Ng (digrapo)

Alpabetong Tagalog/Filipino Aa Bb Cc Dd Ee Ff Gg Hh Ii Jj Kk Ll Mm Nn Ngng Oo Pp Qq Rr Ss Tt Uu Vv Ww Xx Yy Zz

Ang sumasagisag sa tunog ng titik na Ng (bigkas: /nga/) sa sinaunang baybayin o alibata ng Pilipinas.

Ang NG [malaking anyo], at Ng [malaking anyo rin], o ng [maliit na anyo] (bagong gawi ng pagbigkas: /endzi/ at /nang/ kung nag-iisa; lumang pagbigkas: /nga/) ay isang digrapo ng alpabetong Latin. Sa wikang Tagalog, ito ang pinagsamang mga titik na na N at G o g (palaging una ang titik na N). Ito ang panlabinlimang titik sa makabagong alpabetong Tagalog, at ang ikalabing-dalawa sa lumang abakadang Tagalog.

Sa Tagalog, Ingles at ilan pang mga palabaybayang Europeo at mula sa Ingles, karaniwang inilalarawan nito ang pang-ngalangalang pailong (velar nasal), na may tunog na ŋ sa Pandaigdigang Ponetikong Alpabeto (International Phonetic Alphabet).

Sa maraming wikang Austronesyo, tulad ng Maori, Indones at Tagalog, at ng Gales, ang "ng" ay may kurespondensiya sa ŋ. Kasalukuyang ika-16 titik ang "ng" sa alpabetong Filipino.

Orihinal na inilalarawan ng "ng" ang tunog na [ŋg] noong panahon ng mga Espanyol sa Tagalog at iba pang mga wika ng Pilipinas. Inilarawan noon ang pangngalangalang pailong sa iba't ibang anyo, tulad ng "n͠g", "ñg", "gñ" (tulad ng Sagñay), at isang titik "g̃" na sumunod sa isang patinig (at hindi katinig). Noong isinapamantayan ang Tagalog sa unang bahagi ng ika-20 siglo, ginawang "ng" ang [ŋ] habang naging "ngg" ang [ŋg].

Sa balarilang Tagalog, ang "ng" ay isang pang-ukol na henitibong marka kapag ito ay nag-iisa. Madalas, at hindi dapat, itong ipagkamali sa pang-halip na marka na nang'. Sa paggamit, gumaganap itong katumbas ng salitang of sa Ingles, kapag binibigkas na /nang/; halimbawa: "Ang pangalan ng bata." Ginagamit din itong pang-ari (kapag nasa possessive case) o pamalit sa katumbas ng "'s" at "s'" sa Ingles; halimbawa: "Ang panyo ng dalaga" (The maiden's handkerchief). Ang ng din ang nagpapakilala sa tuwirang paksa o bagay na kaugnay (direct object) ng pandiwang transitibong (transitive verb) sa loob ng isang pangungusap: halimbawa na ang "Nagtitinda siya ng palay." At, ang ng din ang nagpapakilala sa gumagawa o gumaganap ng kilos (katumbas ng by sa Ingles), halimbawa ang: "Hinabol ng pusa ang daga."

Mga sanggunian

Ang lathalaing ito na tungkol sa Pilipinas ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.