Alemanyang Nazi

Mula sa Wikipediang Tagalog, ang malayang ensiklopedya
Tumalon sa: nabigasyon, hanapin
Mas Dakilang Imperyong Aleman
Großdeutsches Reich
1933–1945
Flag Pambansang Sagisag
Motto
Ein Volk, ein Reich, ein Führer
"Isang masa, isang Reich, isang Führer"
Awit
Das Lied der Deutschen (official)

Unang saknong ng
Das Lied der Deutschen
at sinundan ng Horst-Wessel-Lied
Ang Europa sa kataasan ng pananakop ng Alemanyang Nazi, 1941-1942.
██ Alemanyang Nazi1
██ Mga kakampi ng Alemanya1, kasama sa pakikipagdigma, at mga estadong papet1
██ Mga sa ilalim ng Allied
Kabisera Berlin
Wika Aleman
Pamahalaan Totalitaryang diktadura, isang-partido na estado
Alemanya
 - 1933–1934 Paul von Hindenburg
 - 1934–1945 Adolf Hitler 2
 - 1945 Karl Dönitz
Kanselor
 - 1933–1945 Adolf Hitler
 - 1945 Joseph Goebbels
 - 1945 Lutz Graf Schwerin von Krosigk 3
Makasaysayang panahon Interwar period/WWII
 - Machtergreifung Enero 13,
 - Gleichschaltung Pebrero 27, 1933
 - Anschluss Marso 12, 1938
 - World War II Setyembre 1, 1939
 - Kamatayan ni Adolf Hitler Abril 30, 1945
 - Intrumentong Aleman ng Pagkasuko May 7/8,
Lawak
 - 1941 (Großdeutschland) 696,265 km2 (268,829 mi2)
Populasyon
 - 1941 (Großdeutschland) est. 90,030,775 
     Density 129.3 /km2  (334.9 /mi2)
Salapi Reichsmark (ℛℳ)
Sumunod sa
Sinundan ng
Republikang Weimar
Saar (League of Nations)
Federal State of Austria
Republikang Tsekoslovako
Rehiyon ng Klaipėda
Malayang Lungsod ng Danzig
Ikalawang Republika ng Poland
Kingdom of Italy
Eupen-Malmedy
Luxembourg
Alsace-Lorraine
Drava Banovina
Alemanyang sakop ng mga Allied
Austriang sakop ng mga Allied
Ikatlong Republika ng Czechoslovakia
Republika ng Poland
Alsace-Lorraine
Eupen-Malmedy
Luxembourg
Kaharian ng Italya
Kaliningrad Oblast
Protektorado ng Saar
Yugoslavia Demokratikong Federal
Elten at Selfkant
Bahagi ngayon ng Watawat ng Alemanya Alemanya
Watawat ng Austria Austria
Watawat ng Belgium Belhika
Watawat ng Republikang Tseko Republikang Tseko
Watawat ng Pransiya Pransiya
Watawat ng Belarus Belarus
Watawat ng Italya Italya
Watawat ng Lithuania Lithuania
Watawat ng Luxembourg Luxembourg
Watawat ng Netherlands Olanda
Watawat ng Poland Poland
Watawat ng Rusya Rusya
Watawat ng Slovenia Eslobenya
Watawat ng Ukraine Ukraine
Watawat ng Slovakia Eslobakya
1: Kasama ang mga de facto na isinanib/isinamang mga territoryo.

2: Ang Opisina ay pormal na bakante. Binasagan ni Adolf Hitler ang sarili bilang Führer und Reichskanzler mula Agosto 1934.
3: Ginamit ni Lutz Graf Schwerin von Krosigk ang titulong Nangungunang Ministro.
4: Sa pamamgitan ng Batas Pagpapagana ng 1933, ang pamhalaanng Aleman ay binigyan ng kapangyarihang legislatibo, ngunit ang Reichstag ay pormal na nanatili bilang taggagawa ng batas

Ang Alemanyang Nazi (German: Nazideutschland) at kilala rin bilang Ikatlong Reich (German: Drittes Reich) ngunit opisyal na tinawag na Alemang Reich (German: Deutsches Reich) mula 1933 hanggang 1943 at Dakilang Alemang Reich (German: Großdeutsches Reich) mua 26 Hunyo 1943 pasulong ang pangalawang karaniwang ginagamit upang tukuyin ang Alemanya mula 1933 hanggang 1945 nang ito ay isang totalitaryan na diktadurya na pinamunuan ni Adolf Hitler at ng kanyang Partidong Nazi.

