Theotokos

Mula sa Wikipediang Tagalog, ang malayang ensiklopedya
Tumalon sa: nabigasyon, hanapin
Larawan ng mga Rusong icon ng Theotokos noong ika-18 siglo.

Ang Theotokos ( /ˌθiəˈtɒkəs/; Griyego: Θεοτόκος, transliterasyon: Theotókos) ay ang Griyegong titulo ni Maria, ina ni Hesus na ginagamit lalo na sa Simbahang Ortodokso ng Silangan, Ortodoksiyang Oriental, at mga Silanganing Simbahang Katolika. Ang literal na salin nito ay "Panganganak sa Diyos", "Nagbigay-buhay sa Diyos" at "siyang nagsilang sa Diyos". Maluwag na literal na salin nito ang "Ina ng Diyos."

Ang sinaunang gamit ng salitang ito ay binagyang-diin sa mga Simbahang ng Tradisyong Syriac, na siglo-siglo nang ginagamit ang titulong ito sa kanilang mga sinaunang liturhiya: ang Anaphora ni Mari at Addai (ika-3 siglo),[1][2] at Liturhiya ni Santiago (60 AD).[3][4]

Higit na ginagamit ng mga Katoliko Romano at mga Anglicano ang titulong "Ina ng Diyos" kaysa "Theotokos." Itinadhana sa Konsilyo ng Efeso noong 431 na si Maria ay Theotokos dahil ang kaniyang anak na si Hesus ay parehong Diyos at tao.[5][6]

Etimolohiya at gamit[baguhin | baguhin ang batayan]

Theotokos ng Kazan

Ang Theotokos ay dalawang salitang Griyego na pinagsama, Θεός na ibig sabihin ay Diyos at τόκος na ibig sabihin ay pagsilang. Literal itong nasasalin sa Pagsilang sa Diyos. Higit na akmang isinalin naman ito ng historyador na si Jaroslav Pelikan sa "ang siyang nagsilang sa Diyos".[7] Karaniwang hinahayaang di-isinasalin ang Theotokos o pinapakahulugan na lang bilang Ina ng Diyos.

Ang Ina ng Diyos ay literal na salin mula sa isang tanging titulo sa Griyego na: Μήτηρ του Θεού (translit. Mētēr tou Theou), tumpak na salin din ito ng mga salitang Griyego na: Θεομήτωρ (translit. Theomētor; binabaybay rin na Θεομήτηρ, translit. Theomētēr) at Μητρόθεος (translit. Mētrotheos), na matatagpuan sa mga tekstong patristiko at liturhikal, e.g.

... [80] περιφανῶς ἡ ἱερὰ θεομήτωρ ἐξετέλει ... [109] ἐκφαντικώτατά σε τὴν θεοτόκον προσημαίνουσαν ...[8]

Kapistahan[baguhin | baguhin ang batayan]

Sa Simbahang Katolika Romana, ang kapistahan ng Kadakilaan ni Maria, Ina ng Diyos (Theotokos) ay ipinagdiriwang tuwing 1 Enero, sa parehong araw ng oktaba ng Pasko. Sa mga bersiyon ng Kalendaryong Romano bago ang 1970, ipinagdiriwang ang pagka-ina ni Maria tuwing 11 Oktubre. Ito'y patuloy pa ring ginugunita ng ilang tradisyonal na Katoliko.

Ang kadalikalaang ito ay nagmula noong 500 AD at unang ipinagdiwang sa mga Silanganing Simbahan.

Iconograpiya[baguhin | baguhin ang batayan]

Mga mungkahing babasahín[baguhin | baguhin ang batayan]

Talasanggunian[baguhin | baguhin ang batayan]

  1. Addai and Mari, Liturgy of. Cross, F. L., ed. The Oxford Dictionary of the Christian Church. Oxford University Press. 2005
  2. "Book for people in English". Kaldu.org. http://www.kaldu.org/14_Reformed_ChaldeanMass/PeopleBook_Eng.html. Hinango noong 2013-11-03. 
  3. John Witvliet, "The Anaphora of St. James" in ed. F. Bradshaw Essays on Early Eastern Eucharistic Prayers, 1997
  4. "CHURCH FATHERS: Divine Liturgy of St. James". Newadvent.org. http://www.newadvent.org/fathers/0717.htm. Hinango noong 2013-11-03. 
  5. Maling banggit (Hindi tamang <ref> tag; walang binigay na teksto para sa refs na may pangalang Ephesus); $2
  6. "NPNF2-14. The Seven Ecumenical Councils - Christian Classics Ethereal Library". Ccel.org. 2005-06-01. http://www.ccel.org/ccel/schaff/npnf214.x.xvi.i.html. Hinango noong 2012-10-04. 
  7. Pelikan, Jaroslav (1998). Mary Through the Centuries. Yale University Press. p. 55. ISBN 978-0-300-07661-5. 
  8. On Martyrs: Speech on Simeon, Anne, at the day of the Presentation, and the Holy Theotokos. Saint Methodius of Patara (1865). Albert Jahnius. ed (sa Greek, Latin). S. Methodii Opera Et S. Methodius Platonizans. Pars I. Halis Saxonum, C.E.M. Pfeffer. pp. 109, 110. http://books.google.com/books?id=D146LnZuSWQC&pg=PA109&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false.