Meralco

Mula sa Wikipediang Tagalog, ang malayang ensiklopedya
Jump to navigation Jump to search
Meralco (López) Building sa kahabaan ng Ortigas Avenue, Pasig, Kalakhang Maynila.

Ang Manila Electric Company, o mas kilala rin bilang Meralco, ay ang pinakamalaking tagapamahagi ng kuryente sa Pilipinas. Sa kasalukuyan, 22 lungsod at 89 na bayan ang hawak ng kompanya sa pagtugon ng pangangailangan sa kuryente kasama ang buong Kalakhang Maynila at mga kalapit nitong lalawigan.

Ang pangalang "Meralco" ay hango sa pangalang "Manila Electric Railroad and Light Company" na siyang dating pangalan ng kompanya.

Kasaysayan[baguhin | baguhin ang batayan]

Tanggapan ng Meralco (Malolos City Cultural and Heritage house.)

La Electricista[baguhin | baguhin ang batayan]

Inorganisa noong 1891 at simula ng pagpapatakbo noong huling bahagi ng 1894, ang La Electricista ang unang electric company na nagbibigay ng kuryente sa Maynila sa pagtatapos ng panahon ng Espanyol. Ang La Electricista ay nagtayo ng isang central power plant sa Calle San Sebastian (ngayon Hidalgo Street[1][2]) sa Quiapo, Maynila.[3] Noong Enero 17, 1895, ang mga streetlight nito ay binuksan sa unang pagkakataon at noong 1903, mayroon itong mga 3,000 electric light customers.

Pagtatag ng Manila Electric Railroad and Light Company[baguhin | baguhin ang batayan]

Noong Oktubre 20, 1902, sa panahon ng Panahon ng Kolonyang Amerikano, ang Ikalawang Komisyon ng Pilipinas ay nagsimulang tumanggap ng mga bid upang magpatakbo ng electric trambiya sa Maynila, at sa pamamagitan ng extension, na nagbibigay ng elektrisidad sa lungsod at sa mga suburb nito. Ang negosyanteng Detroit na si Charles M. Swift ang nag-iisang bidder at noong Marso 24, 1903, ipinagkaloob ang orihinal na pangunahing franchise ng Manila Electric Company.[4]

Ang Manila Electric Company ay nakuha ang La Electricista at ang Compañía de los Tranvías de Filipinas, isang kompanya na nagpatakbo ng mga tramways na inilabas ng Manila.[5] Ang konstruksiyon sa electric tram ay nagsimula sa parehong taon. Bilang karagdagan sa pagkuha ng kuryente sa Calle San Sebastian ng La Electricista, nagtayo ang kumpanya ng sarili nitong steam generating plant sa Isla Provisora (mamaya naging Manila Thermal Power Plant), na nagpapatakbo ng sistema ng trambiya at sa dakong huli din ang electric service. Noong 1906, ang taunang kapasidad ng kapasidad ng Manila Electric Company ay humigit-kumulang sa walong milyong kWh.

Manila Suburban Railways Company[baguhin | baguhin ang batayan]

Si Swift ay iginawad ng isa pang franchise noong 1906 upang magpatakbo ng 9.8 kilometro (6.1 mi) extension ng linya mula sa Paco hanggang sa Fort McKinley at Pasig at itinatag ang Suburban Railway ng Manila upang patakbuhin ang franchise na ito. Noong 1919 ang kumpanya na ito ay ipinagsama sa Manila Electric Company.[4] Ang extension na ito ay isa sa mga pinaka-kumikitang mga linya ng Meralco.[4]

Noong 1920, nagkaroon ng 170-strong fleet ng mga streetcars ang Meralco, bago lumipat sa mga bus mamaya sa dekadang iyon.

Ang kumpanya ay nagpatakbo ng 52-milya ng mga tram hanggang sa Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Ang kagamitan at mga track ng system ay napinsala sa panahon ng digmaan at kinailangan na alisin.[6]

Power generation at pamamahagi[baguhin | baguhin ang batayan]

Sa pamamagitan ng 1915, ang henerasyon at pamamahagi ng kuryente ang naging pangunahing kita ng pangunahing kita ng Meralco, na umuusbong sa mga operasyon ng pampublikong transportasyon sa mga kita. Noong 1919, binago nito ang opisyal na pangalan nito sa Manila Electric Company. Noong 1920, ang kapasidad ng kapangyarihan ng kumpanya ay umabot sa 45 milyong kWh.

