Pumunta sa nilalaman

Islamabad

baguhin ang mga link
Mula sa Wikipedia, ang malayang ensiklopedya
Islamabad

اسلام آباد‎
Pederal na kabiserang lungsod
Daanang-mabilisang Islamabad
Bantayog ng Pakistan
Liwasang Fatima Jinnah
Parlamento ng Pakistan
Korte Suprema ng Pakistan
Moske ng Faisal
Watawat ng Islamabad
Watawat
Mga palayaw: 
Isloo, Ang Lunting Lungsod
Larawang Satelayt ng Islamabad
Larawang Satelayt ng Islamabad
Islamabad is located in Teritoryong Kabisera ng Islamabad
Islamabad
Islamabad
Larawang Satelayt ng Islamabad
Islamabad is located in Pakistan
Islamabad
Islamabad
Islamabad (Pakistan)
Islamabad is located in Asya
Islamabad
Islamabad
Islamabad (Asya)
Mga koordinado: 33°41′35″N 73°03′50″E / 33.69306°N 73.06389°E / 33.69306; 73.06389
Bansa Pakistan
Adminstratibong yunitTeritoryong Kabisera ng Islamabad
Itinayo1960; 66 taon ang nakalipas (1960)
Itinatag14 Agosto 1967; 59 taon na'ng nakalipas (1967-08-14)[1]
Mga Administratibong Lugar
01
  • Islamabad Tehsil
Pamahalaan
 • UriKorporasyong Kalakhang-lungsod
 • KonsehoAwtoridad sa Pagpapa-unlad ng Kabisera
 • AlkaldeWala (bakante)[a]
 • NasasakupanNA-46 Islamabad-I
NA-47 Islamabad-II
NA-48 Islamabad-III
 • Diputadong KomisyonerIrfan Nawaz Memon (BPS-19 PAS)[3]
Lawak
 • Lungsod220.15 km2 (85.00 milya kuwadrado)
 • Metro
906.50 km2 (350.00 milya kuwadrado)
Taas
666 m (2,185 tal)
Pinakamataas na pook
1,584 m (5,197 tal)
Pinakamababang pook
417 m (1,368 tal)
Populasyon
 (2023)[5]
 • Lungsod1,108,872[b]
 • RanggoIka-10 sa Pakistan
 • Kapal5,037/km2 (13,050/milya kuwadrado)
 • Metro
2,363,863
 • Densidad sa metro2,608/km2 (6,750/milya kuwadrado)
Sona ng orasUTC+05:00 (PKT)
Kodigong pankoreo
44000
Kodigo ng lugar051
Websaytictadministration.gov.pk

Ang Islamabad ( /ɪzˈlɑːməbæd/ ;[6] Urdu: اسلام‌آباد‎, [ɪsˈlɑːmɑːbɑːd] ⓘ) ay ang kabiserang lungsod ng Pakistan.[7][8] Ito ang ikasampu sa pinakamataong lungsod ng bansa na may populasyon na higit sa 1.1 milyon, at pederal na pinangangasiwaan ng gobyerno ng Pakistan bilang bahagi ng Teritoryong Kabisera ng Islamabad. Itinayo bilang isang nakaplanong lungsod noong dekada 1960 at itinatag noong 1967, pinalitan nito ang Karachi bilang pambansang kabisera ng Pakistan. Matatagpuan ang Islamabad sa hilaga ng lungsod ng Rawalpindi, kung saan ito ay bumubuo ng isang lugar n kalakhang lungsod na may higit sa 5.7 milyong mga naninirahan.

Ang Griyegong arkitektong si Konstantínos Apostolos Doksiyadis ang bumuo ng batayang plano Islamabad, kung saan hinati niya ito sa walong sona. Binubuo ang lungsod ng mga sonang pambatasan (administratibo), sonang diplomatiko, mga tirahang lugar, mga pang-edukasyon at pang-industriyang sektor, mga pook komersiyal, pati na rin mga rural at lunting lugar na pinangangasiwaan ng Korporasyong Kalakhang-lungsod ng Islamabad sa tulong ng Awtoridad sa Pagpapa-unlad ng Kabisera. Kilala ang Islamabad sa mga liwasan at kagubatan nito, kabilang ang Pambansang Liwasan ng Burol ng Margalla Hills National Park at ang Shakarparian. Dito matatagpuan ang ilang pangunahing palatandaan, kabilang ang pangunahing moske ng bansa na ang Moskeng Faisal. Kabilang sa iba pang mga tampok na palatandaan ang Bantayog ng Pakistan Monument at ang Liwasan ng Demokrasya.[9][10][11]

