Calabarzon

Mula sa Wikipedia, ang malayang ensiklopedya
Jump to navigation Jump to search
Calabarzon

Timog Katagalugan
Rehiyong IV-A
Aguinaldo Shrine in Kawit, Cavite
Rizal Shrine in Calamba, Laguna
Crater lake of Taal Volcano
Taal Basilica
Hinulugang Taktak in Antipolo, Rizal
Mount Banahaw in Quezon
Mula sa kaliwa hanggang kanan, taas hanggang baba: Aguinaldo Shrine; Dambanang Rizal; Bulkang Taal; Basilika ng Taal; Hinulugang Taktak; Bundok Banahaw
Bansag: 
"Calabarzon sa Habang Panahon!"
Lokasyon sa Pilipinas
Lokasyon sa Pilipinas
Mga koordinado: 14°00′N 121°30′E / 14°N 121.5°E / 14; 121.5Mga koordinado: 14°00′N 121°30′E / 14°N 121.5°E / 14; 121.5
Bansa Pilipinas
KapuluanTimog Luzon
Largest city & Regional centerCalamba
Lawak
 • Kabuuan16,873.31 km2 (6,514.82 milya kuwadrado)
Populasyon
 (senso ng 2020)[1]
 • Kabuuan16,195,042
 • Kapal960/km2 (2,500/milya kuwadrado)
Talatuntunan ng Kaunlarang Pantao
 • HDI (2018)0.737[2]
Mataas · Ikalawa
Sona ng orasUTC+8 (PST)
Kodigo ng ISO 3166PH-40
Mga lalawigan
Mga lungsod
Mga bayan123
Mga barangay4,011
Mga distritong pang-kapulungan19
Mga wika

Ang Calabarzon (/ká-lɑ-bɑr-zon/), opisyal na tinatawag bilang Timog Katagalugan at itinalagang Rehiyong IV-A, ay isang rehiyong pangangasiwaan ng Pilipinas. Binubuo ang rehiyon ng limang lalawigan: Batangas, Kabite, Laguna, Quezon, and Rizal at isang lubos na urbanisadong lungsod, ang Lucena. Ang rehiyon ay ang pinaka mataong rehiyon sa Pilipinas ayon sa Pangasiwaan ng Estadistika ng Pilipinas, ng binubuo ng 14.4 milyong mamamayan[3] noong 2020, at ang pangalawang may pinaka makapal na populasyon sunod sa Pambansang Punong Rehiyon.[1] Ang rehiyong sentro ng Calabarzon noong 2003 ay ang lungsod ng Calamba City na noon ay Lucena noong 2002.

Matatagpuan ang rehiyon sa timog silangan ng Kalakhang Maynila, at napapalibutan ng Look ng Maynila sa kanluran, Look ng Lamon at Bicol sa silangan, Look ng Tayabas at Dagat Sibuyan sa timog, at Gitnang Luzon sa hilaga. Ang rehiyon ay tahanan sa mga lugar katulad ng Bundok Makiling malapit sa Los Baños, Laguna at Bulkang Taal sa Batangas., Ang mga lungsod ng Lucena, Calamba at Tagaytay ang mga nahirang bilang kapitolyo at pederalismong kapitolyo.

Mula sa pagkakatatag nito bilang isang rehiyon, ang Calabarzon, kasama ang Mimaropa, lalawigan ng Aurora, at ilang parte ng Kalakhang Maynila, ay binuo ang makasaysayang rehiyon ng Timog Katagalugan, hanggang sa paghihiwalay nito noong 2002 sa bisa ng Kautusang Tagapagpaganap Blg. 103.[4]

Mga lalawigan[baguhin | baguhin ang batayan]

Lalawigan/Lungsod Kabisera Populasyon
(2010)[5]
Sukat
(km²)
Densidad
(bawat km²)
Batangas Lungsod ng Batangas 2,377,395 3,165.8 751
Cavite Lungsod ng Imus 3,090,691 1,287.6 2,400.4
Laguna Bayan ng Santa Cruz 2,669,847 1,759.7 1,517.2
Quezon Lungsod ng Lucena 1,740,638 8,706.6 199.9
Rizal Lungsod ng Antipolo 2,484,840 1,308.9 1,898.4

¹ Ang Lungsod ng Lucena ay isang mataas na urbanisadong lungsod; ang mga numero ay nakahiwalay sa Lalawigan ng Quezon.

