Juan Crisostomo Soto

Mula sa Wikipediang Tagalog, ang malayang ensiklopedya
Jump to navigation Jump to search

Si Juan Crisostomo Soto ay isinilang sa Santa Ines, Bacolor, Pampanga noong Enero 27, 1867. Tinagurian siyang Ama ng Panitikang Kapampangan. Pambihira ang kanyang kahusayan sa pagtatalong patula sa wikang Kapampangan kung kaya ang pagtatalong patula sa wikang Kapampangan ay tinawag na Crisotan na katumbas ng Balagtasan sa wikang Tagalog. Isa siyang manunulat-makata, mandudula at editor sa wikang Kapampangan.

Bilang mandudula, nagsulat siya ng Moro-moro at sarsuela. Bunga ng kanyang panulat ang sarsuelang Perlas Quing Burac at Pula't Puti.

Ang mga Moro-morong Ang Sultana, Perla, Zapre at Rubi ay sinulat niya noong mga huling taon ng panahon ng mga Kastila. Gumamit siya ng mga sagisag-panulat tulad ng Crisot, Rubi, Natis Belen at Vitaliano sa kanyang mga tula. Julio Septiembre at Lacan Batbat naman sa kanyang mga artikulo.

Sumulat din siya ng isang dulang hango sa Romeo at Julieta ni Shakespeare at pinamagatang Ing Pamanguisama Ning Mete (The Marriage of the Dead). Ang Sigalot ang pinakamaganda sa kanyang mga akda. Ito ay sinulat niya sa loob ng bilangguan. Nakasulat din siya ng English-Spanish-Pampango Dictionary sa tulong ni Modesto Joaquin. Ang Alang Dios ang namukud-tanging sarswela ni Crisostomo Soto na nagpanhik sa kanya ng salapi. Ito'y itinanghal sa Teatro Zorilla.

Ang iisahing yugtong dulang katatawanan na may pamagat na Nanu Tang Male Cu ang kahuli-hulihang nasulat niya nang nasa banig na siya ng karamdaman.

Binawian siya ng buhay noong Hulyo 12, 1918 dahil sa sakit sa puso.
Usbong Ang lathalaing ito ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.