Seguridad

Ang seguridad ay ang pagprotekta laban sa, o kakayahang makayanan, ang mga posibleng pinsala (o iba pang hindi kanais-nais na pamimilit). Ang mga nakikinabang (na teknikal na tinatawag na referents o pinoprotektahan) ng seguridad ay maaaring mga tao at pangkat panlipunan, mga bagay at institusyon, mga ekosistema, o anumang iba pang entidad o penomenong maaaring maapektuhan ng hindi kanais-nais na pagbabago.

Karaniwang tumutukoy ang seguridad sa pagprotekta laban sa mga mapaminsalang puwersa, subalit mayroon din itong malawak na hanay ng iba pang kahulugan. Halimbawa, maaari itong tumukoy sa kawalan ng pinsala (hal., kalayaan mula sa kakulangan); sa pagkakaroon ng isang mahalagang pangangailangan o kabutihan (hal., seguridad sa pagkain); sa kakayahang makayanan ang posibleng pinsala o kapahamakan (hal., matibay na pundasyon); sa pagiging lihim (hal., isang ligtas na linya ng telepono); sa pagkakakulong o pagpigil (hal., isang ligtas na silid o selda); at sa isang kalagayan ng isip (hal., kapanatagang emosyonal).

Ang seguridad ay kapwa isang damdamin at isang tunay na kalagayan. Maaaring makadama ang isang tao na siya ay ligtas kahit hindi naman talaga, o maaari rin siyang makadama ng kawalan ng seguridad kahit siya ay nasa ligtas na kalagayan. Karaniwang hindi malinaw na naipahahayag ang pagkakaibang ito.^[1]

Ginagamit din ang katawagan upang tukuyin ang mga gawain at sistemang ang layunin ay magbigay ng seguridad (kompanya ng seguridad, pulisyang panseguridad, puwersang panseguridad, serbisyong panseguridad, ahensiyang panseguridad, guwardiyang panseguridad, mga sistema ng seguridad sa cyberspace, mga kamerang panseguridad, at malayuang pagbabantay). Maaaring pisikal o birtuwal ang seguridad.

Etimolohiya

Hiniram ng wikang Tagalog ang salitang "seguridad" mula sa wikang Kastila na seguridad. Hango naman ito sa wikang Latin na salitang securus, na nangangahulugang malaya mula sa pagkabahala.^[2]

Konteksto

Ang konteksto ng seguridad ay ang ugnayan sa pagitan ng isang pinoprotektahan ng seguridad (security referent) at ng kapaligiran nito.^[3] Mula sa pananaw na ito, ang seguridad at kawalan ng seguridad ay nakasalalay, una, sa kung ang kapaligiran ay kapaki-pakinabang o mapanganib sa pinoprotektahan, at ikalawa, sa kung gaano ito kahusay tumugon sa kapaligiran nito upang mabuhay at umunlad.^[4]

Mga sanggunian

↑ Schneier, Bruce. "The Difference Between Feeling and Reality in Security". Wired (sa wikang Ingles). ISSN 1059-1028. Nakuha noong 2024-05-06.
↑ Online Etymology Dictionary. "Origin and meaning of secure". etymonline.com (sa wikang Ingles). Nakuha noong 2017-12-17.
↑ Barry Buzan, Ole Wæver, and Jaap de Wilde, Security: A New Framework for Analysis (Boulder: Lynne Rienner Publishers, 1998), p. 32 (sa Ingles)
↑ Gee, D (2016). "Rethinking Security: A discussion paper" (PDF). rethinkingsecurity.org.uk (sa wikang Ingles). Ammerdown Group. Inarkibo (PDF) mula sa orihinal noong 2022-10-09. Nakuha noong 2017-12-17.

[1] Schneier, Bruce. "The Difference Between Feeling and Reality in Security". Wired (sa wikang Ingles). ISSN 1059-1028. Nakuha noong 2024-05-06.

[:0-2] Online Etymology Dictionary. "Origin and meaning of secure". etymonline.com (sa wikang Ingles). Nakuha noong 2017-12-17.

[:1-3] Barry Buzan, Ole Wæver, and Jaap de Wilde, Security: A New Framework for Analysis (Boulder: Lynne Rienner Publishers, 1998), p. 32 (sa Ingles)

[:2-4] Gee, D (2016). "Rethinking Security: A discussion paper" (PDF). rethinkingsecurity.org.uk (sa wikang Ingles). Ammerdown Group. Inarkibo (PDF) mula sa orihinal noong 2022-10-09. Nakuha noong 2017-12-17.

[1]

[2]

[3]

[4]