Pandemya ng coronavirus ng 2019–20

Mula sa Wikipediang Tagalog, ang malayang ensiklopedya
Jump to navigation Jump to search
Pandemya ng coronavirus ng 2019–20
Coronavirus patients at the Imam Khomeini Hospital in Tehran, Iran -- بخش ویژه بیماران کرونا در بیمارستان امام خمینی تهران -- March 1, 2020.jpg
2020 coronavirus task force.jpg
蔡總統視導33化學兵群 02.jpg
Emergenza coronavirus (49501382461).jpg
Dried pasta shelves empty in an Australian supermarket.jpg
(paikot sa kanan mula sa itaas)
  • Naospital na mga pasyente sa Tehran, Iran
  • Disimpeksyon ng mga sasakyan sa Taipei
  • Mga bakanteng istante sa isang supermarket sa Australya
  • Mga pagsisiyasat sa kalusugan sa Paliparan ng Milan Linate
  • Ang outbreak task force ng pamahalaan ng Italya
COVID-19 Outbreak World Map.svg
Mapa ng pandemya noong Marso 11, 2020

██ 10,000+ kumpirmadong kaso ██ 1,000–9,999 kumpirmadong kaso ██ 100–999 kumpirmadong kaso ██ 10–99 kumpirmadong kaso

██ 1–9 kumpirmadong kaso
March12 cases per-capita-COVID-19 V.2.png
Mapa ng pandemya ayon sa kaso per-capita noong Marso 12, 2020

██ >.0001 Mga kaso per-capita ██ >.00005 Mga kaso per-capita ██ >.00001 Mga kaso per-capita ██ >.000001 Mga kaso per-capita ██ >.0000001 Mga kaso per-capita

██ >.00000001 Mga kaso per-capita
SakitSakit ng coronavirus 2019 (COVID-19)
Strain ng VirusSevere acute respiratory syndrome
coronavirus 2
(SARS-CoV-2)
LokasyonBuong mundo (Tala ng mga lokasyon)
Unang kaso1 Disyembre 2019[1][2]
PinagmulanWuhan, Hubei, China
30°35′14″N 114°17′17″E / 30.58722°N 114.28806°E / 30.58722; 114.28806
Kumpirmadong kaso683,000+[3]
Gumaling146,000+[3]
Patay
32,000+[3]
Mga teritoryo
190+

Ang pandemya ng coronavirus ng 2019–20 ay isang patuloy na pandaigdigang pandemya ng sakit ng coronavirus ng 2019 o COVID-19 dulot ng severe acute respiratory syndrome coronavirus 2 (SARS-CoV-2). Unang naiulat ang virus sa Wuhan, Hubei, Tsina, noong Disyembre 2019.[4][5] Noong Marso 11, 2020, nagdeklera ang World Health Organization na ang pagsiklab ng virus ay isang pandemya.[6] Noong Marso 29, 2020, may higit sa 683,000 kaso ang nakumpirma sa higit sa 190 bansa at teritoryo, kasama ang mga pangunahing pagsiklab sa pangunahing lupain ng Tsina, Italya, Timog Korea at Iran.[3] May mga 32,000 katao ang namatay mula sa sakit at 146,000 ang gumaling.[7]

Kumakalat ang virus sa pagitan ng mga tao sa katulad na paraan ng pagkalat ng impluensa o trangkaso, sa pamamagitan ng mga maliit na patak sa respiratoryo o respiratory droplets mula sa pag-ubo.[8][9][10] Ang oras sa pagitan ng pagkahawa at simula ng sintomas ay karaniwang limang oras, ngunit maaring pumatak mula dalawa hanggang labing-apat na araw.[10][11] Ang mga sintomas ay kadalasang lagnat, ubo, at nahihirapan sa paghinga.[10][11] Kabilang sa mga komplikasyon ang pulmonya at acute respiratory distress syndrome. Kasalukuyang walang bakuna o partikular na gamot kontra sa virus, subalit patuloy ang pananaliksik. Nakatuon ang mga pagsisikap sa pamamahala ng sintomas at suportang terapewtika (o ang pag-ibsan ng paghirap ng pasyente). Kabilang sa mga nirerekomendang hakbang sa pag-iwas sa sakit ang paghuhugas ng kamay, pagpapanatili ng distansya sa ibang tao (partikular sa mga taong may sakit), at pag-monitor at sariling-isolasyon sa labing-apat na araw para sa mga taong pinaghihinalaang na nahawaan sila.[9][10][12]

