Pumunta sa nilalaman

Tanza

Mula sa Wikipedia, ang malayang ensiklopedya
(Idinirekta mula sa Tanza, Kabite)
Tanza

Bayan ng Tanza
Bayan
Mapa ng Cavite na nagpapakita ng lokasyon ng Tanza.
Mapa ng Cavite na nagpapakita ng lokasyon ng Tanza.
Map
Tanza is located in Pilipinas
Tanza
Tanza
Lokasyon sa Pilipinas
Mga koordinado: 14°23′40″N 120°51′11″E / 14.39444°N 120.85306°E / 14.39444; 120.85306
Bansa Pilipinas
RehiyonCalabarzon (Rehiyong IV-A)
LalawiganKabite
Distrito— 0402120000
Mga barangay41 (alamin)
Pagkatatag1760
Pamahalaan
 • Punong-bayanYuri A. Pacumio
 • Pangalawang Punong-bayanArchangelo B. Matro
 • Manghalalal166,873 botante (2025)
Lawak
 [1]
 • Kabuuan78.33 km2 (30.24 milya kuwadrado)
Populasyon
 (Senso ng 2024)
 • Kabuuan339,308
 • Kapal4,300/km2 (11,000/milya kuwadrado)
 • Kabahayan
79,243
Ekonomiya
 • Kaurian ng kitaika-1 klase ng kita ng bayan
 • Antas ng kahirapan11.85% (2021)[2]
 • Kita₱ 1,147 million (2022)
 • Aset₱ 1,781 million (2022)
 • Pananagutan₱ 583.2 million (2022)
 • Paggasta₱ 887.2 million (2022)
Kodigong Pangsulat
4108
PSGC
0402120000
Kodigong pantawag46
Uri ng klimaTropikal na monsoon na klima
Mga wikaTagalog
Websayttanza.gov.ph

Ang Bayan ng Tanza (dating kilala bilang Sta. Cruz de Malabon) ay isang unang klaseng bayan sa lalawigan ng Cavite, Pilipinas. Ayon sa senso ng 2024, ito ay may populasyon na 339,308 sa may 79,243 na kabahayan.

Sa Tanza ginanap ang panunumpa ni Emilio Aguinaldo, bilang pangulo ng pamahalaang himagsikan ng Pilipinas. Ito rin ang bayang sinilangan ni Felipe G. Calderon, ang unang taong nagbalangkas ng Konstitusyon ng Pilipinas.

Kasaysayan

[baguhin | baguhin ang wikitext]

Ang Tanza ay dating isang piraso ng lupang isinama para sa opisyal na layunin sa munisipalidad ng San Francisco de Malabon, na ngayon ay tinatawag na General Trias. Ang mga unang nanirahan ay ang magkapatid na Fabian na lumipat dito. Ang lugar na ito ay partikular na nakatuon sa pagpapastol at tinawag na Estancia Santa Cruz de Malabon (1780).

Noong kalagitnaan ng ika-19 na siglo, ang kilusang Sekularisasyon na higit na nakasentro sa Santa Cruz de Malabón na pinamumunuan ni Pedro Pelaez.

Noong Oktubre 15, 1903, inaprubahan ng Philippine Commission ang Batas Blg. 947, na nag-aaneksasyon sa Santa Cruz de Malabon sa katabing bayan ng San Francisco de Malabon.[3] Noong 1909, isang resolusyon ang ipinasa ng konseho ng munisipalidad ng San Francisco de Malabon upang muling gawing isang hiwalay at malayang munisipalidad ang Santa Cruz de Malabon; nagkabisa ito noong 1910.[4]

