Vorkuta

Mula sa Wikipediang Tagalog, ang malayang ensiklopedya
Jump to navigation Jump to search
Vorkuta
Воркута (Wikang Ruso)
Вӧркута (Komi)
-  Lungsod[1]  -
Vorkutaugol free.jpg
Kabayanan ng Vorkuta sa gabi
Vorkuta is located in Russia
Vorkuta
Vorkuta
Lokasyon ng Vorkuta sa Rusya
Koordinato: 67°30′N 64°02′E / 67.500°N 64.033°E / 67.500; 64.033Coordinates: 67°30′N 64°02′E / 67.500°N 64.033°E / 67.500; 64.033
Coat of Arms of Vorkuta.svg
Flag of Vorkuta.svg
Sagisag
Flag
Kalagayang administratibo (as of Oktubre 2011)
Bansa Rusya
Kasakupang pederal Republika ng Komi[1]
Administratively subordinated to town of republic significance of Vorkuta[1]
Sentrong administratibo ng town of republic significance of Vorkuta[1]
Kalagayang munisipal (as of Oktubre 2011)
Urban okrug Vorkuta Urban Okrug[2]
Sentrong administratibo ng Vorkuta Urban Okrug[2]
Tagapamahala ng Pangasiwaan[3] Igor Gurlev[3]
Estadistika
Populasyon (Sensus ng 2010) 70,548 inhabitants[4]
Rank in 2010 224th
Populasyon (2017 est.) 58,133 inhabitants[5]
Itinatag Enero 4, 1936[6]
Katayuang Lungsod mula noong Nobyembre 26, 1943[6]
(Mga) kodigo postal[7] 169900
(Mga) kodigong pantawag +7 82151[kailangan ng sanggunian]
Websayt

Ang Vorkuta (Russian: Воркута́; Komi: Вӧркута, Vörkuta; salitang Nenets na nangangahulugang "ang kasaganaan ng mga oso", "kanto ng oso")[8] ay isang lungsod na nagmimina ng karbon sa Republika ng Komi, Rusya. Matatagpuan ito sa hilaga ng Bilog ng Artiko, sa Ilog Usa sa lugar ng Pechora coal basin.

Pang-apat ang Vorkuta sa mga pinakamalaking lungsod sa hilaga ng Bilog ng Artiko at pinakasilangang bayan ito sa Europa.

Kasaysayan[baguhin | baguhin ang batayan]

Nakatuklas ang heólogong si Georgy Chernov ng mga lupang mapagkukunan ng karbong pang-industriya sa may Ilog Vorkuta noong 1930. Si Georgy ay anak ng isa pang heólogong Ruso na si Alexander Chernov, na pinaunlad ang pagpapausbong ng Pechora coal basin, na kinabibilangan ng mga lupa sa Vorkuta.[9][10] Sa pagkakatuklas na ito, nagsimula ang industriya ng pagmimina ng karbon sa Komi ASSR. Sa panahong iyon tanging mga katimugang bahagi ng mga lupang pinagkukunan ng karbon ang nakasama sa Komi ASSR. Ang hilagang bahagi, kasama ang Vorkuta, ay nakabilang sa Nagsasariling Okrug ng Nenets ng Arkhangelsk Oblast. Itinatag noong 1931 ang isang pamayanang heólogo sa bandang tabi ng lupang pinagkukunan ng karbon, at karamihan sa mga manggagawa ay mga bilanggo ng Kampong Ukhta-Pechora ng Gulag (Ухтпечлаг, Ukhpechlag).[9][11]

Kampo ng sapilitang paggawa[baguhin | baguhin ang batayan]

Pangunahing lathalain: Vorkutlag

May kaugnayan ang pinagmulan ng lungsod sa Vorkutlag, isa sa mga mas-tanyag na mga kampo ng sapilitang paggawa sa sistemang Gulag, na itinatag noong 1932 kalakip ang pagsimula ng pagmimina. Ito ang pinakamalaki sa mga kampo ng Gulag sa Europeong Rusya at nagsilbing sentrong pampangasiwaan para sa maraming mga kampo at sub-kampo, kabilang ang Kotlas, Pechora, at Izhma. Naganap dito noong 1953 ang Himagsikan ng Vorkuta, isang pangunahing panghihimagsik ng mga preso sa kampo.