Noong 1925, ang Meralco, ay nakuha ng utility holding company Associated Gas at Electric o AGECO (reorganized bilang General Public Utilities Corporation o GPU noong 1946), na nagsimula ng malawakang paglawak sa buong Estados Unidos at ng Dominion of Canada. Sa pinansyal na suporta ng AGECO, sinimulan ng Meralco ang pagkuha ng maraming umiiral na mga utility company sa Pilipinas, na nagpapahintulot sa kumpanya na palawakin ang lampas sa Maynila.

Noong 1930, nakumpleto na ng Meralco ang pagtatayo ng unang hydroelectric power plant ng Pilipinas, ang 23MW Botocan Hydro Station. Sa panahong iyon, ang planta na ito ay isa sa mga pinakamalaking engineering projects sa Asia at bumubuo sa pinakamalaking solong pribado kabisera ng pamumuhunan sa Pilipinas. Ang karagdagang kapasidad ay nagpapahintulot sa kumpanya na simulan ang pag-hook up ng mga customer sa buong lugar ng metropolitan.

Upang makapagmaneho ng demand para sa mas maraming kapangyarihan, nagbukas din si Meralco ng retail store upang magbenta ng mga electric appliances sa bahay.

Ikalawang Digmaan ng Pandaigdig[baguhin | baguhin ang batayan]

Noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig, pwersahang inilipat ng mga puwersa ng Hukbo ng mga Hapon ang lahat ng mga ari-arian at pagmamay-ari ng Meralco sa Taiwan Power Company na kontrolado ng Hapon. Sa pagtatapos ng digmaan, ang karamihan sa mga dating pasilidad ng Meralco ay nawasak.

Matapos ang digmaan, nabenta ang autobus franchise ng Meralco sa Halili Transport.

Noong 1962, nakuha ni Don Eugenio López, Sr ang Meralco at sa wakas ay ginagawa itong ganap na pag-aari ng mga Pilipino. Noong 1962-72, pinalaki niya ang kapasidad ng kapangyarihan ng Meralco ng limang ulit sa pagtatayo ng karagdagang mga istasyon ng kuryente sa Maynila na may dalawang higit pang pinlano sa Lalawigan ng Rizal.

Panahon ng Batas militar[baguhin | baguhin ang batayan]

Noong 1972, ipinahayag ni Pangulong Ferdinand Marcos na idineklara ang Batas militar (Martial Law) at inilabas ang Presidential Decree № 40, na nasyonalisa ang henerasyon at transmisyon ng bansa.

Ang pinakamatanda sa mga anak ni Don Eugenio ay naaresto upang hikayatin siya na ibalik ang kanyang mga negosyo sa rehimen. Si Eugenio Lopez, Jr. ("Geny") ay sinampahan sa pagsasabwatan upang patayin ang Pangulo. Sa pamamagitan ng kanyang anak na lalaki na pinagbilanggo, si Don Eugenio ay sapilitang ibigay ang kanyang mga ari-arian sa isang pangkat ng mga kumpanya na nagkakahalaga ng ilang daang milyong dolyar, ngunit hindi pinalaya si Geny mula sa bilangguan.

Ang pagmamay-ari ng kumpanya ay inilagay sa ilalim ng isang kumpanya ng shell na tinatawag na Meralco Foundation, Inc., na kinokontrol ng mga kroni sa ilalim ng bagong nilikha ng National Power Corporation (Napocor) na pinapatakbo ng estado. Noong 1978, ang lahat ng mga pangunahing power plant ng Pilipinas ay pag-aari at pinamamahalaan ng Napocor, kabilang ang mga halaman ng Metro Manila na itinayo ng Meralco noong 1960s. Gayunpaman, ang kontrol ng estado para sa kumpanya ay nagsimula noong 1975, dahil sa pagtaas ng utang ng kumpanya at mga problema sa pananalapi sa loob ng dekada. Sa pagtatapos ng panahon ng Martial Law noong 1981, ang Meralco ay pinalawak pa sa Cavite at kanlurang bahagi ng Laguna, Rizal at Quezon, pati na rin ang mga bahagi ng southern Bulacan.