Itinuring bilang Gamma + ng Globalization at World Cities Research Network (Samahang Pananaliksik sa Globalisasyon sa mga Lungsod ng Mundo),[12] ang Islamabad ay may isa sa pinakamataas na gastusin sa pamumuhay sa Pakistan. Ang populasyon ng lungsod ay pinangungunahan ng mga mamamayang nasa gitna at nakatataas na gitnang uri.[13][14] Tahanan ang Islamabad ng mahigit dalawampung unibersidad, kabilang ang ang Unibersidad ng Bahria, Unibersidad ng Quaid-e-Azam, PIEAS, Unibersidad ng COMSATS, at NUST. Itinuturing rin ito na isa sa pinakamaligtas na mga lungsod sa Pakistan at mayroon itong malawak na sistemang RFID ng pagmamanman na may halos 2,000 aktibong kamerang CCTV.[15][16]

Toponimya

[baguhin | baguhin ang wikitext]

Ang ibig sabihin ng pangalang Islamabad ay Lungsod ng Islam. Hango ito sa dalawang salita; Islam at abad. Ang salitang Arabe na Islam ay nangangahulugang "pagsuko [sa Diyos]" dahil tumutukoy ito sa relihiyon ng Islam, relihiyon ng estado ng Pakistan, at ang hulaping Persa na -abad ay nangangahulugang nilinang na lugar, na nagpapahiwatig ng isang tinitirhang lugar o lungsod.[17] Sa maagang modernong panahon, ginamit ang pangalang ito noong panahon ng Mughal, ng emperador na si Aurangzeb, na nagbigay ng pangalan sa maraming bayan sa subkontinenteng Indya.[18][c] Ayon sa aklat ng kasaysayan ni Muhammad Ismail Zabeeh, iminungkahi ng guro at makatang si Qazi Abdur Rehman Amritsari ang pangalan ng lungsod.[20][21]

Paminsan-minsan sa pagsusulat, ang Islamabad ay karaniwang pinaikli bilang ISB. Ang ganitong paggamit ay nagmula sa wikang SMS, bahagyang dahil sa tagakilala ng lokasyon ng IATA para sa Pandaigdigang Paliparan ng Islamabad.

Heograpiya

[baguhin | baguhin ang wikitext]

Ang Islamabad ay matatagpuan sa humigit-kumulang 540 metro (1,770 tal.) mula sa antas ng dagat, sa hilagang gilid ng Talampas ng Pothohar at sa paanan ng Burol ng Margalla sa Teritoryong Kabisera ng Islamabad.[22][23] Ang makabagong kabisera at ang sinaunang lungsod ng Gakhar sa Rawalpindi ay bumubuo ng isang magkakaugnay na lungsod at karaniwang tinatawag na Mga Kapatid na Lungsod.[24][25]

Sa hilagang-silangan ng lungsod matatagpuan ang koloniyal na estasyon sa burol ng Murree, at sa hilaga naman ang Distrito ng Haripur sa Khyber Pakhtunkhwa. Ang Kahuta ay nasa timog-silangan, ang Taxila, Wah Cantt, at Distrito ng Attock ay nasa hilaga-kanluran, ang Gujar Khan, Rawat, at Mandrah ay nasa timog-silangan, at ang malaking lungsod ng Rawalpindi ay nasa timog at timog-kanluran. Ang Islamabad ay matatagpuan 120 kilometro sa timog-kanluran ng Muzaffarabad, 185 kilometro sa silangan ng Peshawar, at 295 kilometro sa hilaga-kanluran ng Lahore.