Kabilang sa mga tugon sa pampulikong kalusugan sa buong mundo ang restriksyon sa paglalakbay, kuwarentina, curfew, pagpapaliban ng mga kaganapan, at pagsara ng mga paaralan. Naisama sa kuwarentina ang buong Italya at ang lalawigan ng Hubei sa Tsina; nagkaroon ng iba't ibang curfew sa Tsina at Timog Korea;[13][14][15] pag-iskrin sa mga paliparan at himpilan ng tren;[16] at mga pagpapayo sa paglalakbay ukol sa mga rehiyon na may transmisyon sa pamayanan.[17][18][19][20] Nagsara ang mga paaralan sa buong bansa o sa lokal lamang sa 124 na estado, na nakaapekto sa higit sa 1 bilyong mag-aaral.[21]

Epidemiyolohiya[baguhin | baguhin ang batayan]

Pandemya ng coronavirus ng 2019–20 ayon sa bansa, teritoryo o pook
Bansa, teritoryo o pook[a] Kaso[b] Namatay Gumaling[c] Sang.
142 169,411 6,571 76,612
Tsina (pangunahing lupain)[d] 80,860 3,213 67,752 [22]
Italya 24,747 1,809 2,335 [23]
Iran 13,938 724 4,590 [22]
Timog Korea 8,236 75 1,137 [24][22]
Espanya 7,844 292 517 [25][26]
Alemanya 5,813 13 46 [22][27]
Pransya[e] 5,423 127 12 [28]
Estados Unidos[f] 3,777 69 73 [22]
Switzerland[g] 1,563 13 4 [29]
United Kingdom[h] 1,391 35 19 [30]
Norway[i] 1,256 3 1 [31][32]
Netherlands[j] 1,135 20 [34][22]
Sweden[k] 1,040 3 1 [22][35]
Belhika 886 4 1 [36][22]
Denmark[l] 875 1 1 [37]
Austrya 860 1 6 [38]
Hapon 839 24 144 [22][39]
Cruise ship side view.svg Diamond Princess[m] 697 7 456 [22][39]
Malaysia 428 0 42 [40][41]
Qatar 401 0 4 [42][43]
Canada 341 1 11 [22]
Gresya 331 4 8 [44]
Australya 300 5 27 [22][45]
Republika ng Tseko 293 0 0 [46]
Portugal 245 0 2 [47]
Finland 243 0 10 [48][49]
Singapore 226 0 105 [50][51]
Slovenia 219 1 0 [52]
Bahrain 214 0 77 [53]
Israel 213 0 4 [22][54]
Brazil 200 0 1 [55][22]
Iceland 180 0 0 [56]
Estonia 171 0 1 [57]
Irlandya 169 2 1 [58][59]
Hong Kong 148 4 84 [60]
Pilipinas 140 12 2 [61][62]
Romania 139 0 9 [63]
Ehipto[n] 126 2 27 [22]
Poland 125 3 13 [64][65]
Iraq 124 10 26 [22][66]
Saudi Arabia 118 0 2 [67]
Indonesia 117 5 8 [68][69]
Thailand 114 1 37 [70][71]
Kuwait 112 0 9 [22][72]
Indya 110 2 13 [73]
San Marino 109 7 4 [74]
Lebanon 99 3 1 [75]
United Arab Emirates 98 0 26 [76][77]
Luxembourg 77 1 0 [78]
Chile 75 0 0 [79][80]
Peru 71 0 0 [81]
Rusya 63 0 8 [82]
Slovakia 61 0 0 [83][84]
Timog Aprika 61 0 0 [85]
Taiwan 59 1 20 [86][87]
Vietnam 57 0 16 [88]
Pakistan 53 0 2 [89]
Bulgaria 51 2 0 [90]
Brunei 50 0 0 [91]
Croatia 49 0 2 [92][22]
Algeria 48 4 10 [22]
Serbia 48 0 0 [93]
Argentina 45 2 0 [22][94]
Albania 44 1 0 [95]
Mehiko 43 0 4 [96][97]