Post-EDSA[baguhin | baguhin ang batayan]

Ang kontrol ng Estado ng Meralco ay tumagal hanggang matapos ang People Power Revolution noong Pebrero 1986, na bumagsak sa diktadurang Marcos. Bumalik si Pangulong Corazon Aquino sa pagmamay-ari ng kumpanya sa López Family, nang hindi sila nagbabayad para sa mga pagpapabuti na pinondohan ng estado na ginawa sa Martial Law. Nagpatupad din siya ng isang executive order na pinapayagan ang kumpanya na direktang makipagkumpetensya sa Napocor.[7]

2008 na pagsisiyasat sa lehislatura sa mataas na presyo ng kuryente[baguhin | baguhin ang batayan]

Ang Meralco ay nakaharap sa isang pagsisiyasat / pagsisiyasat sa pambatasan ng Pilipinas para sa diumano'y labis na pagpepresyo.[8] Isinasaalang-alang ng pamahalaan ang isang plano upang sakupin ang Meralco, upang mabawasan ang mga singil sa kuryente. Ang Meralco at ang National Transmission Corporation (TransCo) blamed sa isa't isa para sa mataas na rate ng kuryente. Sinasamba rin ng Meralco ang mataas na gastos sa pagbuo ng kuryente, mataas na gastos sa pagpapadala at mga buwis ng pamahalaan na ipinataw sa sektor ng kuryente mula sa pagbuo ng kuryente hanggang sa pamamahagi. Gayunpaman, pinabulaanan ni Pangulong Winston García ng Pangulo ng Serbisyong Pangkalusugan ng Gobyerno (GSIS) ang kawalan ng katuparan ng Meralco, ang "namumulak na burukrasya" nito at ang pagkukunan nito ng kapangyarihan mula sa mga independyenteng prodyuser ng kuryente (IPP) na pag-aari ng López Family, at ang pangangailangan na baguhin ang Electric Power Industry Reporma Act (EPIRA) ng 2001. Sinabi ni Oscar López na kung ang GSIS ay bumili ng Meralco, dapat silang bumili ng buong cash, habang maraming negosyante ang nagsabi na ang pagkuha sa Meralco ay hindi ang paraan upang bawasan ang presyo ng kuryente, na depende sa pambansang pamahalaan at ang Pangulo. Ang isyu ay nakikita rin bilang isang mapangahas na paglihis mula sa iskandalo na ZTE NBN at iba pang mga isyu ng pamahalaan. Ang itinuturing na kakulangan ng pangkalahatang pag-unawa tungkol sa isyu ng pagkawala ng sistema, na likas sa negosyo ng mga kagamitan ay nag-udyok sa dating holding company ng Meralco, Unang Philippine Holdings, upang mag-isyu ng mga patalastas na nagpapaliwanag ng pagkawala ng mga sistema.

Syndicated estafa and bribery case[baguhin | baguhin ang batayan]

Ang Kagawaran ng Hustisya (Pilipinas) ay nagsampa ng mga kaso laban sa Meralco noong Agosto 22, 2008 na resolusyon ng 31-pahinang isinampa sa Pasig Regional Trial Court. Ang May 29 National Association of Electricity Consumers for Reform (Nasecore) reklamo ay nag-akusa sa Meralco ng "ilegal na deklarasyon bilang kita na ₱ 889 milyon sa pera ng mga mamimili, na kumakatawan sa interes mula sa mga deposito ng meter at bill ng mga mamimili na nagbabayad mula 1995." [11] Ang reklamo ay inirerekomenda para sa lahat ng mga akusado, mga opisyal ng Meralco noong 2006 na: Meralco chairman at CEO Manuel Lopez, executive vice president at chief financial officer na si Daniel Tagaza, unang bise-residente at treasurer Rafael Andrada, vice president at corporate auditor at compliance officer Si Helen De Guzman, vice president at assistant comptroller na si Antonio Valera, at senior assistant vice president at assistant treasurer na si Manolo Fernando; 2006 Meralco direktor Arthur Defensor Jr., Gregory Domingo, Octavio Victor Espiritu, Christian Monsod, Federico Puno, Washington Sycip, Emilio Vicens, Francisco Viray at dating Punong Ministro Cesar Virata.

Ang reklamo ni Nasecore na nag-akusa sa Meralco ng "ilegal na deklarasyon bilang kita na 889 milyong piso sa pera ng mga mamimili, na kumakatawan sa interes mula sa mga deposito ng meter at bill ng mga mamimili na nagbabayad mula noong 1995," ay agad na pinarating ng inakusahan na kumpanya dahil ang di-umano'y ₱ 889 milyon na lamang isang pangkaraniwang tinatanggap na prinsipyo ng accounting na binabalik ang naunang probisyon ng Meralco para sa mga deposito ng deposito ng meter na, mas naunang itinakda sa 10% kada taon ay itinuturing na masyadong mataas at itinakda sa inirekumendang 6%.[9] Sinabi rin ni Meralco kung paano maaaring maganap ang isang kaso ng syndicated estafa kapag naipahayag na at nagawa na ibabalik ang refund sa mga customer na nagbayad ng mga principal deposit principal kasama ang mga buwan ng interes bago ang iskedyul ng ERC na inireseta at naglaan ng sapat na pondo para sa nasabing refund.