Galeriya[baguhin | baguhin ang batayan]

 
Pinakamalalaking mga lungsod o bayan sa [[{{{country}}}]]
Source: 2020 PH Census Bureau Estimate
Ranggo Probinsya Pop. Ranggo Probinsya Pop.
Antipolo
Antipolo
Dasmariñas
Dasmariñas
1 Antipolo Rizal 887,399 11 Batangas City Batangas 351,437 Bacoor
Bacoor
Calamba
Calamba
2 Dasmariñas Cavite 703,141 12 San Pedro Laguna 326,001
3 Bacoor Cavite 664,625 13 San Pablo Laguna 285,348
4 Calamba Laguna 539,671 14 Lucena Quezon 278,924
5 Imus Cavite 496,794 15 Santo Tomas Batangas 218,500
6 General Trias Cavite 450,583 16 Trece Martires Cavite 210,503
7 Santa Rosa Laguna 414,812 17 Tanauan Batangas 193,936
8 Biñan Laguna 407,437 18 Tayabas Quezon 112,658
9 Lipa Batangas 372,931 19 Cavite City Cavite 100,674
10 Cabuyao Laguna 355,330 20 Tagaytay Cavite 85,330

Bagyo sa Calabarzon (IV-A)[baguhin | baguhin ang batayan]

Bagyo Taon Sentro Kategorya
1. Oniang (Yvette) 1995 Mauban, Quezon  STS 
2. Rosing (Angela)  5 
3. Rening (Eve) 1999 Guinayangan, Quezon  TS 
4. Reming (Xangsane) 2000  1 
5. Seniang (Bebinca) Real, Quezon  2 
6. Juan 2002 San Juan, Batangas  STS 
7. Milenyo Mauban, Quezon  TS 
8. Emong 2005 Lobo, Batangas  TS 
9. Milenyo (Xangsane) 2006 San Narciso, Quezon, Lucena, Calamba  3 
10. Reming (Durian) San Narciso, Quezon  3 
11. Frank (Fengshen) 2008 Candelaria, Quezon  1 
12. Santi (Mirinae) 2009 Mauban, Quezon  STS 
13. Basyang (Conson) 2010  STS 
14. Dodong (Sarika) 2011 Lobo, Batangas  TD 
15. Gorio (Rumbia) 2013 Sariaya, Quezon  STS 
16. Glenda (Rammasun) 2014 Buenavista, Quezon, Lucena, Talisay, Batangas  3 
17. Ruby (Hagupit) Lubang  STS 
18. Betty (Bavi) 2015 Plaridel, Quezon  TD 
19. Maring (Doksuri) 2017 Mauban, Quezon, Cavite City  TS 
20. Salome (Haikui) San Juan, Batangas  TS 
21. Ambo (Vongfong) 2020 San Narciso, Quezon  STS 
22. Rolly (Goni) San Narciso, Quezon, Lobo, Batangas  STS 
23. Ulysses (Vamco) Patnanungan, General Nakar  2 

Tingnan din[baguhin | baguhin ang batayan]

Mga tala[baguhin | baguhin ang batayan]

  1. 1.0 1.1 Census of Population (2015). "Region IV-A (Calabarzon)". Total Population by Province, City, Municipality and Barangay. PSA. Kinuha noong 20 Hunyo 2016.
  2. "Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab". hdi.globaldatalab.org. Kinuha noong Marso 13, 2020.
  3. https://psa.gov.ph/content/population-region-iv-calabarzon-based-2015-census-population
  4. Padron:Cite act
  5. "2010 Census of Population". Philippine National Statistics Office. Tinago mula orihinal hanggang 2012-06-25. Kinuha noong 2012-04-21.