Sakop ng Islamabad ang isang lawak na 906 kilometro kuwadrado (350 mi kuw).[26] Karagdagang 2,717 kilometro kuwadrado (1,049 kuwadramiyl) ang tinatawag na Itinakdang Lugar, na matatagpuan ang Burol ng Margala sa hilaga at hilagang-silangan. Ang timog na bahagi ng lungsod ay isang bahagyang bumabanging kapatagan. Dito dumadaloy ang Ilog Kurang, kung saan matatagpuan ang Dam ng Rawal.[7]

Demograpiya

[baguhin | baguhin ang wikitext]
Makasaysayang populasyon
TaonPop.±%
197277,000—    
1981204,000+164.9%
1998529,180+159.4%
20171,009,003+90.7%
20231,108,872+9.9%

Wika

[baguhin | baguhin ang wikitext]

Ayon sa senso ng Pakistan noong 2023, mayroong 1,154,540 Punjabi, 415,838 Pashto, 358,922 Urdu, 140,780 Hindko, 51,920 Kashmiri, 46,270 Saraiki, 21,362, 21,362, Sindhi, 21,362, Sindhi, 902, Sindhi 5,016 Koshistani, 4,503 Balochi, 1,095 Mewati, 668 Brahvi, 182 Kalasha at 64,734 iba pa, sa kabuuang 2,283,244 na nagsasalita sa Teritoryong Kabisera ng Islamabad.

Teritoryong Kabisera ng Islamabad. (2023)[27]

  Punjabi (50.56%)
  Pashto (18.21%)
  Urdu (15.71%)
  Hindko (6.16%)
  Kashmiri (2.27%)
  Saraiki (2.02%)
  Sindhi (0.93%)
  Balti (0.34%)
  Shina (0.31%)
  Kohistani (0.21%)

Literasiya

[baguhin | baguhin ang wikitext]

Ayon noong 2010, ang karamihan ng populasyon ay nasa pangkat ng edad na 15-64 taon, mga 59.38%. 2.73% lamang ng populasyon ang higit sa 65 taong gulang; 37.90% ay mas mababa sa edad na 15.[28] Ang Islamabad ay may pinakamataas na antas ng literasiya sa Pakistan, sa 88%.[29] 9.8% ng populasyon ay nakapagtapos ng edukasyong intermedya (katumbas ng antas 11 at 12). 10.26% ay may batsilyer o katumbas na digri habang 5.2% ay may maestro o katumbas na digri.[30] Ang lakas paggawa ng Islamabad ay 185,213[31] at ang antas ng walang trabaho ay 15.70%.[32]

Relihiyon

[baguhin | baguhin ang wikitext]
Relihiyon sa Teritoryong Kabisera ng Islamabad (2023)
Islam
  
 95.55%
Kristiyanismo
  
 4.26%
Hinduismo
  
 0.04%
Iba pa
  
 0.15%

Sa Teritoryong Kabisera ng Islamabad, Islam ang pinakamalaking relihiyon sa lungsod, na may 95.55% ng populasyon na sumusunod dito. Ang Kristiyanismo ay ang pangalawang pinakamalaking relihiyon, na may 4.26% ng populasyon na sumusunod dito. Ang mga Kristiyano ay puro pangunahin sa mga kalunsuran. Ang Hinduismo ay sinusundan ng 0.04% ng populasyon ayon sa senso ng 2023.[33][34]

Kultura

[baguhin | baguhin ang wikitext]

Ang Islamabad ay tahanan ng maraming naninirahang nagmula sa iba’t ibang rehiyon ng Pakistan at taglay nito ang makulay na pagkakaiba-iba ng kultura at relihiyon mula pa noong sinaunang panahon. Dahil sa lokasyon nito sa Talampas ng Pothohar, matatagpuan pa rin sa rehiyon ang mga bakas ng sinaunang kultura at kabihasnang gaya ng Aryo, Soaniyana, at Lambak ng Indo. Matatagpuan malapit sa Islamabad ang isang kuta ng mga Gakhar noong ika-15 dantaon, ang Kuta ng Pharwala.[35] Ang Kuta ng Rawat sa rehiyong ito ay itinayo ng mga Gakhar noong ika-16 na dantaon at naglalaman ng libingan ng pinunong Gakhar na si Sultan Sarang Khan.[35]