Noong 1941, ini-ugnay ang Vorkuta at ang sistema ng kampong paggawa na nakabatay sa paligid nito sa buong mundo sa pamamagitan ng isang daambakal (na gawa mismo ng mga bilanggo) papuntang Konosha, Kotlas, at mga kampo sa Inta. Iginawad sa Vorkuta ang katayuang panlungsod (town status) noong Nobyembre 26, 1943.[9]

Kontemporaryong panahon[baguhin | baguhin ang batayan]

Naganap sa lungsod ang isa sa mga pinakamalalang sakuna sa minahan sa Rusya. Naganap ito noong Pebrero 28, 2016, nang sumiklab ang tumatagas na metanong gas na ikinamatay ng 32 katao, kabilang ang 26 na mga natabunang minero na nakulong sa loob ng mina dulot ng isa pang pagsabog tatlong araw na ang nakararaan na ikinasawi naman ng apat na minero.[12]

Demograpiya[baguhin | baguhin ang batayan]

Historical population
YearPop.±%
1959 55,668—    
1970 89,742+61.2%
1979 100,210+11.7%
1989 115,646+15.4%
2002 84,917−26.6%
2010 70,548−16.9%
Senso 2010: [4]; Senso 2002: [13]; Senso 1989: [14]

Ekonomiya[baguhin | baguhin ang batayan]

Vorkuta noong 2012

Pagsapit ng ika-21 dantaon maraming mga minahan ang nagsara dulot ng mga suliranin tulad ng tumataas na gastusin sa pagpapatakbo ng mga minahan. Sa isang punto noong kahulihan ng dekada-1980 at dekada-1990 may mga kilusang paggawa ng mga minero sa lugar na hindi nababayaran ng sahod para sa isang taon.[15][16]

Pinaglilingkuran ang lungsod ng Paliparan ng Vorkuta.

Klima[baguhin | baguhin ang batayan]

May klimang subartiko ang Vorkuta kalakip ng maigsi ngunit malamig-lamig na tag-init at labis na maginaw at tuyong taglamig. Ang karaniwang temperatura sa Pebrero ay nasa −20 °C (−4 °F), at sa Hulyo ito ay nasa +13 °C (55 °F).

Tumatagal ang polar day sa Vorkuta mula Mayo 30 hanggang Hulyo 14, habang tumatagal ang polar night mula Disyembre 17 hanggamg Disyembre 27.

Datos ng klima para sa Vorkuta
Buwan Ene Peb Mar Abr May Hun Hul Ago Set Okt Nob Dis Year
Record high °C (°F) 1.1
(34)
1.2
(34.2)
5.3
(41.5)
12.0
(53.6)
26.5
(79.7)
31.0
(87.8)
33.8
(92.8)
30.0
(86)
24.2
(75.6)
15.6
(60.1)
4.8
(40.6)
3.5
(38.3)
33.8
(92.8)
Average high °C (°F) −15.6
(3.9)
−16.1
(3)
−9.6
(14.7)
−5.5
(22.1)
1.7
(35.1)
12.7
(54.9)
18.7
(65.7)
14.2
(57.6)
7.8
(46)
−0.8
(30.6)
−9.5
(14.9)
−13.9
(7)
−1.3
(29.7)
Daily mean °C (°F) −19.5
(−3.1)
−20.0
(−4)
−13.9
(7)
−10.0
(14)
−1.9
(28.6)
7.6
(45.7)
13.2
(55.8)
9.7
(49.5)
4.3
(39.7)
−3.4
(25.9)
−13.3
(8.1)
−17.6
(0.3)
−5.4
(22.3)
Average low °C (°F) −23.6
(−10.5)
−23.9
(−11)
−18.1
(−0.6)
−14.4
(6.1)
−5.2
(22.6)
3.3
(37.9)
8.2
(46.8)
5.8
(42.4)
1.3
(34.3)
−6.1
(21)
−16.5
(2.3)
−21.6
(−6.9)
−9.2
(15.4)
Record low °C (°F) −48.0
(−54.4)
−49.4
(−56.9)
−41.0
(−41.8)
−38.5
(−37.3)
−26.3
(−15.3)
−8.4
(16.9)
−1.0
(30.2)
−4.0
(24.8)
−10.5
(13.1)
−29.0
(−20.2)
−45.1
(−49.2)
−52.0
(−61.6)
−52.0
(−61.6)
Average precipitation mm (inches) 36
(1.42)
34
(1.34)
33
(1.3)
27
(1.06)
35
(1.38)
52
(2.05)
55
(2.17)
63
(2.48)
57
(2.24)
57
(2.24)
40
(1.57)
42
(1.65)
531
(20.91)
Average snowfall cm (inches) 42
(16.5)
59
(23.2)
77
(30.3)
81
(31.9)
60
(23.6)
19
(7.5)
0
(0)
0
(0)
3
(1.2)
10
(3.9)
20
(7.9)
26
(10.2)
397
(156.2)
Average rainy days 1 0 1 3 9 16 19 22 19 10 2 1 103
Average snowy days 25 21 23 19 16 4 0 0 4 18 24 26 180
Average relative humidity (%) 81 80 81 79 79 72 74 82 85 88 84 82 80.6
Source: Pogoda.ru.net[17]

