos)
Tumalon sa: nabigasyon, hanapin

Ang accounting[A 1][A 2] (pagbigkas: a•kawn•ting), pagtutuos, kontadurya (Kastila: contaduria) ay ang larangan at pamamaraan ng pagsusuri pagsusukat, pagpoproseso, at pamamahayag ng mga ari-arian, ng mga pananagutan, ng mga kita, ng mga resulta ng mga gawaing ekonomiko ng isang grupo ng tao, at pinansiyal na kalagayan o katayuan ng isang negosyo o organisasyon,[3] at ang pagpapahiwatig nitong mga resulta sa mga tao, kasama na ang mga namumuhunan (investors), nangagasiwa (regulators), at nanunustos (suppliers). Ito ay tinagurian ding “wika ng pagnenegosyo” at magkasingkahulugan ang accounting at pag-uulat ng pananalapi (financial reporting). Tinatawag na accountant ang taong nagsasanay sa larangang ito.

Ang makabagong larangan nito ay itinaguyod ni  Luca Pacioli, isang Italyanong matematiko, noong 1494. Ang accounting ay sumusukat sa mga kinahihinatnan ng mga pang-ekonomiyang gawain ng mga organisasyon at naghahatid ng impormasyon sa iba't ibang gumagamit nito kagaya ng mga mamumuhunan, taong pinagkakautangan, tagapamahala at tagapangasiwa. Ang mga nagsasanay ng accounting ay kilala bilang mga accountant. Ang terminong accounting at pinansyal na pag-uulat ay kadalasang may magkasingkahulugan na ibig sabihin.

Tagapagtakda ng pamantayan[baguhin | baguhin ang batayan]

Ang accounting ay pinangungunahan ng mga organisasyon katulad ng mga tagapagtakda ng pamantayan, kompanyang pang-accounting at mga propesyonal na indibidwal. Ang mga pahayag na pinansyal ay kadalasang sinisiyasat ng mga kompanyang pang-accounting at hinahanda alinsunod sa Generally Accepted Accounting Principles (GAAP). Ang GAAP ay tinakda ng iba't ibang organisasyong nagtatakda ng pamantayan katulad na lamang ng Financial Accounting Standards Board (FASB) sa Estados Unidos at Financial Reporting Council (FRC) sa Reyno Unido. Mula 2012, "lahat ng pangunahing ekonomiya" ay may planong gamitin o magtipon tungo sa International Reporting Standards (IFRS).

Mga sangay[baguhin | baguhin ang batayan]

Ang accounting ay nahahati sa maraming larangan, kabilang na rito ang pinansyal accounting, management accounting, awditing at tax accounting. Ang accounting information systems ay dinisenyo upang suportahan ang accounting at mga gawaing may kinalaman dito. Ang pinansyal accounting ay nakasentro sa pag-uulat ng mga impormasyong pinansyal ng mga organisasyon, kabilang dito ang paghahanda ng mga pahayag na pinansiyal para sa mga taga-labas na gumagamit ng impormasyon tulad ng mga namumuhunan, nangangasiwa at nanunustos. Ang management accoounting ay nakatuon sa pagsusukat, pagsusuri at pag-uulat ng mga impormasyon para sa panloob na paggamit ng pamamahala. Ang pagtatala ng mga transaksyong pananalapi ay ginagawa upang mailahad sa pinansyal na ulat ang mga buod ng pananalapi. Ito ay kilala bilang bookkeeping. Ang "double-entry" bookkeeping ang pinakaginagamit na sistema.

Talababaan[baguhin | baguhin ang batayan]

  1. Batay sa paggamit ng Komisyon sa Regulasyong Pampropesyon — "Lupon ng Accountancy".[1]
  2. Siyang paggamit din ng akademya gaya ng Departamento ng Accountancy, Kolehiyo ng Negosyo at Ekonomiks, De La Salle University.[2]

Mga sanggunian[baguhin | baguhin ang batayan]

  1. "Sample of Professional Regulation Commission, Board of Accountancy Certificate of Registration". http://chrisismael.tripod.com/images/prc_cert_big.jpg. 
  2. "Negosyanteng Pinoy" (PDF). Departamento ng Accountancy, Kolehiyo ng Negosyo at Ekonomiks, De La Salle University. Disyembre 2003. http://www.dlsu.edu.ph/research/centers/cberd/pdf/negosyo/IsyNo9.pdf. 
  3. Gaboy, Luciano L. "Accounting". Gabby's Dictionary, Praktikal na Talahuluganang Ingles-Filipino ni Gabby/Gabby's Practical English-Filipino Dictionary, GabbyDictionary.com. 


Agham Ang lathalaing ito na tungkol sa Agham ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.