Pera (ekonomiya)

Mula sa Wikipediang Tagalog, ang malayang ensiklopedya
Jump to navigation Jump to search

Pera

Ang pera ay kahit anong bagay or record, na karaniwang tinatanggap bilang isang kabayaran para sa merkansiya o serbisyo at kabayaran para sa mga pautang sa isang bansa o isang socio-economic na konteksto. Ang pangunahing silbi ng pera ay: isang kasangkapan nang palitan, isang unit of account, isang store of value, at karaniwan, isang standard of deferred payment. Kahit anong bagay na may patunay na record ay pwedeng magsilbi bilang isang pera.

Ang pera ay nagsimula bilang isang commodity money, ngunit halos lahat nang sistema nang pera ay nagmula sa fiat money. Ang fiat money ay walang intrinsik na halaga bilang isang pisikal na kalakal, at nagkakaroon lamang nang halaga kapag ang gobyerno ay idineklara ito bilang isang legal tender; yun ay, kapag ito ay tinanggap bilang isang pamamaraan nang pagbabayad sa loob nang isang bansa, para sa “lahat nang utang, pampubliko at pampribado.”

Medium of exchange

Kapag ang pera ay ginamit para sa palitan nang kalakal at serbisyo, it ay gumagawa nang isang tungkulin bilang isang medium of exchange, o isang kasangkapan ng palitan. Dahil dito, iniiwasan niya ang pagiging inefficient nang isang barter na sistema, tulad nang ‘double coincidence of wants’ na problema.

Unit of account

Ang unit of account ay isang pamantayan na pang numerikong yunit nang pagbibilang nang halaga ng mga kalakal sa merkado, at mga serbisyo at iba pang transaksiyon. Ito ay kilala din bilang isang “measure” o “standard” sa kaugnay na halaga at deferred payment, ang unit of account ay isang importante ay kailangan na proseso bago ang pagkagawa nang pangkalakalan (commercial) na konkordya na kasama ang utang.

Store of value

Para ang isang pera ay maging store of value, siya dapat ay matipid, maisinip, at makuha—at maaraing magamit bilang isang medium of exchange kapag ito ay nakuha. Ang halaga nang pera ay dapat matatag pagagos nang panahon. Ang iba ay sinasabing ang inflation, sa pamamagitan nang pagbawas nang halaga ng pera, ay binabawasan din ang abilidad nang pera ukol sa store of value.

Standard of deferred payment

Bagamat ang standard of deferred payment is kinikilala ng ibang teksto, lalo na ang mga matatandang teksto, ang iba ay inilalaan ito sa ibang tungkulin nang pera. Ang standard of accepted payment is isang tanggap na paraan nang pagayos nang utang—isang yunit kung saan ang utang ay denominated, at ang istatura nang pera bilang isang legal tender, sa mga jurisdiction na iyon na mayroong ganitong konsepto, ay sinasabing ito ay may tungkulin para sa pagdiskarga nang mga utang. Kapag ang mga utang ay na-denominate, ang totong halaga nito ay sumasailalim sa inflation at deflation, at maaring magbago ang tunay na halaga nito, at para sa sovereign at international na utang, sumasailalim naman sa debasement at devaluation.