Gandara, Samar

Mula sa Wikipediang Tagalog, ang malayang ensiklopedya
Jump to navigation Jump to search
Bayan ng Gandara
Gandara, Samar
Opisyal na sagisag ng Bayan ng Gandara
Sagisag
Mapa ng Samar na nagpapakita sa lokasyon ng Gandara.
Mapa ng Samar na nagpapakita sa lokasyon ng Gandara.
Bayan ng Gandara is located in Pilipinas
Bayan ng Gandara
Bayan ng Gandara
Lokasyon sa Pilipinas
Mga koordinado: 12°00′47″N 124°48′42″E / 12.013°N 124.8118°E / 12.013; 124.8118Mga koordinado: 12°00′47″N 124°48′42″E / 12.013°N 124.8118°E / 12.013; 124.8118
BansaPilipinas
RehiyonSilangang Kabisayaan (Rehiyong VIII)
LalawiganSamar
DistritoUnang Distrito ng Samar
Mga barangay69
Pamahalaan
 • Punong-bayanEufemio de los Santos Oliva
Lawak
 • Kabuuan573.49 km2 (221.43 milya kuwadrado)
Populasyon
 (15 Agosto 2015)[1]
 • Kabuuan34,434
 • Kapal60/km2 (160/milya kuwadrado)
Zip Code
6706
Kodigong pantawag55
Kaurian ng kitaika-2 klase ng kita ng bayan[2]
PSGC086007000
Websaythttp://elgu.ncc.gov.ph/ecommunity/gandara-wsamar/ https://www.lgugandarasamar.gov.ph
Senso ng populasyon ng
Gandara, Samar
TaonPop.±% p.a.
1990 23,673—    
1995 27,263+2.68%
2000 28,866+1.23%
2007 31,222+1.09%
2010 31,943+0.83%
2015 34,434+1.44%

Ang Bayan ng Gandara (Ingles: Municipality of Gandara; Waray: Bungto han Gandara) ay isang ika-2 klaseng bayan sa lalawigan ng Samar, Pilipinas. Ayon sa senso noong 2000, ito ay may populasyon na 28,866 katao sa 5,588 na kabahayan.

Produkto[baguhin | baguhin ang batayan]

Ang bayan ng Gandara ay kilala sa mga produkto nitong queseo (kesong puti),[3] tableya, tinapa,[4] kaning kalinayan, kamote at mani na inaangkat ng buong rehiyon ng Silangang Kabisayaan at nailuluwas maging sa iba’t ibang dako ng kapuluan ng Pilipinas.

Queseo (kesong puti), katutubong putaheng keso ng Gandara bilang isa sa mga panghatak sa turismo at pangkabuhayang ipinagmamalaki.[5][6][7][8]

Turismo[baguhin | baguhin ang batayan]

• Kapilya ni Maria Diana (Maria Diana’s Chapel)

Sa bayan din ng Gandara makikita ang himlayan ni Maria Diana Alvarez na pinaniniwalaang milagrosa ng mga Gandareño.[9]

Ang Kapilya ni Maria Diana (Maria Diana’s Chapel) na matatagpuan sa pampublikong sementeryo ng Gandara
Milagrosong katawan ni Maria Diana

Pistá ng Karabaw (Karabaw Festival)

Ipinagdiriwang ang pistáng ito bilang pagpupugay at pagkilala sa hayop na kalabaw dahil sa napakalaking ambag nito sa magsasaka sa gawaing sakahan at pagbibigay nito ng gatas na kailangan sa paggawa ng queseo na siyang pangunahing produkto ng bayan ng Gandara. Subok at marami na ang napatunayan ng Karabaw Festival pagdating sa pagkamalikhain at pagiging natatangi sa lahat. Dagdag pa, ito ay nagtamo na rin ng ikapitong panalo sa taunang patimpalak ng mga festival na isinasagawa sa Pagdiriwang ng Araw ng Samar (Samar Day Celebration) na ginugunita tuwing ikalabing-isa ng Agosto na kung saan nagtitipon ang mga kalahok sa panlalawigang kapitolyo sa lungsod ng Catbalogan upang magpakitang gilas at makipagpaligsahan.[10][11][12]

Taunang Parada sa Ilog (Annual Fluvial Parade)

Ang tradisyunal na parada sa ilog ng Gandara na isinasagawa tuwing buwan ng Setyembre ang siyang pinakatampok na okasyon sa taunang pagdiriwang ng pistá.[13]

Prusisyon sa ilog ng Gandara na dumaraan pailalim sa tulay ng Gandara

Gupo ng Simbahan ng Bangahon

Ang gupo ng Bangahon ay makasaysayang palatandaan na matatagpuan sa gawing bahagi ng ilog ng Gandara. Isa itong bayan noong kasagsagan ng panahon ng rebolusyon, subalit inabandona rin ng mga dating residente na kalauna’y nakahanap din ng lugar kung saan itinatag muli ang bayan.[14] Ang pook na ito ay ang orihinal na kinalalagyan ni San Miguel Arkanghel, ang patrono ng mga taga-roon, na nalalagay sa Brgy. Bangahon, Gandara, Samar.[15][16] Ang nasabing lugar sambahan ay nawasak noong umusbong ang digmaang Pulahan-Amerikano.[17] Ang simbaha’y naging tanyag dahil sa makasaysayan nitong Kampana ng Bangahon (Lingganay). Ang nasabing kampana’y sinamsam ng mga Amerikano noong ika-29 ng Setyembre taong 1901 at dinala sa bayan ng Balangiga. Ang kampana ng simbahan ng Bangahon ay pinaniniwalaang isa sa mga Kampana ng Balangiga (Balangiga Bells).[18]

Gupo ng simbahan ng Bangahon sa Brgy. Bangahon, Gandara, Samar

Mga Barangay[baguhin | baguhin ang batayan]

Ang bayan ng Gandara ay nahahati sa 68 na mga barangay ayun sa opisina ng taga-tala ng lupa dito.

