Ursula K. Le Guin

Ursula K. Le Guin
Si Le Guin noong 1995
Kapanganakan	Ursula Kroeber 21 Oktubre 1929(1929-10-21) Berkeley, California, Estados Unidos
Kamatayan	22 Enero 2018(2018-01-22) (88 taong gulang)  Portland, Oregon, Estados Unidos
Trabaho	May-akda
Edukasyon	Kolehiyong Radcliffe (BA) Pamantasang Columbia (MA)
Panahon	c. 1959–2018
Kaurian	Kathang-isip na pang-agham fantasy piksiyon realistiko kritisismong pampanitikan panulaan sanaysay
(Mga) kilalang gawa	Earthsea (1964–2018) The Left Hand of Darkness (1969) The Dispossessed (1974)
(Mga) asawa	Charles Le Guin (k. 1953)
(Mga) anak	3
(Mga) kamag-anak	Karl Kroeber (kapatid)
[ursulakleguin.com ursulakleguin.com]

Si Ursula Kroeber Le Guin ( /ˈkroʊbər lə ˈɡwɪn/ KROH-bər-_-lə-_; née Kroeber; Oktubre 21, 1929 – Enero 22, 2018) ay isang Amerikanang may-akda. Kilala siya sa kaniyang mga akdang piksiyong espekulatibo, kabilang ang mga kuwentong kathang-isip na pang-agham na nakapaloob sa kaniyang unibersong Ekumen, at ang seryeng pantasya na Earthsea. Unang nailathala ang kanyang akda noong 1959, at ang kanyang karerang pampanitikan ay tumagal ng halos animnapung taon, na nakalikha ng mahigit dalawampung nobela at higit sa isang daang maiikling kuwento, bukod pa sa tula, kritikang pampanitikan, mga salin, at mga aklat pambata. Madalas siyang inilalarawan bilang isang may-akda ng kathang-isip na pang-agham, subalit tinawag din si Le Guin bilang isang "pangunahing tinig sa panitikang Amerikano". Ayon kay Le Guin, mas nais niyang makilala bilang isang "nobelistang Amerikana".

Ipinanganak si Le Guin sa Berkeley, California, kina Theodora Kroeber, isang may-akda, at Alfred Louis Kroeber, isang antropologo. Matapos makamit ang digring maestro sa wikang Pranses, nagsimula siya ng pag-aaral doktoral ngunit ito ay kaniyang iniwan matapos ang kaniyang pag-aasawa noong 1953 sa historyador na si Charles Le Guin. Nagsimula siyang magsulat nang buong panahon noong huling bahagi ng dekada 1950, at nakamit niya ang malaking tagumpay sa kritika at komersiyo sa pamamagitan ng mga nobelang A Wizard of Earthsea (1968) at The Left Hand of Darkness (1969); ang mga ito ay inilarawan ni Harold Bloom bilang kaniyang mga obra maestra. Para sa huling akda, nanalo si Le Guin ng parehong Gawad Hugo at Nebula para sa pinakamahusay na nobela, at siya ang kauna-unahang babae na nakagawa nito. Sumunod pa ang ilang mga akda na nakapaloob sa Earthsea o sa unibersong Ekumem; kabilang din ang mga aklat na nakatakda sa kathang-isip na bansang Orsinia, ilang mga aklat pambata, at maraming antolohiya.

Malaki ang naging impluwensiya ng antropolohiyang kultural, Taoismo, peminismo, at mga sinulat ni Carl Jung sa kaniyang mga akda. Marami sa kanyang mga kuwento ang gumamit ng mga antropologo o tagamasid ng kultura bilang mga pangunahing tauhan, at ang mga ideyang Taoista tungkol sa balanse at pagkakapantay ay matutunton sa ilan sa kaniyang mga isinulat. Madalas ding binabaligtad ni Le Guin ang karaniwang mga trope o paulit-ulit na elemento ng piksiyong espekulatibo, tulad ng pagsusulat ng mga pangunahing tauhang maitim ang balat sa Earthsea, at paggamit ng mga di-karaniwang estilong pampanitikan o estruktura sa mga akda gaya ng eksperimental na Always Coming Home (1985). Tampok sa kaniyang pagsusulat ang mga temang panlipunan at pampolitika, kabilang ang lahi, kasarian, seksuwalidad, at pagdadalaga o pagbibinata. Tinalakay rin niya ang mga alternatibong estrukturang pampolitika sa maraming kuwento, gaya ng pilosopikal na maikling kuwentong "The Ones Who Walk Away from Omelas" (1973) at ang nobelang utopiyang anarkista na The Dispossessed (1974).

Napakalaki ng impluwensiya ng pagsusulat ni Le Guin sa larangan ng piksiyong espekulatibo at ito ay naging paksa ng masusing pagsusuring kritikal. Tumanggap siya ng maraming parangal, kabilang ang walong Gawad Hugo, anim na Gawad Nebula, at dalawampu't limang Gawad Locus; noong 2003, siya ang ikalawang babae na pinarangalan bilang Grand Master o Punong Maestro ng Science Fiction and Fantasy Writers of America (literal na Samahan ng mga Manunulat ng Agham-Pantastika at Pantasya ng Amerika). Pinangalanan siya ng Aklatan ng Kongreso ng Estados Unidos bilang isang Living Legend o Buhay na Alamat noong 2000, at noong 2014, iginawad sa kaniya ang National Book Foundation Medal for Distinguished Contribution to American Letters (literal na Medalya ng Pambansang Pundasyon ng Aklat para sa Natatanging Ambag sa Panitikang Amerikano). Naimpluwensiyahan ni Le Guin ang maraming iba pang may-akda, kabilang ang nagwagi ng Booker Prize (o Premyong Booker) na si Salman Rushdie, pati sina David Mitchell, Neil Gaiman, at Iain Banks. Matapos ang kaniyang pagpanaw noong 2018, isinulat ng kritikong si John Clute na si Le Guin ay "nanguna sa agham-panitikang Amerikano sa loob ng halos kalahating siglo", samantalang tinukoy naman siya ng may-akdang si Michael Chabon bilang "pinakadakilang Amerikanong manunulat ng kaniyang henerasyon".

Mga talababa

• White, Donna (1999). Dancing with Dragons: Ursula K. Le Guin and the Critics (sa wikang Ingles). Camden House. ISBN 978-1-57113-034-1.