Zhao Ziyang

Mula sa Wikipediang Tagalog, ang malayang ensiklopedya
Jump to navigation Jump to search
Zhao Ziyang
Zhao Ziyang (1985).jpg

Panunungkulan
1 Nobyembre 1987 – 23 Hunyo 1989
acting from 16 January 1987
Pangulo Li Xiannian
Yang Shangkun
Premier Li Peng
Sinundan si Hu Yaobang
Sinundan ni Jiang Zemin

Panunungkulan
10 Setyembre 1980 – 24 Nobyembre 1987
Pangulo Inalis ang post
Li Xiannian
Deputy Deng Xiaoping
Wan Li
Sinundan si Hua Guofeng
Sinundan ni Li Peng

Kapanganakan 17 Oktubre 1919(1919-10-17)
Hua County, Henan
Kamatayan 17 Enero 2005 (edad 85)
Beijing, Republika ng Tsina
Kabansaan Chinese
Partidong politikal Partido Komunista ng Tsina
Asawa Liang Boqi (1918–2013)
Mga anak Zhao Daijun (eldest son)
Zhao Erjun (second son)
Zhao Sanjun (third son)
Zhao Sijun (fourth son)
Zhao Liang (daughter)
Zhao Wujun (fifth son)

Si Zhao Ziyang (Oktubre 17, 1919 - Enero 17, 2005) ay isang mataas na ranggo na estadista sa Tsina. Siya ang Listahan ng mga premier ng Republika ng Tsina mula sa 1980 hanggang 1987, Pangulo ng Partido Komunista ng Tsina mula 1981 hanggang 1982 , at Pangkalahatang Kalihim ng Partido Komunista ng Tsina mula 1987 hanggang 1989. Nawalan siya ng kapangyarihang may kaugnayan sa kasalukuyang repormang Neoauthoritarianism at sa kanyang suporta sa Tiananmen Square protesta ng 1989.

Bilang isang opisyal ng pamahalaan na senior, Zhao ay kritikal sa Maoist na mga patakaran at nakatulong sa pagpapatupad ng mga reporma sa malayang pamilihan, una sa Sichuan at sa dakong huli sa buong bansa. Lumabas siya sa pambansang eksena dahil sa suporta mula sa Deng Xiaoping pagkatapos ng Cultural Revolution. Ang isang tagapagtaguyod ng privatization ng mga negosyo na pag-aari ng estado, ang paghihiwalay ng partido at ng estado, at ang pangkalahatang market economy na mga reporma, ay humingi siya ng mga hakbang upang i-streamline ang burukrasya ng Tsina at labanan ang katiwalian, mga isyu na hinamon ang pagiging lehitimo ng partido noong dekada 1980. Ang karamihan sa mga pananaw na ito ay ibinahagi ng Pangkalahatang Kalihim ng Partido Komunista ng Tsina Hu Yaobang.

Ang kanyang mga patakaran sa repormang pang-ekonomya at mga simpatya sa mga demonstrador ng estudyante sa panahon ng mga protesta ng Tiananmen Square noong 1989 ay inilagay sa kanya na may posibilidad na ang ilang mga miyembro ng pamunuan ng partido, kabilang na ang dating Tagapangulo ng Central Advisory Commission Chen Yun , ang dating Pangulo Li Xiannian at dating Premier ng Konseho ng Estado Li Peng. Sinimulan din ni Zhao na mawala ang pabor sa dating Tagapangulo ng Central Military Commission Deng Xiaoping. Sa simula ng mga pangyayari, si Zhao ay nalinis ng pamulitka at epektibong inilagay sa ilalim ng pag-aresto sa bahay sa susunod na 15.5 taon.

Namatay siya mula sa isang stroke sa Beijing noong Enero 2005. Dahil sa kanyang pampulitikang pagkahulog mula sa biyaya, hindi siya binigyan ng mga ritwal ng libing na karaniwang ibinibigay sa mga nakatataas na opisyal ng Tsino. Ang kanyang di-opisyal na talambuhay ay na-publish sa Ingles at sa Tsino noong 2009, ngunit ang mga detalye ng kanyang buhay ay nananatiling censored sa Republika ng Tsina.

Mga sanggunian[baguhin | baguhin ang batayan]