Vanuatu

Mula sa Wikipediang Tagalog, ang malayang ensiklopedya
Tumalon sa: nabigasyon, hanapin
Republika ng Vanuatu
  • Ripablik blong Vanuatu  (Bislama)
  • Republic of Vanuatu  (Ingles)
  • République de Vanuatu  (Pranses)
Pambansang Kasabihan: "Long God yumi stanap" (Bislama)
"In God we stand"[1][2][3]
Pambansang Awit: Yumi, Yumi, Yumi  (Bislama)
Tayo, Tayo, Tayo
Kabisera
(at pinakamalaking lungsod)
Port Vila
17°45′S 168°18′E / 17.75°N May mali sa ekspresyon: Hindi inaasahang < na operator / 17.75; May mali sa ekspresyon: Hindi inaasahang * na operator
Opisyal na wika
Pangkat etniko (1999)
Pangalang-
turing
Ni-Vanuatu
Pamahalaan Unitary parliamentary republic
 -  Acting President Philip Boedoro
 -  Punong Ministro Joe Natuman
Lehislatura Parlamento
Kalayaan
 -  mula sa Pransiya at United Kingdom 30 Hulyo 1980 
Lawak
 -  Kabuuan 12,190 km2 (ika-161)
4,710 sq mi 
Populasyon
 -  Pagtataya ng July 2011[5] 224,564 
 -  Senso ng 2009 243,304[4] 
 -  Kakapalan 19.7/km2 (188th)
51/sq mi
KGK (KLP) Pagtataya ng 2011
 -  Kabuuan $1.204 billion[6] 
 -  Per capita $4,916[6] 
KGK (nominal) Pagtataya ng 2011
 -  Kabuuan $743 million[6] 
 -  Per capita $3,036[6] 
TKT (2013) 0.616 (131st)
Salipi Vanuatu vatu (VUV)
Pook ng oras VUT (Vanuatu Time) (UTC+11)
Nagmamaneho sa right
Internet TLD .vu
Kodigong pantawag +678

Ang Vanuatu, opisyal na Republika ng Vanuatu (Pranses: République de Vanuatu, Ingles: Republic of Vanuatu, Bislama: Ripablik blong Vanuatu), ay isang pulóng-bansa sa Oceania na matatagpuan sa Timog Karagatang Pasipiko. Ang kapuluan na volcanic ang pinagmulan, ay 1,750 km² sa silangan ng hilagang Australia, 500 km² sa hilagang-silangan ng New Caledonia, kanluran ng Fiji, at timog-silangan ng Solomon Islands, malapit sa New Guinea.

Unang nanirahan sa Vanuatu ang mga Melanesian. Ang mga unang Europeong dumayò sa kapuluan ay ang ekspedisyon ng mga Kastila sa pangunguna ng Portues na si Fernandes de Queirós, na dumaong sa Espiritu Santo noong 1605; inangkin niya ang kapuluan sa ngalan ng Espanya at pinangalanang Espiritu Santo. Noong 1880, inangkin ng Pransiya at United Kingdom ang ilang bahagi ng bansa, at noong 1906 nagkasundo silang ibalangkas ang magkasamang pangangasiwa sa kapuluan, at tinawag itong New Hebrides bilang isang British–French Condominium. Nagsimula ang kilusan para sa kalayaan noong mga 1970, at itinatag ang Vanuatu noong 1980.

Hango ang pangalan ng bansa sa salitáng vanua ("lupain" o "tirahan"),[7] na makikita sa mga wikang Austronesian,[8] at tu ("tumayô").[9] Ang pinagsamang salita ay nangangahulugang tumatayo na sa sariling paa ang kanilang bayan.[9]

Mga sanggunian[baguhin]

  1. Selmen, Harrison (17 July 2011). "Santo chiefs concerned over slow pace of development in Sanma". Vanuatu Daily Post. http://www.dailypost.vu/content/santo-chiefs-concerned-over-slow-pace-development-sanma?page=7&quicktabs_1=0. Hinango noong 29 August 2011. 
  2. John Lynch and Fa'afo Pat (eds), Proceedings of the first International Conference on Oceanic Linguistics, Australian National University, 1993, p. 319.
  3. G. W. Trompf, The Gospel Is Not Western: Black Theologies from the Southwest Pacific, Orbis Books, 1987, p. 184.
  4. (PDF) 2009 Census Household Listing Counts. Vanuatu National Statistics Office. 2009. Archived from the original noong 5 December 2010. http://web.archive.org/web/20101205053216/http://www.spc.int/prism/country/vu/stats/P_releases/Adhoc/HH%20listing%20count%20release%20-%20071009.pdf. Hinango noong 6 January 2010. 
  5. Central Intelligence Agency. "Vanuatu". The World Factbook. https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/nh.html. Hinango noong 6 January 2010. 
  6. 6.0 6.1 6.2 6.3 "Vanuatu". International Monetary Fund. http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2012/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=70&pr.y=16&sy=2009&ey=2012&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=846&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=. Hinango noong 22 April 2012. 
  7. Hess, Sabine C. (July 2009). Person and Place: Ideas, Ideals and the Practice of Sociality on Vanua Lava, Vanuatu. Berghahn Books. p. 115. ISBN 978-1-84545-599-6. http://books.google.com/books?id=hY80OTx2KuMC&pg=PA115. 
  8. Vanua ay mula sa Proto-Austronesiang banua – tignan ang Thomas Anton Reuter, Custodians of the Sacred Mountains: Culture and Society in the Highlands of Bali, University of Hawaii Press, 2002, p. 29; and Thomas Anton Reuter, Sharing the Earth, Dividing the Land: Land and Territory in the Austronesian World, ANU E Press, 2006, p. 326.
  9. 9.0 9.1 Crowley, Terry (2004). Bislama reference grammar. University of Hawaii Press. p. 3. ISBN 978-0-8248-2880-6. http://books.google.com/books?id=V7Td_VMSh9gC&pg=PA3. 


Mga bansa sa Oceania
OceaniaAustralia.png Australia : Australia · Pulo ng Norfolk
Melanesia.png Melanesia : Fiji · New Caledonia · Papua New Guinea · Solomon Islands · East Timor · Vanuatu
Micronesia.png Micronesia : Guam · Kiribati · Marshall Islands · Northern Mariana Islands · Federated States of Micronesia · Nauru · Palau
OceaniaPolynesia.png Polynesia : American Samoa · Cook Islands · French Polynesia · New Zealand · Niue · Pitcairn · Samoa · Tokelau · Tonga · Tuvalu · Wallis and Futuna


Usbong Ang lathalaing ito ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.