Nebraska

Mula sa Wikipedia, ang malayang ensiklopedya
Jump to navigation Jump to search
Nebraska

State of Nebraska
Watawat ng Nebraska
Watawat
Palayaw: 
Cornhusker State
Awit: Beautiful Nebraska
Nebraska in United States.svg
Mga koordinado: 41°30′N 100°00′W / 41.5°N 100°W / 41.5; -100Mga koordinado: 41°30′N 100°00′W / 41.5°N 100°W / 41.5; -100
Bansa Estados Unidos ng Amerika
Bahagi ngmagkakadikit na Estados Unidos
LokasyonEstados Unidos ng Amerika
Itinatag1 Marso 1867
Ipinangalan kay (sa)Ilog Platte
KabiseraLincoln
Bahagi
Pamahalaan
 • KonsehoLehislatura ng Nebraska
 • Governor of NebraskaPete Ricketts
Lawak
 • Kabuuan200,520.0 km2 (77,421.2 milya kuwadrado)
Populasyon
 (2015, demographic balance)[1]
 • Kabuuan1,896,190
 • Kapal9.5/km2 (24/milya kuwadrado)
Sona ng orasUTC−07:00, Amerika/Chicago
Kodigo ng ISO 3166US-NE
WikaIngles
Websaythttps://www.nebraska.gov/

Ang Nebraska /nəˈbræskə/ ay isang estado sa Gitnang-kanlurang rehiyon ng Estados Unidos. Napapaligiran ito ng Timog Dakota sa hilaga; Iowa sa silangan at Missouri sa timog-silangan, kapwa nasa tabi ng Ilog Missouri; Kansas sa timog; Colorado sa timog-kanluran; at Wyoming sa kanluran. Ito lamang ang tanging estado ng Estados Unidos na tatlong beses na nakakandadong-lupain.

Nanirahan dito sa loob ng libo-libong taon bago ang paggalugad ng mga Europeo ang mga katutubo, kabilang ang mga Omaha, Missouria, Ponca, Pawnee, Otoe, at iba't ibang sangay ng liping Lakota (Sioux). Tinatawiran ng estado ng maraming makasaysayang landas, kabilang ang Paggalugad nina Lewis at Clark.

Nasa lampas ng 77,220 milya kuwadrado (200,000 km2) ang sukat ng Nebraska na may populasyon na higit sa 1.9 milyon. Lincoln ang kabisera nito, at ang Omaha ang pinakamalaking lungsod, na nasa Ilog Missouri. Napasama ang Nebraska sa Estados Unidos noong 1867, dalawang taon pagkatapos ng Digmaang Sibil ng Amerika. Hindi tulad ng ibang lehislatura ang Lehislatura ng Nebraska kung saan unikameral ito at nahahalal ang mga kasapi nito na walang opisyal na pagtukoy sa pag-anib sa isang partidong pampolitika.

Binubuo ang Nebraska ng dalawang pangunahing rehiyon ng lupain: ang Dissected Till Plains at ang Great Plains. Binubuo ang rehiyong Dissected Till Plains ng dahan-dahang serye ng mga mababang burol at narito ang mga pinakamalaking lungsod ng estado, ang Omaha at Lincoln. Nailalarawan ng rehiyon ng Great Plains, na inokupa ang karamihan ng kanlurang Nebraska, ang walang punong kapatagan.

Etimolohiya[baguhin | baguhin ang batayan]

Resulta ang pangalan ng Nebraska ng anglisisasyon ng lipas nang mga salitang Otoe na Ñí Brásge, na binagkas bilang IPA[ɲĩbɾasꜜkɛ] (kontemporaryo: Ñí Bráhge), o ang salitang Omaha na Ní Btháska, na binibigkas bilang IPA[nĩbɫᶞasꜜka], na nangangahulugang "pantay na tubig," na tinutukoy ang Ilog Platte na dumadaloy sa estado.[2]

Demograpiya[baguhin | baguhin ang batayan]

Populasyon[baguhin | baguhin ang batayan]