Noong 1914, si Florentino Joya, ang noo'y kinatawan ng Cavite sa Philippine Assembly, ay nagtrabaho para sa pagpasa ng isang panukalang batas na pinalitan ang pangalan ng bayan ng Santa Cruz de Malabon sa Tanza sa bisa ng Philippine Legislative Act No. 2390 na may petsang Pebrero 28, 1914>{citeref>{citeref. act|url=https://lawyerly.ph/laws/view/l8afa%7Cchamber=Act%7Cnumber=2390%7Ctitle=Isang Batas Pagpapalit ng mga pangalan ng mga munisipalidad ng Santo Niño at Mawanan, Lalawigan ng Cagayan; San Isidro Labrador at San Isidro de Potot, Lalawigan ng Pangasinan; San Francisco de Malabon at Santa Cruz de Malabon, Lalawigan ng Cavite; Nagpartian at San Miguel, Lalawigan ng Ilocos Norte; Langaran, Lalawigan ng Misamis; San Pedro Tunasan, Lalawigan ng Laguna; Cabagan Nuevo, Lalawigan ng Isabela; Nueva Caceres, Lalawigan ng Ambos Camarines; San Pedro Macati, Lalawigan ng Rizal; San Juan de Bocboc, Lalawigan ng Batangas; San Juan, Lalawigan ng Nueva Ecija; township of Barrit - Luluno, Province of Ilocos Sur, and of the Barrios of Tublijon and Gibigaan, Municipality of Sorsogon, Province of Sorsogon.|date=February 28, 1914|access-date=July 18, 2022}}</ref>

Tanza celebrated Araw ng Tanza 100th anniversary with a theme "Tanza, Sandaang Taon Na!" Pebrero 28, 2014, na may parada ng Higante figures sa buong town proper na may fireworks display at Lantern festival sa gabi.

Heograpiya

[baguhin | baguhin ang wikitext]

Ang Tanza ay kabilang sa 23 lungsod at munisipalidad na bumubuo sa Cavite. Ito ay matatagpuan sa hilagang-kanlurang bahagi ng Cavite na nasa loob ng latitud na 140° 24’ hilaga at longhitud na 120° 51’ silangan. Ito ay napapaligiran ng Rosario sa Hilaga; General Trias sa silangan; Trece Martires at Naic sa timog; at Manila Bay sa kanluran. Ang Tanza ay 23 kilometro (14 mi) mula sa Imus at 33 kilometro (21 mi) mula sa Manila.

Mga Barangay

[baguhin | baguhin ang wikitext]

Ang bayan ng Tanza ay pampolitika na nahahati sa 41 mga barangay.

  • Amaya 1
  • Bagtas
  • Biga
  • Biwas
  • Bucal
  • Bunga
  • Calibuyo
  • Capipisa
  • Daang Amaya 1
  • Halayhay
  • Julugan I
  • Mulawin
  • Paradahan I
  • Poblacion I
  • Poblacion II
  • Poblacion III
  • Poblacion IV
  • Punta I
  • Sahud Ulan
  • Sanja Mayor
  • Santol
  • Tanauan
  • Tres Cruses
  • Lambingan
  • Amaya II
  • Amaya III
  • Amaya IV
  • Amaya V
  • Amaya VI
  • Amaya VII
  • Daang Amaya II
  • Daang Amaya III
  • Julugan II
  • Julugan III
  • Julugan IV
  • Julugan V
  • Julugan VI
  • Julugan VII
  • Julugan VIII
  • Paradahan II
  • Punta II

Demograpiko

[baguhin | baguhin ang wikitext]
Senso ng populasyon ng
Tanza
TaonPop.±% p.a.
1903 8,792—    
1918 9,464+0.49%
1939 16,328+2.63%
1948 18,183+1.20%
1960 24,256+2.43%
1970 32,691+3.03%
1975 37,353+2.71%
1980 43,675+3.18%
1990 61,785+3.53%
1995 77,839+4.42%
2000 110,517+7.80%
2007 171,795+6.27%
2010 188,755+3.49%
2015 226,188+3.51%
2020 312,116+6.54%
Sanggunian: PSA[5][6][7][8]

| talababa= Pinagmulan: Philippine Statistics AuthorityTemplate:PH wikidata called with unsupported input "population_reference"[5][6][7][8] }}

Sa senso noong 2024, ang populasyon ng Tanza ay 339,308 katao,Template:PH wikidata called with unsupported input "population_reference" na may densidad na 3,500 naninirahan kada kilometro kuwadrado o 9,100 naninirahan kada milya kuwadrado.

