Roberto Verzola

Si Roberto Verzola (Nobyembre 1952 — Mayo 6, 2020) ay isang manunulat, inhinyero at aktibista, na binansagang Ama ng Email sa Pilipinas, sa kadahilanang siya ay ang nagtaguyod at nagpasimuno ng mga sinaunang koneksyon para sa Pilipinas ng internet at email mula noong 1992.[1]
Akademya
[baguhin | baguhin ang wikitext]Si "Obet" Verzola ay nagtapos sa Philippine Science High School noong 1969 at nag-aral ng enhinyerang pang-elektrisidad sa Unibersidad ng Pilipinas, Diliman. Doon, siya ay naging kasamang patnugot ng The Philippine Collegian at kalaunan siya ay nagturo bilang isang lektor sa Instituto ng Matematika ng Unibersidad ng Pilipinas sa Diliman, mula 2009 hanggang 2017.[2][3]
Aktibismo
[baguhin | baguhin ang wikitext]Noong panahon ng Batas Militar sa Pilipinas, si Verzola ay sumali sa Kilusan para sa Pambansang Demokrasya at sumulat siya para sa Taliba ng Bayan, isang publikasyon ng kilusang ito. Pagkatapos ng Rebolusyong EDSA ng 1986, itinatag ni Verzola ang Andromeda Bulletin Board System — na nagpapahintulot sa mga gumagamit na magpadala at tumanggap ng mga mensahe mula sa isa't-isa, gamit ang isang pang-himpapawid na Sistemang Paunawaan[4] sa pamamagitan ng mga workstation na nakahimpil sa mga gusali ng Senado at Mababang Kapulungan, gayun din ang mga tahanan ng mga mahilig sa teknolohiya.[5] Kabilang sa kanyang mga inisyatiba ay ang Karapatang Pantao, reporma sa elektoral, mga Karapatan sa Intelektwal na Ari-arian, agrikultura, eninherya na pang-genetiko, at ang napagbabagong enerhiya.[6]
Paglilingkod-bayan
[baguhin | baguhin ang wikitext]Mula 1992 hanggang 2000, pinatakbo niya ang EMail Center, isang paglilingkod para sa mga organisasyong di-pampamahalaan sa Pilipinas, kung saan ay nagsilbi siya ng minsan bilang Pangulo nito.[7] Noong 2008, siya ay naging sa mga unang tagasanay ng lipunang sibil ng Timog Asya na naging isang "akademikong panauhin"[8] sa Instituto ng Internet sa Unibersidad ng Oxford.[9][10]
Bilang Manunulat
[baguhin | baguhin ang wikitext]Siya ay nagsulat o sumanib sa pagsusulat ng mga sumusunod na aklat:
- Tungo sa Politikal na Ekonomiya ng Impormasyon: Mga Pag-aaral sa Impormasyon sa Ekonomiya
("Towards a Political Economy of Information: Studies on the Information Economy") (2004)[11]
- Hindi sa ating Pagbabantay: Ang Batas Militar ay Talagang Nangyari. Nandoon Kami
("Not On Our Watch: Martial Law Really Happened. We Were There.") (2013)[12]
- Pagtawid sa: Ang Paglipat ng Enerhiya sa Napag-babago na Lungsod
("Crossing Over: The Energy Transition to Renewable City") (2015).[13]
Agham
[baguhin | baguhin ang wikitext]Noong 2001, siya ay naging kalihim-heneral ng organisasyong tinaguriang "Philippine Greens" na nakatuon sa eninherya na pang-genetiko, agrikultura, at mga isyu tungkol sa kapaligiran. Ginawa rin niya ang Green Net, isang non-profit na ISP (internet service provider) na magagamit sa mga lokal na NGO (non-government organization).[14]
Isang tagapagtaguyod laban sa komersyalisasyon ng mga pananim, nagsagawa siya ng isang buwang hunger strike sa harap ng mga pintuan ng Kagawaran ng Agrikultura upang tutulan ang pamamahagi ng BT corn, isang genetically-modified na mais. Nagpatakbo siya hanggang 2019 ng isang blog na pinamagatang "Ekolohiya, teknolohiya at pagbabago sa lipunan"— na hindi lamang tungkol sa agrikultura, ekonomiya, at teknolohiya, kundi din mga salin sa wikang Inggles ng mga sikat na awiting Pilipino.[15]
Pamana
[baguhin | baguhin ang wikitext]Ang aktibista, manunulat at mathematician na si Roberto Verzola, na kilala bilang "Ama ng email sa Pilipinas" ay namatay noong ika-6 ng Mayo 2020 sa kanyang tahanan sa Quezon City habang nagpapagaling mula sa sepsis at pneumonia. Siya ay 67 na taong gulang nang pumanaw.[16]
Mga karagdagang babasahin
[baguhin | baguhin ang wikitext]Mga sanggunian
[baguhin | baguhin ang wikitext]- ↑ Roberto Verzola, "Father of Philippine email", dies | rappler.com
- ↑ Father of RP Email| upd.edu.ph
- ↑ Lest We Forget — Roberto S. Verzola | libcom.org
- ↑ Bulletin Board System | Britannica.com
- ↑ Roberto Verzola PH Internet pioneer and activist dies at 67 | Newsbytes.PH
- ↑ What is renewable energy? | United Nations
- ↑ In Progress - Women in Action 2002-2 - Internet Cafes: Cennectivity for the Masses | isiswomen.org, inarkibo mula sa orihinal noong 2024-12-15, nakuha noong 2024-12-15
- ↑ Visit as an academic | gov.uk
- ↑ Oxford Internet Institute (OII) welcomes its first Civil Society Practitioners from the Global South as Academic Visitors | oii.ox.ac.uk
- ↑ About Roberto Verzola | oii.ox.ac.uk
- ↑ Towards a Political Economy of Information: Studies on the Information Economy | Foundation for Nationalist Studies (sa wikang Ingles)
- ↑ Not On Our Watch: Martial Law Really Happened. We Were There | League of Editors for a Democratic Society (LEADS), College Editors Guild of the Philippines (CEGP) (sa wikang Ingles)
- ↑ Crossing Over: The Energy Transition to Renewable Electricity | Friedrich-Ebert-Stiftung (sa wikang Ingles)
- ↑ The one and only Obet | Foundation for Media Alternatives
- ↑ Ecology, technology and social change | rverzola.wordpress.com (sa wikang Ingles)
- ↑ Roberto “Obet” Verzola, in memoriam | Institute for Climate and Sustainable Cities