Talasanggunian[baguhin | baguhin ang batayan]

Talababa[baguhin | baguhin ang batayan]

  1. 1.0 1.1 1.2 1.3 Maling banggit (Hindi tamang <ref> tag; walang binigay na teksto para sa refs na may pangalang Ref58); $2
  2. 2.0 2.1 Maling banggit (Hindi tamang <ref> tag; walang binigay na teksto para sa refs na may pangalang Ref747); $2
  3. 3.0 3.1 "Error: no |title= specified when using {{Cite web}}" (sa Russian). May 2013. http://xn--80adypkng.xn--p1ai/about/rukovodstvo/. Hinango noong May 23, 2013. 
  4. 4.0 4.1 Федеральная служба государственной статистики (Federal State Statistics Service) (2011). "Предварительные итоги Всероссийской переписи населения 2010 года (Preliminary results of the 2010 All-Russian Population Census)" (sa Russian). Всероссийская перепись населения 2010 года (All-Russia Population Census of 2010). Federal State Statistics Service. http://www.perepis-2010.ru/results_of_the_census/results-inform.php. Hinango noong 2011-04-25. 
  5. "Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2017 года". 2017-07-31. Sininop mula sa orihinal na pahina noong 2017-07-31. http://web.archive.org/web/20170731141731/http://www.gks.ru/free_doc/doc_2017/bul_dr/mun_obr2017.rar. Hinango noong 2017-07-31. 
  6. 6.0 6.1 "Error: no |title= specified when using {{Cite web}}" (sa Russian). Sininop mula sa orihinal na pahina noong October 8, 2011. https://web.archive.org/web/20111008162259/http://www.mayor.vorkuta.ru/index.php?option=com_content&task=view&id=380&Itemid=81. Hinango noong March 14, 2011. 
  7. Почта России. Информационно-вычислительный центр ОАСУ РПО. (Russian Post). Поиск объектов почтовой связи (Postal Objects Search) (Ruso)
  8. "About city". http://xn--80adypkng.xn--p1ai/english/. Hinango noong 11 February 2016. 
  9. 9.0 9.1 9.2 "История Воркуты"(Ruso)(retrieved August 3, 2004)
  10. "История Воркуты"(Ruso)(retrieved August 3, 2004)
  11. "Историческая справка. МО ГО "Воркута""(Ruso) (retrieved August 3, 2004)
  12. "Russian Coal Mine Accident in Vorkuta Kills 36, Including 5 Rescuers". Associated Press. 28 February 2016. http://www.nbcnews.com/news/world/russian-coal-mine-accident-vorkuta-kills-36-including-5-rescuers-n527461. Hinango noong 28 February 2016. 
  13. Федеральная служба государственной статистики (Federal State Statistics Service) (2004-05-21). "Численность населения России, субъектов Российской Федерации в составе федеральных округов, районов, городских поселений, сельских населённых пунктов – районных центров и сельских населённых пунктов с населением 3 тысячи и более человек (Population of Russia, its federal districts, federal subjects, districts, urban localities, rural localities—administrative centers, and rural localities with population of over 3,000)" (sa Russian). Всероссийская перепись населения 2002 года (All-Russia Population Census of 2002). Federal State Statistics Service. http://www.perepis2002.ru/ct/doc/1_TOM_01_04.xls. Hinango noong 2010-03-23. 
  14. "Всесоюзная перепись населения 1989 г. Численность наличного населения союзных и автономных республик, автономных областей и округов, краёв, областей, районов, городских поселений и сёл-райцентров. (All Union Population Census of 1989. Present population of union and autonomous republics, autonomous oblasts and okrugs, krais, oblasts, districts, urban settlements, and villages serving as district administrative centers.)" (sa Russian). Всесоюзная перепись населения 1989 года (All-Union Population Census of 1989). Demoscope Weekly (website of the Institute of Demographics of the State University—Higher School of Economics. 1989. http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus89_reg.php. Hinango noong 2010-03-23. 
  15. "Vorkuta Miners Hold Authorities Prisoners". Russia Today. www.aha.ru. http://www.aha.ru/~mgo/vorkuta.htm. Hinango noong 2008-07-18. 
  16. Keller, Bill (1990-08-27). "At Gulag Cemetery, a Struggle Against Forgetting". The New York Times. ISSN 0362-4331. https://www.nytimes.com/1990/08/27/world/at-gulag-cemetery-a-struggle-against-forgetting.html. 
  17. "Pogoda.ru.net" (sa Russian). http://www.pogoda.ru.net/climate/23226.htm. Hinango noong February 16, 2012. 

Mga pinagkunan[baguhin | baguhin ang batayan]

Mga kawing panlabas[baguhin | baguhin ang batayan]