Ang nayon ng Saidpur ay sinasabing ipinangalan kay Said Khan, ang anak ni Sarang Khan. Ang 500-taong-gulang na nayon ay ginawang pook ng pagsamba ng mga Hindu ng isang komandante ng Mughal, si Raja Man Singh. Siya ang nagpagawa ng ilang maliliit na lawa o kunda: ang kunda ng Rama, kunda ng Sita, kunda ng Lakshaman, at kunda ng Hanuman.[36] Matatagpuan sa Golra Sharif ang dambana ng mistikong Sufi na si Pir Meher Ali Shah, na may mayamang pamana mula pa sa bago-Islamikong panahon. Makikita rin sa rehiyon ang mga labi mula sa panahong Budista. Ang dambana ni Bari Imam ay itinayo ng emperador na Mughal na si Aurangzeb. Libo-libong deboto mula sa buong Pakistan ang dumadalo sa taunang Urs ni Bari Imam. Ito ay isa sa pinakamalalaking pagtitipong panrelihiyon sa Islamabad. Noong 2004, mahigit 1.2 milyon katao ang dumalo sa Urs.[37]

Turismo

[baguhin | baguhin ang wikitext]
Ang Moske ng Faisal sa panahon ng Ramadan

Ang Moske ng Faisal, na itinayo noong 1986, ay isang tanyag na palatandaang pangkultura at panrelihiyon na dinarayo ng maraming turista, lokal man o dayuhan, dahil sa makabagong pagpapakahulugan nito sa arkitekturang Islamiko na dinisenyo ng arkitektong Turko na si Vedat Dalokay,[38] pati na rin sa lokasyon nito sa paanan ng Burol ng Margalla. Ipinangalan ang moske kay Faisal bin Abdul Aziz, na noon ay Hari ng Saudi Arabia, bilang parangal sa kanyang papel sa pagpopondo sa pagpapagawa ng moske. Kayang maglaman ng hanggang 74,000 sumasamba ang moske sa isang pagkakataon[39] at ang loob nito ay pinalamutian ng kaligrapiyang Islamiko ng mga talata mula sa Quran.

Isa sa mga palatandaang dinarayo ng mga turista ay ang Bantayog ng na itinayo noong 2007 at matatagpuan sa Islamabad. Ang pook-pasyalang ito ay kumakatawan sa pagkamakabayan at soberanya ng Pakistan. Ang disenyo nito ay hugis simboryo na may mga pader na parang talulot, na inukitan ng mga sining na naglalarawan sa iba pang tanyag na palatandaan ng Pakistan gaya ng Moske ng Badshahi, Minar-e-Pakistan, at Kuta ng Lahore.

Kambal na bayan at kapatid na lungsod

[baguhin | baguhin ang wikitext]

Mga pananda

[baguhin | baguhin ang wikitext]
  1. ↑ Ang sistemang tagapangasiwa ay ipinatupad nang anim na buwan bago ang susunod na halalan para sa mga lokal na kinatawan, at binigyan ng karagdagang tungkulin bilang tagapangasiwa ang Diputadong Komisyoner ng Islamabad sa kawalan ng alkalde noong 28 Oktubre 2021.[2]
  2. ↑ Ang pigurang ito ay nagpapakita ng populasyong urbano ng Islamabad Tehsil.
  3. ↑ "Islāmābād, the name given by the emperor Awrangzīb [q.v.] to several towns in India, for reasons not precisely known... Of these Čittāgong ..., at the head of the Bay of Bengal, is still known occasionally in religious circles as Islāmābād, the official name remaining the original Čittāgong. Mathurā, on the river Yamunā,... was given the name Islāmābād... Amantnāg in the Kashmir valley... also received the name Islāmābād and is still known to the Muslims of the area by this name...The fort of Čākana, near Poona, ...was named Islāmābād after it had been taken by Awrangzīb’s general..."[19] ("Ang Islāmābād ay ang pangalang ibinigay ni Emperador Awrangzīb [q.v.] sa ilang bayan sa Indiya, sa mga kadahilanang hindi ganap na nalalaman... Sa mga bayang ito, ang Čittāgong..., sa dulo ng Look ng Bengal, ay paminsan-minsa’y kilala pa rin sa mga pangrelihiyong pangkat bilang Islāmābād, bagama’t nananatiling opisyal na pangalan nito ang orihinal na Čittāgong. Ang Mathurā, sa tabi ng ilog Yamunā,... ay binigyan din ng pangalang Islāmābād... Ang Amantnāg sa lambak ng Kashmir... ay tumanggap din ng pangalang Islāmābād at tinatawag pa rin ito ng mga Muslim sa lugar sa pangalang ito... Ang kuta ng Čākana, malapit sa Poona,... ay pinangalanang Islāmābād matapos itong mapasakamay ng heneral ni Awrangzīb...")

