Pumunta sa nilalaman

Dinalupihan

Mula sa Wikipedia, ang malayang ensiklopedya
Dinalupihan

Bayan ng Dinalupihan
Bayan
Mapa ng Bataan na nagpapakita sa lokasyon ng Dinalupihan.
Mapa ng Bataan na nagpapakita sa lokasyon ng Dinalupihan.
Map
Dinalupihan is located in Pilipinas
Dinalupihan
Dinalupihan
Lokasyon sa Pilipinas
Mga koordinado: 14°53′N 120°28′E / 14.88°N 120.47°E / 14.88; 120.47
Bansa Pilipinas
RehiyonGitnang Luzon (Rehiyong III)
LalawiganBataan
Distrito— 0300804000
Mga barangay46 (alamin)
Pagkatatag1865
Pamahalaan
 • Punong-bayanJoel Jaime P. Payumo
 • Manghalalal78,201 botante (2025)
Lawak
 [1]
 • Kabuuan92.52 km2 (35.72 milya kuwadrado)
Populasyon
 (Senso ng 2024)
 • Kabuuan124,188
 • Kapal1,300/km2 (3,500/milya kuwadrado)
 • Kabahayan
28,513
Ekonomiya
 • Kaurian ng kitaika-1 klase ng kita ng bayan
 • Antas ng kahirapan11.13% (2021)[2]
 • Kita₱ 5,808 million (2024)
 • Aset₱ 599.2 million (2024)
 • Pananagutan₱ 341.7 million (2024)
 • Paggasta₱ 477.5 million (2024)
Kodigong Pangsulat
2110
PSGC
0300804000
Kodigong pantawag47
Uri ng klimaTropikal na monsoon na klima
Mga wikaWikang Mariveleño
wikang Kapampangan
Wikang Ambala
Tagalog
Websaytdinalupihan.gov.ph

Ang Bayan ng Dinalupihan ay isang ika-4 na klaseng bayan sa lalawigan ng Bataan, Pilipinas. Ayon sa senso ng 2024, ito ay may populasyon na 124,188 sa may 28,513 na kabahayan.

Heograpiya

[baguhin | baguhin ang wikitext]

Ang Munisipalidad ng Dinalupihan ay hangganan ng Hermosa sa timog at timog-silangan, ang lalawigan ng Zambales sa hilagang-kanluran kasama ang lubos na urbanisadong lungsod ng Olongapo, at ang lalawigan ng Pampanga sa hilaga at hilagang-silangan. Floridablanca, Pampanga, ay direktang matatagpuan sa hilaga, at San Fernando, Pampanga, ang sentrong pangrehiyon nito ay matatagpuan sa hilaga-hilagang-silangan. Ito ang nag-iisang landlocked na bayan sa lalawigan, na mapupuntahan sa pamamagitan ng SCTEX (Subic–Clark–Tarlac Expressway) at Bataan Provincial Expressway, sa labas ng Exit 5.

Ang Dinalupihan ay matatagpuan 25.44 kilometro (15.81 mi) mula sa kabisera ng probinsiya Balanga, at 104.72 kilometro (65.07 mi) mula sa kabisera ng bansa ng Manila.

Ayon sa Philippine Statistics Authority, ang munisipalidad ay may lawak na 92.52 kilometro kuwadrado (35.72 mi kuw) [1] na bumubuo ng 6.74% ng kabuuang lawak ng Bataan na 1,372.98-kilometro-kuwadrado- (530.11 mi kuw).

Klima

[baguhin | baguhin ang wikitext]
Datos ng klima para sa {{{location}}}
Buwan Ene Peb Mar Abr May Hun Hul Ago Set Okt Nob Dis Taon
[kailangan ng sanggunian]

Mga Barangay

[baguhin | baguhin ang wikitext]

Ang bayan ng Dinalupihan ay nahahati sa 46 mga barangay.

  • Bangal
  • Bonifacio (Pob.)
  • Burgos (Pob.)
  • Colo
  • Daang Bago
  • Dalao
  • Del Pilar (Pob.)
  • Gen. Luna (Pob.)
  • Gomez (Pob.)
  • Happy Valley
  • Kataasan
  • Layac
  • Luacan
  • Mabini Proper (Pob.)
  • Mabini Ext. (Pob.)
  • Magsaysay Street
  • Naparing
  • New San Jose
  • Old San Jose
  • Padre Dandan (Pob.)
  • Pag-asa
  • Pagalanggang
  • Pentor
  • Pinulot
  • Pita
  • Rizal (Pob.)
  • Roosevelt
  • Roxas (Pob.)
  • Saguing
  • San Benito
  • San Isidro (Pob.)
  • San Pablo (Bulate)
  • San Ramon
  • San Simon
  • Santo Niño
  • Sapang Balas
  • Tabacan
  • Torres Bugauen (Pob.)
  • Tucop
  • Zamora (Pob.)
  • Aquino
  • Bayan-Bayanan
  • Maligaya
  • Payangan
  • Tubo-tubo
  • Jose C. Payumo, Jr.