Kasama rin sa Meralco ang kasong bribery ng GSIS-Meralco.[10]

Pagpapaalis ng kaso ng syndicated estafa[baguhin | baguhin ang batayan]

Noong Oktubre 6, 2008, pinawalang-saysay ng Pasig City Regional Trial Court Branch 71 ang syndicated case estafa na isinampa laban sa board of directors ng Meralco, dahil nabigo ang pag-uusig na itatag ang lahat ng mga elemento ng syndicated estafa.[11]

Ang naghaharing Hukom na si Franco Falcon, ay nagpapahiwatig sa desisyon na ang lupon ay hindi ang uri na inilarawan ng batas na binuo upang gawin ang isang iligal na batas para sa board of directors ay inihalal ng mga stock. Ipinaliwanag ng korte, "Samakatuwid, ang akusado ay hindi kailanman sisingilin sa pagkuha ng bahagi sa komisyon ng syndicated estafa hindi lamang dahil hindi sila bahagi ng isang sindikato na isinasaalang-alang ng batas sa PD 1689, kundi higit pa, dahil walang ganap na estafa nakatuon. "

Ayon sa batas ng Pilipinas, na bumubuo ng syndicated estafa, ang paksa ng pera o ari-arian ay dapat matanggap ng mga nagkasala. Ang pera ay kumakatawan sa mga natipong interes sa kuwenta at meter deposit, na binayaran ng mga customer ng Meralco, hindi direkta sa board, kundi sa iba't ibang mga sentro ng negosyo sa Meralco kung saan ang mga customer ay nakipag-transact. Nagpahayag ng kaguluhan ang Meralco sa paglisan.

Pagmamay-ari[baguhin | baguhin ang batayan]

  • Beacon Electric Asset Holdings, Inc.: 34.96%
  • JG Summit Holdings, Inc.: 29.56%
  • Metro Pacific Investments Corporation: 10.5%
  • First Philippine Holdings Corporation: 3.94%
  • First Philippine Utilities Corporation: 0.01%
  • Others/Public stock: 21.03%

Tingnan din[baguhin | baguhin ang batayan]

Sanggunian[baguhin | baguhin ang batayan]

  1. Martinez, Glenn. "Old street names of Manila". Traveller on foot. Wordpress. http://traveleronfoot.wordpress.com/2008/07/10/old-street-names-of-manila/. 
  2. "Manila then and now". Blog. Ivan Lakwatsero. http://www.ivanlakwatsero.com/2011/08/manila-then-and-now.html. Hinango noong 20 December 2013. 
  3. "Calle San Sebastian - Old photos". Flickr. https://www.flickr.com/photos/bren/3845242630/. Hinango noong 20 December 2013. 
  4. 4.0 4.1 4.2 Satre, Gary L. (June 1998). "The Metro Manila LRT System— A Historical Perspective". Japan Railway & Transport Review. http://www.jrtr.net/jrtr16/pdf/f33_satre.pdf. Hinango noong 18 November 2015. 
  5. "ELECTRICAL SERVICE IN THE PHILIPPINES; A 40,000 Horsepower Central Station Now Serves Manila and Suburbs. NEW PLAN BUILT IN 1905 Demand for Electric Lighting Grew Rapidly--6,000 Lamps in Streets Now. Pioneers on the Payroll. Nipa Hut Dwellers." (sa en). New York Times. February 5, 1928. https://nyti.ms/2q0tUGt. Hinango noong 25 April 2017. 
  6. Lexis Nexis (1974). Mass Transit. PTN Pub. Co. p. 58. https://books.google.com/books?id=6VNUAAAAMAAJ&q=meralco+world+war&dq=meralco+world+war. Hinango noong 2008-06-15. 
  7. Bello, Walden; Marissa De Guzman; Mary Lou Malig; Herbert Docena (2005). The Anti-development State: The Political Economy of Permanent Crisis in the Philippines. Zed Books. p. 293. ISBN 1-84277-631-2. https://books.google.com/books?id=3S0ukwMn8LoC&pg=PA293&dq=meralco+world+war. Hinango noong 2008-06-15. 
  8. GMA NEWS.TV, House panel begins probe into high power rates
  9. DOJ files estafa raps vs Meralco Archived 2008-05-12 at the Wayback Machine.
  10. newsinfo.inquirer.net, DoJ files syndicated fraud raps vs Meralco execs Archived 2008-09-16 at the Wayback Machine.
  11. "Instilling a culture of peace among Muslim, Christian kids". BusinessMirror. http://businessmirror.com.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=376:meralco-welcomes-dismissal-of-estafa-case-versus-officials&catid=24:companies.