Relihiyon

[baguhin | baguhin ang wikitext]
Talaksan:Saint Augustine ng Tanza.jpg
Saint Augustine ng Hippo, patron ng Tanza

Kristiyanismo

[baguhin | baguhin ang wikitext]

Ang karamihan sa mga tao ng Tanza ay Roman Catholic sa ilalim ng hurisdiksyon ng Diyosesis ng Imus, ngunit mabilis na lumago ang mga Protestante at iba pang denominasyong hindi Katoliko sa bayan, kabilang ang Iglesia ni Cristo, Baptist, Seventh-day Adventist, Jehovah's Witnesses, Members Church of God International, at the Church of Jesus Christ of Latter-day Saints.

Islam

[baguhin | baguhin ang wikitext]

Dahil sa pagdagsa ng mga migrante mula sa ibang mga probinsya lalo na mula sa Mindanao, ang iba pang mga pananampalatayang hindi Kristiyano lalo na ang Islam ay isinasagawa sa bayan.

Iba pang mga pananampalataya

[baguhin | baguhin ang wikitext]

Kabilang sa mga pananampalatayang hindi Abrahamiko ang mga katutubong Tagalog Anitismo, Animismo, at sa loob ng mga lokal na komunidad ng mga Indian at Tsino ay sinusunod ang Hinduismo, Buddhismo, Taoismo at Confucianismo.

Mga Wika

[baguhin | baguhin ang wikitext]

Ang mga pangunahing wikang sinasalita ay Tagalog, at Ingles. Malaking bilang ng mga tao mula sa mas malalayong probinsya ang lumipat sa Tanza, na nagresulta sa maliit ngunit makabuluhang paggamit ng mga wikang Bikolano, Cebuano, Ilocano, Hiligaynon at Waray.


auto_awesome Isalin mula sa: Ilocano 906 / 5,000

Mga kilalang personalidad

[baguhin | baguhin ang wikitext]

Mga sanggunian

[baguhin | baguhin ang wikitext]
  1. ↑ "Province:". PSGC Interactive. Quezon City, Philippines: Philippine Statistics Authority. Nakuha noong 12 Nobyembre 2016.
  2. ↑ "PSA Releases the 2021 City and Municipal Level Poverty Estimates". Pangasiwaan ng Estadistika ng Pilipinas. 2 Abril 2024. Nakuha noong 28 Abril 2024.
  3. ↑ Batas Blg. 947 (Oktubre 15, 1903), Isang Batas na Nagbabawas sa Dalawampu't Tatlong Munisipalidad ng Lalawigan ng Cavite patungong Labing-isa, inarkibo mula sa orihinal noong Oktubre 1, 2023, nakuha noong Hunyo 17, 2023{{citation}}: CS1 maint: numeric names: authors list (link)
  4. ↑ "History". Tanza. Nakuha noong June 17, 2023.[patay na link]
  5. 1 2 Census of Population (2015). "Region IV-A (Calabarzon)". Total Population by Province, City, Municipality and Barangay. PSA. Nakuha noong 20 Hunyo 2016.{{cite encyclopedia}}: CS1 maint: numeric names: authors list (link)
  6. 1 2 Census of Population and Housing (2010). "Region IV-A (Calabarzon)". Total Population by Province, City, Municipality and Barangay. NSO. Nakuha noong 29 Hunyo 2016.{{cite encyclopedia}}: CS1 maint: numeric names: authors list (link)
  7. 1 2 Censuses of Population (1903–2007). "Region IV-A (Calabarzon)". Table 1. Population Enumerated in Various Censuses by Province/Highly Urbanized City: 1903 to 2007. NSO.{{cite encyclopedia}}: CS1 maint: numeric names: authors list (link) CS1 maint: url-status (link)
  8. 1 2 "Province of". Municipality Population Data. Local Water Utilities Administration Research Division. Nakuha noong Disyembre 17, 2016.

Mga Kawing Panlabas

[baguhin | baguhin ang wikitext]
Nagmula sa "https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Tanza&oldid=2197893"