Demograpiko

[baguhin | baguhin ang wikitext]
Senso ng populasyon ng
Dinalupihan
TaonPop.±% p.a.
1903 3,028—    
1918 4,319+2.40%
1939 8,821+3.46%
1948 14,341+5.55%
1960 21,249+3.33%
1970 30,509+3.68%
1975 36,302+3.55%
1980 41,415+2.67%
1990 58,172+3.46%
1995 65,159+2.15%
2000 76,145+3.40%
2007 92,289+2.69%
2010 97,275+1.93%
2015 106,371+1.72%
2020 118,209+2.25%
2024 124,188+1.19%
Sanggunian: PSA[3][4][5][6]

Sa senso noong 2024, ang Dinalupihan ay may populasyon na 124,188 katao. Ang densidad ng populasyon ay 1,300 naninirahan kada kilometro kuwadrado (3,400/mi kuw).

Pamahalaan

[baguhin | baguhin ang wikitext]

Pamahalaan ng lokal

[baguhin | baguhin ang wikitext]

Alinsunod sa Lokal na pamahalaan ng Pilipinas",[7][8] Ang sentrong pampulitika ng pamahalaang munisipal ay matatagpuan sa Munisipal na Bulwagan. Ang mga kagawaran ng lehislatura at ehekutibo ay nagsasagawa ng kanilang mga tungkulin sa Sangguniang Bayan (Session Hall) at Hukuman ng Paglilitis Munisipal, ayon sa pagkakabanggit, at matatagpuan sa Munisipal na Bulwagan.

Mga halal na opisyal

[baguhin | baguhin ang wikitext]
Mga Miyembro ng Konseho ng Munisipalidad ng Dinalupihan
(2025-2028)
Posisyon Pangalan ng opisyal
Kinatawan ng Distrito (Ika-3 Distrito ng Lehislatura, Bataan) Maria Angela Garcia
Alkalde ng Munisipal German M. Santos Jr.
Pangalawang Alkalde ng Munisipal Fernando P. Manalili
Mga Konsehal ng Munisipal Gary O. David
Pamela Camille M. Sandoval
Melvin D. Tongol
Noli A. Soriano
Sherry U. De Ausen
Armando M. Buniag
Aurelio A. Cruz
Elizalde M. Torno

Dinalupihan, ang kasalukuyang alkalde ng Bataan ay si German M. Santos Jr. (NUP) at ang bise alkalde ay si Fernando P. Manalili (NUP).

Sangguniang Bayan Members are: Gary O. David, Pamela Camille M. Sandoval, Melvin D. Tongol, Noli A. Soriano, Sherry U. De Ausen Armando M. Buniag, Aurelio A. Cruz, at Elizalde M. Torno.

Edukasyon=

[baguhin | baguhin ang wikitext]

Mayroong dalawang tanggapan ng distrito ng paaralan na namamahala sa lahat ng institusyong pang-edukasyon sa loob ng munisipalidad. Pinangangasiwaan nila ang pamamahala at operasyon ng lahat ng pribado at pampubliko, mula sa elementarya hanggang sekondaryang paaralan.[9] Ito ang mga tanggapan ng distrito ng paaralan ng Dinalupihan East, at Dinalupihan West.

Mga paaralang primarya at elementarya

[baguhin | baguhin ang wikitext]
  • Paaralang Elementarya ng Bangal
  • Paaralang Elementarya ng Bayan-Bayanan
  • Paaralang Ekumenikal ng Bethel
  • Paaralang Elementarya ng Colo
  • Paaralang Elementarya ng Daang Bago
  • Paaralang Elementarya ng Dalao
  • Paaralang Elementarya ng Dinalupihan Adventist
  • Paaralang Elementarya ng Dinalupihan
  • Paaralang Elementarya ng Happy Valley
  • Sentro ng Pag-aaral ng Banal na Pamilya
  • Paaralang Immaculate Heart of Mary
  • Paaralang Elementarya ng Jose C. Payumo Jr.
  • Paaralang Elementarya ng Kataasan
  • Paaralang Elementarya ng Layac
  • Sentro ng Pagpapaunlad ng Bata ng Luacan
  • Paaralang Elementarya ng Luakan
  • Paaralang Elementarya ng Magsaysay
  • Paaralang Elementarya ng Maligaya
  • Paaralang Katoliko ng Mother Margherita de Brincat
  • Paaralang Elementarya ng Naparing
  • Paaralang Elementarya ng New San Jose
  • Paaralang Elementarya ng Lumang San Jose
  • Paaralang Elementarya ng Pag-asa
  • Paaralang Elementarya ng Pagalanggang
  • Paaralang Elementarya ng Payangan
  • Paaralang Elementarya ng Pentor
  • Paaralang Elementarya ng Pinulot
  • Paaralang Elementarya ng Pita
  • Paaralang Elementarya ng Roosevelt
  • Paaralang Elementarya ng Saguing
  • Paaralang Elementarya ng San Benito
  • Paaralang Elementarya ng San Pablo
  • Paaralang Elementarya ng San Ramon
  • Paaralang Elementarya ng San Simon
  • Paaralang Elementarya ng Sapang Balas
  • Paaralang St. Jerome Emiliani
  • Akademya ni San Juan
  • Paaralang Elementarya ng Sta. Isabel
  • Paaralang Elementarya ng Sto. Nino
  • Paaralang Elementarya ng Tubo-Tubo

