Celia Cruz

Mula sa Wikipediang Tagalog, ang malayang ensiklopedya
Jump to navigation Jump to search
Celia Cruz
Kabatiran
Kapanganakang pangalan Úrsula Hilaria Celia de la Caridad Cruz Alfonso
Kapanganakan 21 Oktubre 1925(1925-10-21)
Havana, Cuba
Kamatayan 16 Hulyo 2003 (edad 77)
Fort Lee, New Jersey, Estados Unidos
Genre Son, Bolero, Cha-cha-cha, Guaracha, Salsa
Mga Gawain Mang-aawit, Aktres
Taong aktibo 1948–2003
Mga tatak Fania Records, RMM Records & Video, Sony Discos
Mga nakaugnay na akto Sonora Matancera, Fania All-Stars

Si Úrsula Hilaria Celia de la Caridad Cruz Alfonso , na kialla rin bilang Celia Cruz (Oktubre 21, 1925 – Hulyo 16, 2003) ay isang Kubano-Amerikanong mang-aawit at tagapagtanghal ng salsa. Isa siya sa pinakatanyag na artista ng salsa, at umani ng dalawampu't tatlong gintong alubm at tumanggap ng National Medal of Arts. Kilala siya sa buong mundo bilang Reyna ng Salsa', "La Guarachera de Cuba", at bilang "Reyna ng Musikang Latino".[1][2]

Pagkabata[baguhin | baguhin ang batayan]

Si Úrsula Hilaria Celia de la Caridad Cruz Alfonso ay ipinanganak noong Oktubre 21, 1925[2] sa Santos Suárez sa Havana, Cuba, ang ikalawa sa apat na magkakapatid. Ang kanyang ama, si Simon Cruz, ay isang tagagawa ng riles ng tren, at ang kanyang ina, si Catalina Alfonso, ay maybahay na nag-aalaga sa ibang mga kamag-anak.[2][3]

Habang lumalaki sa Kuba sa iba't ibang uri ng musika noong dekada '30, nakikinig si Cruz sa maraming musikero na nakaimpluwensiya sa kanyang karera, kabilang sina Fernando Collazo, Abelardo Barroso, Pablo Quevedo at Arsenio Rodríguez. Kahit na hindi siya pinahintulutan ng kayang ina at dahil siya ay isang Katoliko, bilang isang bata, natutunan ni Cruz ang mga awit na santería mula sa kanyang mga kapitbahay na nag-sasanay ng santería.[4] Inaral din ni Cruz ang ang mga awit sa Yoruba kasama si Mercedita Valdes (mang-aawit ng santería) mula Kuba at gumawa ng ilang mga rekord sa relihiyosong dyanra ito[5]

Bilang tinedyer, dinala siya ng kanyang tiya at ang kanyag mga pinsan upang umawit sa kabaret, subalit hinikayat siya ng kanyang ama pumasok sa paaralan at umasang siya ay magiging guro. Subalit, sinabi ng isa niyang guro na bilang tagapagtanghal, maaari niyang kitain sa isang araw ang kinikita ng karamihan ng mga guro sa isang buwan. Nagsimula si Cruz umawit sa "Hora del Té" sa isang estasyon ng radyo sa Havana, kung saan inawit niya ang "Nostalgias", at nanalo ng keyk. Madalas siyang manalo ng keyk at opoertunidad upang sumali pa sa ibang patimpalak.[6]

Diskograpiya[baguhin | baguhin ang batayan]