Mga sanggunian

[baguhin | baguhin ang wikitext]
  1. ↑ McGarr, Paul (2013). The Cold War in South Asia: Britain, the United States and the Indian subcontinent, 1945-1965 (sa wikang Ingles). Cambridge University Press. ISBN 9781107008151. Inarkibo mula sa orihinal noong 18 Pebrero 2023. Nakuha noong 24 Disyembre 2020.
  2. ↑ "Hamaza Shafqat appointed Administrator MCI for 6 months". The Nation (newspaper) (sa wikang Ingles). 28 Oktubre 2021. Inarkibo mula sa orihinal noong 19 Nobyembre 2021. Nakuha noong 5 Enero 2022.
  3. ↑ "New DC Islamabad takes charge". Dawn (sa wikang Ingles). 19 Abril 2022.
  4. ↑ "CDA Facts & Figures" (sa wikang Ingles). Inarkibo mula sa orihinal noong 9 Enero 2021. Nakuha noong 31 Disyembre 2017.
  5. ↑ "Area, Population By Sex, Sex Ratio, Population Density, Urban Population, Household Size and Annual Growth Rate, Census–2023, Islamabad" (PDF) (sa wikang Ingles). Pakistan Bureau Statistics. 5 Agosto 2023. Inarkibo (PDF) mula sa orihinal noong 15 Marso 2025. Nakuha noong 24 Nobyembre 2023.
  6. ↑ "Islamabad". Lexico UK English Dictionary (sa wikang Ingles). Oxford University Press. Inarkibo mula sa orihinal noong 18 Mayo 2021.
  7. 1 2 "Islamabad". Encyclopædia Britannica (sa wikang Ingles). 23 Mayo 2023. Inarkibo mula sa orihinal noong 3 Mayo 2015. Nakuha noong 23 Hunyo 2022.
  8. ↑ "History and Heritage". ICT Administration (sa wikang Ingles). Inarkibo mula sa orihinal noong 29 Setyembre 2023. Nakuha noong 24 Setyembre 2023.
  9. ↑ Leslie Noyes Mass (15 Setyembre 2011). Back to Pakistan: A Fifty-Year Journey (sa wikang Ingles). Rowman & Littlefield Publishers. p. 170. ISBN 978-1442213197.
  10. ↑ Ravi Kalia (21 Abril 2011). Pakistan: From the Rhetoric of Democracy to the Rise of Militancy (sa wikang Ingles). Pakistan: Routledge. p. 83. ISBN 978-0415670401.
  11. ↑ "National Monument: Structure reflects history of Pakistan – The Express Tribune". The Express Tribune (sa wikang Ingles). 29 Agosto 2013. Inarkibo mula sa orihinal noong 28 Oktubre 2019. Nakuha noong 13 Hunyo 2016.
  12. ↑ "The World According to GaWC 2020". GaWC - Research Network (sa wikang Ingles). Globalization and World Cities. Inarkibo mula sa orihinal noong 24 Agosto 2020. Nakuha noong 31 Agosto 2020.
  13. ↑ Hetland, Atle (23 Marso 2014). "Islamabad – a city only for the rich?". Dawn (sa wikang Ingles). Inarkibo mula sa orihinal noong 24 Setyembre 2019. Nakuha noong 23 Oktubre 2016.
  14. ↑ "G-12, a sector housing rich, poor alike". The Nation (sa wikang Ingles). Inarkibo mula sa orihinal noong 17 Agosto 2017. Nakuha noong 23 Oktubre 2016.
  15. ↑ "Safe City Project gets operational: Islooites promised safety – The Express Tribune". The Express Tribune (sa wikang Ingles). 6 Hunyo 2016. Inarkibo mula sa orihinal noong 7 Hunyo 2016. Nakuha noong 7 Hunyo 2016.
  16. ↑ "Crime rate in Islamabad drops, claim police". The Nation (sa wikang Ingles). 28 Marso 2015. Inarkibo mula sa orihinal noong 16 Oktubre 2017. Nakuha noong 7 June 2016.
  17. ↑ Room, Adrian (13 Disyembre 2005). Placenames of the World (sa wikang Ingles). McFarland & Company. p. 177. ISBN 978-0786422487.