Mga paaralang sekundarya

[baguhin | baguhin ang wikitext]
  • Paaralang Memorial ni Jose C. Payumo Jr.
  • Pambansang Mataas na Paaralang Luakan
  • Pambansang Mataas na Paaralang Luakan - Annex
  • Pambansang Mataas na Paaralang Magsaysay
  • Pambansang Mataas na Paaralang Pagalanggang
  • Pambansang Mataas na Paaralang Roosevelt
  • Pambansang Mataas na Paaralang Sta. Lucia
  • Paaralang Pinagsama ng Tucop

Mga institusyong mas mataas ang edukasyon

[baguhin | baguhin ang wikitext]
  • Kolehiyo ng Montessori ng Subic
  • Kolehiyo ng Montessori ng Subic - Kampus ng Lincoln Heights
  • Unibersidad ng Nueva Caceres

Notable personalities

[baguhin | baguhin ang wikitext]

Mga kilalang personalidad

[baguhin | baguhin ang wikitext]
  • Gary David — SBP manlalarong maraming parangal
  • Chito Jaime — SBP manlalaro
  • Jackie Rice — Aktres na Pilipina na nanalo ng titulong Ultimate Female Survivor sa ikatlong season ng Startstruck.
  • Felicito Payumo — Tagapangulo ng Subic Bay Metropolitan Authority mula 1998 hanggang 2004.
  • Anthony Morales — Katulong na Tagapagpaganap ng Awtoridad ng Metropolitan ng Subic Bay mula 2015–Kasalukuyan.
  • Tommy Peñaflor — Aktor, Modelo, Mananayaw finalist ng That's My Bae ng Eat Bulaga.

Mga sanggunian

[baguhin | baguhin ang wikitext]
  1. 1 2 "Province:". PSGC Interactive. Quezon City, Philippines: Philippine Statistics Authority. Nakuha noong 12 Nobyembre 2016.
  2. ↑ "PSA Releases the 2021 City and Municipal Level Poverty Estimates". Pangasiwaan ng Estadistika ng Pilipinas. 2 Abril 2024. Nakuha noong 28 Abril 2024.
  3. ↑ Census of Population (2015). "Region III (Central Luzon)". Total Population by Province, City, Municipality and Barangay. PSA. Nakuha noong 20 Hunyo 2016.{{cite encyclopedia}}: CS1 maint: numeric names: authors list (link)
  4. ↑ Census of Population and Housing (2010). "Region III (Central Luzon)". Total Population by Province, City, Municipality and Barangay. NSO. Nakuha noong 29 Hunyo 2016.{{cite encyclopedia}}: CS1 maint: numeric names: authors list (link)
  5. ↑ Censuses of Population (1903–2007). "Region III (Central Luzon)". Table 1. Population Enumerated in Various Censuses by Province/Highly Urbanized City: 1903 to 2007. NSO.{{cite encyclopedia}}: CS1 maint: numeric names: authors list (link) CS1 maint: url-status (link)
  6. ↑ "Province of". Municipality Population Data. Local Water Utilities Administration Research Division. Nakuha noong Disyembre 17, 2016.
  7. ↑ "Pilipinas : Gov.Ph : Tungkol sa Pilipinas". Gov.ph. Inarkibo mula sa orihinal noong Enero 22, 2009. Nakuha noong Marso 28, 2009.
  8. ↑ "Ang Kodigo ng Pamahalaang Lokal ng Pilipinas - Chan Robles Virtual Law Library". Chanrobles.com. Nakuha noong Nobyembre 11, 2016.
  9. ↑ Padron:Banggitin ang web

Mga Kawing Panlabas

[baguhin | baguhin ang wikitext]


Pilipinas Ang lathalaing ito na tungkol sa Pilipinas ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.

Nagmula sa "https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Dinalupihan&oldid=2196638"