  • 2003 Homenaje a Beny Moré
  • 2003 Celia & Johnny
  • 2003 Dios Disfrute a la Reina
  • 2003 Son Boleros, Boleros Son
  • 2003 Reina de la Música Cubana
  • 2003 Regalo del Alma
  • 2003 Más
  • 2003 Celia in the House: Classic Hits Remixed
  • 2003 Carnaval de la Vida
  • 2003 Candela Pura
  • 2002 Unrepeatable
  • 2002 Hits Mix
  • 2001 La Negra Tiene Tumbao
  • 2000 Siempre Viviré
  • 2000 Salsa
  • 2000 Habanera
  • 1999 Celia Cruz and Friends: A Night of Salsa
  • 1999 En Vivo Radio Progreso, Vol. 3
  • 1999 En Vivo Radio Progreso, Vol. 2
  • 1999 En Vivo Radio Progreso, Vol. 1
  • 1999 En Vivo C.M.Q., Vol. 5
  • 1999 En Vivo C.M.Q., Vol. 4
  • 1998 Mi Vida Es Cantar


  • 1998 Afro-Cubana
  • 1997 También Boleros
  • 1997 Duets
  • 1997 Cambiando Ritmos
  • 1996 Celia Cruz Delta
  • 1995 Irresistible
  • 1995 Festejando Navidad
  • 1995 Double Dynamite
  • 1995 Cuba's Queen of Rhythm
  • 1994 Merengue Saludos Amigos
  • 1994 Mambo del Amor
  • 1994 Irrepetible
  • 1994 Homenaje a Los Santos
  • 1994 Guaracheras de La Guaracha
  • 1993 Introducing
  • 1993 Homenaje a Beny Moré, Vol. 3
  • 1993 Boleros Polydor
  • 1993 Azucar Negra
  • 1992 Verdadera Historia
  • 1992 Tributo a Ismael Rivera
  • 1991 Reina del Ritmo Cubano
  • 1991 Canta Celia Cruz
  • 1990 Guarachera del Mundo
  • 1988 Ritmo en el Corazón
  • 1987 Winners
  • 1986 De Nuevo


  • 1986 Candela
  • 1983 Tremendo Trío
  • 1982 Feliz Encuentro
  • 1981 Celia & Willie
  • 1980 Celia/Johnny/Pete
  • 1977 Only They Could Have Made This Album
  • 1976 Recordando El Ayer
  • 1975 Tremendo Caché
  • 1974 Celia & Johnny
  • 1971 Celia Y Tito Puente en España
  • 1970 Etc. Etc. Etc.
  • 1969 Quimbo Quimbumbia
  • 1968 Serenata Guajira
  • 1968 Excitante
  • 1967 A Ti México
  • 1967 Bravo Celia Cruz
  • 1966 Son con Guaguancó
  • 1966 Cuba Y Puerto Rico Son
  • 1965 Sabor y Ritmo de Pueblos
  • 1965 Canciones que Yo Quería Haber Grabado Primero
  • 1965 Canciones Premiadas
  • 1959 Mi Diario Musical
  • 1958 Incomparable Celia

Mga sanggunian[baguhin | baguhin ang batayan]

  1. Pareles, Jon (December 14, 1992). "Review/Pop; The Queen of Latin Music Takes It From the Top". Retrieved January 27, 2014.
  2. 2.0 2.1 2.2 "Celia Cruz's Shoes". National Museum of American History, Smithsonian Institution. http://historywired.si.edu/object.cfm?ID=90. Hinango noong 2008-06-09.  Maling banggit (Invalid <ref> tag; name "NMAH" defined multiple times with different content); $2
  3. Cobo, Leila (July 26, 2003). "Cuban Salsa Sensation Celia Cruz Dies At 77". AllBusiness.com.
  4. Celia Cruz; Ana Cristina Reymundo (2004). Celia: mi vida. Harper Collins. pp. 24, 74. ISBN 0060726067. 
  5. "¡Azúcar! The Life and Music of Celia Cruz". Smithsonian Institution. http://americanhistory.si.edu/celiacruz/main.asp?lang=fZc5353163882aLnQ. Hinango noong 2007-11-04. 
  6. Celia Cruz; Ana Cristina Reymundo (2004). Celia: mi vida. Harper Collins. pp. 32—4. ISBN 0060726067.