  • Balocawe
  • Beslig
  • Burabod I
  • Burabod II (Pob.)
  • Buao
  • Bunyagan
  • Calirocan
  • Canhumawid
  • Caparangasan
  • Caranas
  • Carmona
  • Casab-ahan
  • Casandig
  • Caugbusan
  • Concepcion
  • Dumalo-ong (Pob.)
  • Elcano
  • Gerali
  • Giaboc
  • Hampton
  • Hinayagan
  • Hinugacan
  • Jasminez
  • Lungib
  • Mabuhay
  • Macugo
  • Minda (Pob.)
  • Nacube
  • Nalihugan
  • Napalisan
  • Natimonan
  • Ngoso
  • Palambrag
  • Palanas
  • Piñaplata
  • Pizarro
  • Pologon
  • Purog
  • Rawis
  • Rizal
  • Samoyao
  • San Agustin
  • San Antonio
  • San Enrique
  • San Francisco
  • San Isidro (Dao)
  • San Jose
  • San Miguel
  • San Pelayo
  • San Ramon
  • Santa Elena
  • Santo Niño
  • Tagnao
  • Tambongan
  • Tawiran
  • Tigbawon
  • Marcos
  • Bangahon
  • Adela Heights (Pob.)
  • Arong
  • Catorse De Agosto
  • Diaz
  • Gereganan
  • Hetebac
  • Himamaloto
  • Hiparayan (Kinonongan)
  • Malayog
  • Sidmon

Mga Kilalang Tao[baguhin | baguhin ang batayan]

• Ramon T. Diaz

Antonio Yangzon Escoda, Sr

Julan Shirwod Nueva

Frankie Largo

Danreb Eran

• Maria Diana Alvarez

Mga sanggunian[baguhin | baguhin ang batayan]

  1. https://www.psa.gov.ph/sites/default/files/attachments/hsd/pressrelease/R08.xlsx.
  2. https://psa.gov.ph/classification/psgc/?q=psgc/barangays/086007000.
  3. "Samar to boost delicacies via 'Secret Kitchen' drive | Philippine Canadian Inquirer" (sa Ingles). Nakuha noong 2020-04-22.
  4. "Officially the Municipality of Gandara, is a 2nd class municipality in the province of Samar, Philip". CHARLES LOMINOQUE (sa Ingles). Nakuha noong 2020-04-23.
  5. agrimag (2018-08-04). "Native Carabaos Do Well in Niche Markets". Agriculture Monthly (sa Ingles). Nakuha noong 2020-04-23.
  6. gandara-samar-promotes-delicacy-made-carabaos-milk-421119 (2015-07-26). "Gandara, Samar promotes delicacy made with carabao's milk". Sunstar (sa Ingles). Nakuha noong 2020-04-23.
  7. Share; Twitter; Twitter; Twitter. "OVP's carabao dispersal to boost Samar town cheese production". www.pna.gov.ph (sa Ingles). Nakuha noong 2020-04-23.
  8. "Move over, Gandara Park: Samar unveils the real Gandara". www.philstar.com (sa Ingles). Nakuha noong 2020-04-23.
  9. Sanchez, Korina (March 27, 2016). "Hulog ng Langit". Rated K.
  10. Journal, The Calbayog. "KARABAW FESTIVAL OF GANDARA, SAMAR". KARABAW FESTIVAL OF GANDARA, SAMAR (sa Ingles). Nakuha noong 2020-04-22.
  11. carabao-festival-triumphs-samar-day-297606 (2013-08-13). "Carabao Festival triumphs in Samar Day". Sunstar (sa Ingles). Nakuha noong 2020-04-22.
  12. Labro, Vicente S. "A festive day of pride for Samareños" (sa Ingles). Nakuha noong 2020-04-22.
  13. "MUNICIPALITY OF GANDARA, SAMAR". MUNICIPALITY OF GANDARA, SAMAR. Nakuha noong 2020-04-22.
  14. "Gandara - Samar Destinations". www.localphilippines.com. Nakuha noong 2020-04-23.
  15. "Officially the Municipality of Gandara, is a 2nd class municipality in the province of Samar, Philip". CHARLES LOMINOQUE (sa Ingles). Nakuha noong 2020-04-23.
  16. "Samar Island Spots". Trexplore the Adventures (sa Ingles). Nakuha noong 2020-04-23.
  17. "Bangahon Spanish Church Ruins, Province of Samar, Eastern Visayas, Philippines". ph.geoview.info. Nakuha noong 2020-04-22.
  18. "Map - Gandara, Samar (Gandara) - MAP[N]ALL.COM". 174.127.109.64. Nakuha noong 2020-04-22.

Mga Kawing Panlabas[baguhin | baguhin ang batayan]