  18. ↑ Heath, John E. (2017). Oxford Concise Dictionary of World Place Names (sa wikang Ingles) (ika-3 (na) labas). Oxford University Press. ISBN 978-0-19-255646-2. ...the Pakistanis chose 'City of Islam' from the Arabic islām 'submission to God' and ābād. The city became the capital in 1967 and the area around it is known as the Federal Capital Area. Aurangzeb (1618–1707), Mughal emperor (1658–1707), gave this name to several towns in India.
  19. ↑ Bazmee Ansari, A.S. (1997). "Islāmābād". Mula sa van Donzel, E.; Lewis, B.; Pellat, Ch. & Bosworth, C. E. (mga pat.). The Encyclopaedia of Islam, Second Edition. Volume IV: Iran–Kha. Leiden: E. J. Brill. p. 177. doi:10.1163/1573-3912_islam_SIM_3638. OCLC 758278456.
  20. ↑ Capital Talk (6 Pebrero 2020). "Islamabad Ka Naam Kisney Rakha Tha, Qaum Be-Khabr Kyun?" [Who Named Islamabad, Why Is the Nation Unaware?] (Bidyo) (sa wikang Urdu). Geo News. Inarkibo mula sa orihinal noong 2021-12-11. Nakuha noong 26 Hunyo 2020 – sa pamamagitan ni/ng YouTube.
  21. ↑ "اسلام آباد: پاکستان کے وفاقی دارالحکومت کا نام کس نے اور کیسے تجویز کیا؟" [Islamabad: Who suggested the name of the federal capital of Pakistan and how?]. BBC Urdu (sa wikang Urdu). Inarkibo mula sa orihinal noong 24 Pebrero 2022. Nakuha noong 2022-02-26.
  22. ↑ Stanley D. Brunn; Jack F. Williams; Donald J. Zeigler (2003). "Cities of South Asia". Cities of the World: World Regional Urban Development (ika-3rd (na) labas). Rowman & Littlefield Publishers. pp. 368–369. ISBN 978-0847698981.
  23. ↑ "Islamabad Airport" (sa wikang Ingles). Climate Charts. Inarkibo mula sa orihinal noong 22 Hulyo 2009. Nakuha noong 28 Agosto 2009.
  24. ↑ Yasmeen Niaz Mohiuddin (27 Nobyembre 2006). Pakistan: A Global Studies Handbook (sa wikang Ingles) (ika-1 (na) labas). ABC-CLIO. p. 299. ISBN 978-1851098019. Nakuha noong 1 Hulyo 2012.
  25. ↑ Wolfgang Saxon (11 Abril 1988). "New Capital City With an Industrial Twin". The New York Times (sa wikang Ingles). Inarkibo mula sa orihinal noong 9 Mayo 2013. Nakuha noong 1 July 2012.
  26. ↑ Butt, M. J., Waqas, A., Iqbal, M, F., Muhammad., G., and Lodhi, M. A. K., 2011, "Assessment of Urban Sprawl of Islamabad Metropolitan Area Using Multi-Sensor and Multi-Temporal Satellite Data." Arabian Journal For Science and Engineering. Digital Object Identifier (DOI): 10.1007/s13369-011-0148-3. (sa Ingles)
  27. ↑ "TABLE 11 – POPULATION BY MOTHER TONGUE, SEX AND RURAL/ URBAN" (PDF) (sa wikang Ingles). Pakistan Bureau of Statistics. Nakuha noong 20 Hulyo 2024.
  28. ↑ Population Census Organization, Govt. of Pakistan. "POPULATION BY SELECTIVE AGE GROUPS" (PDF) (sa wikang Ingles). Inarkibo mula sa orihinal (PDF) noong 27 Agosto 2010.
  29. ↑ "Literacy Rate" (PDF) (sa wikang Ingles). Pakistan Bureau of Statistics. Inarkibo (PDF) mula sa orihinal noong 27 Setyembre 2013. Nakuha noong 22 Setyembre 2013.
  30. ↑ "History and Heritage". ICT Administration (sa wikang Ingles). Inarkibo mula sa orihinal noong 29 Setyembre 2023. Nakuha noong 24 Setyembre 2023.
  31. ↑ Population Census Organization, Govt. of Pakistan. "LABOR FORCE PARTICIPATION RATES" (PDF) (sa wikang Ingles). Inarkibo mula sa orihinal (PDF) noong 27 Agosto 2010.
