Banyuhay

Mula sa Wikipedia, ang malayang ensiklopedya
Jump to navigation Jump to search
Isang tutubi sa kanyang huling pag-huhunos, na sumasailalim banyuhay mula sa anyong nimpa nito patungo sa pagiging adulto.

Ang banyuhay o metamorposis o pagbabagong-anyo (Ingles: metamorphosis ; Kastila: metamorfosis) ay isang biyolohikal na proseso na kung saan ang isang hayop ay pisikal na nabubuo pagkatapos ng kapanganakan o pagpisa, na kinasasangkutan ng isang kapansin-pansin at medyo biglaang pagbabago sa istruktura ng katawan ng hayop sa pamamagitan ng paglaki ng selula at pagkita ng kaibhan. Ang ilang mga insekto, isda, amphibian, mollusk, crustacean, cnidarians, echinoderms, at tunicates ay sumasailalim sa banyuhay, na kadalasang sinasamahan ng isang pagbabago ng pinagmumulan ng nutrisyon o pag-uugali. Ang mga hayop ay maaaring nahahati sa mga species na sumasailalim sa kompletong pagbabagong-anyo (" holometaboly "), hindi kompletong pagbabagong-anyo (" hemimetaboly "), o walang pagbabagong-anyo (" ametaboly ").

Ang pang-agham na paggamit ng termino ay tiyak na teknikal, at hindi ito inilalapat sa pangkalahatang aspeto ng paglago ng cell, kabilang ang mabilis na pag- unlad ng spurts. Ang mga sanggunian sa "metamorphosis" sa mga mammal ay hindi wasto at hindi lamang kolokyal, ngunit ang mga ideya ng ideyalistang kasaysayan ng pagbabagong-anyo at monadolohiya, tulad ng sa Goethe's Metamorphosis of Plants, ay naiimpluwensyahan ang pagbuo ng mga ideya ng ebolusyon.

Etimolohiya[i-edit | i-edit ang source]

Ang salitang metamorphosis ay nagmumula sa Griyego μεταμόρφωσις , "pagbabagong-anyo, pagbabago",[1] mula sa μετα- (meta-), "pagkatapos" at μορφή (morphe), "form".[2]

Mga sanggunian[i-edit | i-edit ang source]

  1. Liddell, Henry George; Scott, Robert (1940). "Metamorphosis". A Greek-English Lexicon. Oxford: Clarendon Press. Nakuha noong 2012-08-26 – sa pamamagitan ni/ng perseus.tufts.edu.
  2. "Online Etymology Dictionary". Etymonline.com. Nakuha noong 2012-08-26.

Bibliograpiya[i-edit | i-edit ang source]

  • Davies, RG (1998). Mga Balangkas ng Entomolohiya . Chapman at Hall. Ikalawang edisyon. Kabanata 3.
  • Williamson DI (2003). Ang mga pinagmulan ng Larvae . Kluwer.

Mga panlabas na kawing[i-edit | i-edit ang source]

  • May kaugnay na midya ang metamorphosis sa Wikimedia Commons
  • May isang artikulo ang banyuhay sa Wiktionary