Makasaysayang populasyon
Senso Pop.
186028,841
1870122,993326.5%
1880452,402267.8%
18901,062,656134.9%
19001,066,3000.3%
19101,192,21411.8%
19201,296,3728.7%
19301,377,9636.3%
19401,315,834−4.5%
19501,325,5100.7%
19601,411,3306.5%
19701,483,4935.1%
19801,569,8255.8%
19901,578,3850.5%
20001,711,2638.4%
20101,826,3416.7%
20201,961,5047.4%
Pinagmulan: 1910–2020[3]

Tinataya ng Kawanihan ng Senso ng Estados Unidos na ang populasyon ng Nebraska ay 1,934,408 noong Hulyo 1, 2019, isang 5.92% pagtaas simula noong Senso ng Estados Unidos noong 2010.[4] Nasa Kondehan ng Polk, sa lungsod ng Shelby ang sentro ng populasyon ng Nebraska.[5]

Ipinapakita ng talahanayan sa ibaba ang panlahing komposisyon ng populasyon ng Nebraska noong 2016.

Panlahing komposisyon ng populasyon ng Nebraska[6]
Lahi Populasyon (taya ng 2016) Bahagdan
Kabuuang populasyon 1,881,259 100%
Puti 1,655,708 88.0%
Itim o Aprikano Amerikano 88,388 4.7%
Amerikanong Indiyano at Katutubong taga-Alaska 15,739 0.8%
Asyano 39,794 2.1%
Katutubong Hawayano at Ibang Pasipikong Taga-isla 1,305 0.1%
Ibang lahi 36,672 1.9%
Dalawa o higit pa na lahi 43,653 2.3%
Makasaysayang panlahing komposisyon ng Nebraska
Panlahing komposisyon 1990[7] 2000[8] 2010[9] 2020[10]
Puti 93.8% 89.6% 86.1% 78.4%
Itim 3.6% 4.0% 4.5% 4.9%
Asyano 0.8% 1.3% 1.8% 2.7%
Katutubo 0.8% 0.9% 1.0% 1.2%
Katutubong Hawayano at Ibang Pasipikong Taga-isla 0.1% 0.1% 0.1%
Ibang lahi 1.0% 2.8% 4.3% 5.4%
Dalawa o higit pa na lahi 1.4% 2.2% 7.3%

Mga sanggunian[baguhin | baguhin ang batayan]

  1. https://www.census.gov/programs-surveys/popest.html; Population Estimates Program.
  2. Koontz, John. "Etymology". Siouan Languages (sa wikang Ingles). Tinago mula sa orihinal noong Hunyo 22, 2013. Nakuha noong November 28, 2006.
  3. "Historical Population Change Data (1910–2020)". Census.gov (sa wikang Ingles). United States Census Bureau. Tinago mula sa orihinal noong April 29, 2021. Nakuha noong Mayo 1, 2021.
  4. "QuickFacts Nebraska; UNITED STATES". 2019 Population Estimates. United States Census Bureau, Population Division. Marso 5, 2019. Tinago mula sa orihinal noong Marso 6, 2019. Nakuha noong Marso 5, 2019.
  5. "Population and Population Centers by State: 2000" (sa wikang Ingles). United States Census Bureau. Tinago mula sa orihinal noong Setyembre 18, 2008. Nakuha noong Disyembre 5, 2008.
  6. "2016 American Community Survey—Demographic and Housing Estimates" (sa wikang Ingles). United States Census Bureau. Tinago mula sa orihinal noong Pebrero 13, 2020. Nakuha noong Nobyembre 21, 2018.
  7. Historical Census Statistics on Population Totals By Race, 1790 to 1990, and By Hispanic Origin, 1970 to 1990, For The United States, Regions, Divisions, and States Naka-arkibo 2008-07-25 sa Wayback Machine. (sa Ingles)
  8. "Population of Nebraska: Census 2010 and 2000 Interactive Map, Demographics, Statistics, Quick Facts". Censusviewer.com (sa wikang Ingles). Nakuha noong Setyembre 4, 2017.[patay na link]
  9. "2010 Census Data". Census.gov (sa wikang Ingles). Nakuha noong Setyembre 4, 2017.
  10. "Racial and Ethnic Diversity in the United States: 2010 Census and 2020 Census" (sa wikang Ingles). U.S. Census Bureau. Agosto 12, 2021. Nakuha noong Agosto 12, 2021.