  32. ↑ Population Census Organization, Govt. of Pakistan. "UN-EMPLOYMENT RATES" (PDF) (sa wikang Ingles). Inarkibo mula sa orihinal (PDF) noong 27 Agosto 2010.
  33. ↑ "Population by Sex, Religion and Rural/Urban, Census - 2023" (PDF). pbs.gov.pk (sa wikang Ingles). Pakistan Bureau Statistics.
  34. ↑ Population Census Organization, Govt. of Pakistan. "POPULATION BY RELIGION" (PDF) (sa wikang Ingles). Inarkibo mula sa orihinal (PDF) noong 17 Hunyo 2006.
  35. 1 2 Ministry of Tourism, Government of Pakistan. "Forts of Pakistan" (sa wikang Ingles). Inarkibo mula sa orihinal noong 27 Setyembre 2009.
  36. ↑ "Sidpur Village". The Daily Times (sa wikang Ingles). Inarkibo mula sa orihinal noong 23 Hulyo 2012. Nakuha noong 30 Agosto 2009.
  37. ↑ Huma Khawar. "Spotlight Bari Imam". Dawn News (sa wikang Ingles). Inarkibo mula sa orihinal noong 5 Disyembre 2008. Nakuha noong 30 Agosto 2009.
  38. ↑ Marian Rengel (2003). Pakistan (sa wikang Ingles). Internet Archive. Rosen Pub. Group. ISBN 978-0-8239-4001-1.
  39. ↑ "Archnet: Faisal Mosque". Archnet (sa wikang Ingles). Inarkibo mula sa orihinal noong 2023-08-04. Nakuha noong 2025-12-09.
  40. ↑ "Twin towns of Minsk" (sa wikang Ingles). Computer Centre of Minsk City Executive Committee. 2008. Inarkibo mula sa orihinal noong 30 Agosto 2009. Nakuha noong 8 Disyembre 2008.
  41. ↑ Greater Amman Municipality-Official website. "Twin city agreements" (sa wikang Ingles). Inarkibo mula sa orihinal noong 14 Disyembre 2020.
  42. 1 2 3 "The making of a slum city". The Express Tribune (sa wikang Ingles). 9 Disyembre 2016. Inarkibo mula sa orihinal noong 8 Nobyembre 2020. Nakuha noong 31 Hulyo 2020.
  43. 1 2 3 "Islamabad to get new sister city". Dawn (sa wikang Ingles). 5 Enero 2016. Inarkibo mula sa orihinal noong 18 Marso 2018. Nakuha noong 31 Hulyo 2020.
  44. ↑ "History and Heritage". ICT Administration (sa wikang Ingles). Inarkibo mula sa orihinal noong 29 September 2023. Nakuha noong 24 September 2023.
  45. ↑ Beijing International-Official website. "Sister cities" (sa wikang Ingles). Inarkibo mula sa orihinal noong 26 Mayo 2010. Nakuha noong 16 Mayo 2015.
  46. ↑ "Daily Times". Daily Times (sa wikang Ingles). Inarkibo mula sa orihinal noong 29 Hulyo 2012. Nakuha noong 14 Agosto 2018.
  47. ↑ Tambun, Lenny Tristia (2014-06-26). "KONI DKI Jalin Kerja Sama "Sister City" dengan 21 Kota Dunia". BeritaSatu (sa wikang Indones). Inarkibo mula sa orihinal noong 2025-02-01. Nakuha noong 2025-11-17.
  48. ↑ Abbas, Zaffar, pat. (5 Enero 2016). "Islamabad to get new sister city". Dawn (sa wikang Ingles). Karachi, Pakistan: Pakistan Herald Publications.
  49. ↑ "Islamabad declared sister city of Minsk". The Nation (sa wikang Ingles). 5 Enero 2016. Inarkibo mula sa orihinal noong 30 Nobyembre 2020. Nakuha noong 31 Hulyo 2020.
  50. ↑ Fazal Sher. "Islamabad, Seoul to be made sister cities". Daily Times (sa wikang Ingles). Inarkibo mula sa orihinal noong 29 Hulyo 2012. Nakuha noong 16 Mayo 2015.

Bibliograpiya

[baguhin | baguhin ang wikitext]
Nagmula sa "https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Islamabad&oldid=2189583"