Nakipagkasundo sila sa Unyong Sobyet na tutulungan nito ang Alemanya kung sakaling makipagdigma sila. Hinati din nila sa dalawa ang Poland na itinatadhana ng kasunduan. Ngunit nawalan ito ng bisa nang atakihin ng Alemanya ang Unyong Sobyet na tinatawag na Operasyong Barbarossa.

Ang Alemanyang Nazi ay nagsimula ng manalo ang partidong Nazi sa Alemanya at naging Chancellor ng Alemanya si Adolf Hitler. Nang mamatay si Presidente Hidenburg siya ang pumalit bilang Presidente. Bago pa man mamuno si Hitler bilang Presidente sinakop niya na ang Austria, Chechoslovakia at iba pang katabing bansa. Nagdesisyon silang humiwalay sa League of Nations. Noong 23 Agosto 1939 lumagda sila ng kasunduan ng Unyong Sobyet, kabilang dito ang hahatiin nila ang Poland kung sakaling lulusubin ito ng Alemanya at tutulungan ng Unyong Sobyet ang Alemanya kung sakaling makipagdigma ito. 1 Setyembre 1939 ng salakayin ng Alemanya ang Poland pakanluran,at sinalakay naman ng Unyong Sobyet ang Poland pasilangan. Nang tumangging alisin ni Hitler ang kanyang sandatahan sa Poland, Nagdeklara ng pakikidigma ang Pransiya at Britanya. Sa tagsibol ng 1940 nilusob ng pwersa ng Alemanya ang Denmark, Norway, Belgium at Netherlands. Isinunod naman ang Pransiya. Nang matalo ang Pransiya ang mga sundalo ng Allied powers ay ipinalipat sa Dunkirk. Nang bumagsak ang Pransiya hinati ito sa dalawa. Ang Hilagang Pransiya na sakop ng Alemanya,at ang kolaboreytor ng Alemanya, ang Kanlurang Pransiya na mas kilala bilang Vichy France.

Noong Agosto hanggang Oktubre ng 1940, inatake ng Luftwaffe (pwersang panghimpapawid ng Alemanya) ang mga siyudad ng Inglatera ngunit hindi matalo ang RAF (Royal Air Force) o pwersang panghimpapawid ng Britanya kaya't hindi masakop ng Alemanya ang Britanya.Sa Hlagang Aprika, Ang pwersa ng Italya ay umurong sa Egypt, kung saan nakistastyon ang pwersa nito. Natalo sila pero napaatras ng pwersa ng Alemanya sa border ng Egypt. Dahil sa kanyang pagkapanalo, inatake nito ang dating kakampi niya, ang Unyong Sobyet ng ilunsad nito ang Operasyong Barbarossa. Mahigit kilometro nalang ang distansiya nila sa Moscow, ang kapitolyo ng Unyong SObyet ngunit napaatras sila ng matinding tagalamig. Muli silang umatake sa isang rehiyon at tinangkang sakupin ang Stalingrad, pero hindi masakop ang Stalingrad dahil sa Opensiba ng mga ruso sa ilalim ni Heneral Zhukov, at napaatras nila ang pwersa ng Alemanya. Sa hilagang Aprika ang pagsakop ng Morroco at Algeria ng Allied Powers ang nagwakas ng ambisyon ng Alemanya sa Hilagang Aprika. Sa Europa, napaatras muli ng pwersa ng mga ruso ang pwersa ng Alemanya sa border ng Poland. Sa ilalim ng pamumuno ni Heneral Dwight Eisenhower inilunsad nila ang Operansiyon Overlord. Napalaya nila ang Paris at patuloy na umuurong ang pwersa ng Ruso papunta sa kanluran. Inilunsad na ng Alemanya ang huling opensiba nila sa Kanluran, ang battle of the Bulge ngunit dahil sa paurong ang mga Ruso sa Kanluran, nabigo ito. Habang nasa taguan si Hitler kasama ang asawa niys, si Eva Braun nagpakamatay siya at sumuko ang Alemanyang Nazi

Tignan din[baguhin | baguhin ang batayan]