Panama 43 1 0 [98]
Palestina 38 0 0 [22]
Ecuador 37 2 0 [22]
Costa Rica 35 0 0 [99]
Colombia 34 0 0 [100]
Cyprus[o] 33 0 0 [22]
Georgia 33 0 1 [101][102]
Hungary 32 1 1 [103]
Latvia 30 0 1 [104][22]
Morocco 28 1 1 [22]
Belarus 27 0 3 [105]
Armenia 26 0 1 [22]
Bosnia at Herzegovina 24 0 0 [106]
Senegal 24 0 2 [22]
Azerbaijan 23 1 6 [22][107]
Moldova 23 0 0 [22]
Oman 22 0 9 [108]
Malta 21 0 2 [22]
Tunisia 20 0 0 [22][109]
Hilagang Macedonia 19 0 1 [22][110]
Sri Lanka 18 0 1 [111][112]
Turkey 18 0 0 [113]
Venezuela 17 0 0 [114]
Afghanistan 16 0 1 [22][115]
Lithuania 14 0 1 [22]
Maldives 13 0 0 [22]
Cambodia 12 0 1 [116]
Jordan 12 0 1 [22][117]
Republika Dominikano 11 0 0 [22]
Macau 11 0 10 [22][118]
Bolivia 10 0 0 [22]
Jamaica 10 0 2 [119]
Kazakhstan 9 0 0 [120]
Kosovo 9 0 0 [121]
New Zealand 8 0 0 [22]
Paraguay 8 0 0 [122]
Liechtenstein 7 0 0 [22]
Uruguay 6 0 0 [22]
Andorra 6 0 1 [22][123]
Ghana 6 0 0 [22]
Bangladesh 5 0 2 [22]
Northern Cyprus 5 0 0 [22]
Cuba 4 0 0 [22]
Côte d'Ivoire 4 0 0 [124]
Ukraine 3 1 0 [125][126]
Burkina Faso 3 0 0 [22]
Honduras 3 0 0 [22][127]
Kenya 3 0 0 [22]
Cameroon 2 0 0 [22]
DR Congo 2 0 0 [22]
Monaco 2 0 0 [22]
Namibia 2 0 0 [22]
Saint Lucia 2 0 0 [22]
Seychelles 2 0 0 [128]
Trinidad at Tobago 2 0 0 [22][129]
Nigeria 2 0 1 [22][130]
Guyana 1 1 0 [131]
Sudan 1 1 0 [22]
Antigua at Barbuda 1 0 0 [22]
Bhutan 1 0 0 [22]
Bahamas 1 0 0 [22]
Republika ng Gitnang Aprika 1 0 0 [132]
Republika ng Congo 1 0 0 [133]
Gineang Ekwatoriyal 1 0 0 [22][134]
Eswatini 1 0 0 [135]
Ethiopia 1 0 0 [22]
Gabon 1 0 0 [136]
Guatemala 1 1 0 [22]
Guinea 1 0 0 [22]
Mauritania 1 0 0 [137]
Mongolia 1 0 0 [22]
Rwanda 1 0 0 [22]
St. Vincent 1 0 0 [22]
Suriname 1 0 0 [138]
Togo 1 0 0 [22]
Uzbekistan 1 0 0 [22]
Lunsod ng Batikano 1 0 0 [22]
Nepal 1 0 1 [22]
Noong 30 Marso 2020 (UTC)
  1. Mga rehiyon kung saan sinuri ang mga kaso. Maaring iba't iba ang kabansaan o lokasyon ng orihinal na pagkahawa.
  2. Inulat at kumpirmadong mga kaso. Maaring mas mataas ang aktuwal na kaso.
  3. "–" ipinahihiwatig na walang datos sa ngayon sa teritoryong iyon ngunti hindi ibig sabihin ay sero ang halaga nito.
  4. Kabilang ang mga kasong klinikal na sinuri at mga namatay mula Pebrero 12 pataas sa lalawigan ng Hubei.
  5. Kabilang ang lahat ng kaso sa ibayong dagat ng French Guiana, Guadeloupe, Martinique, Mayotte at Réunion, at sa dependensiya ng French Polynesia, Saint Barthélemy at Saint Martin.
  6. Kabilang lahat ng kaso sa dependensiya ng Guam, Puerto Rico at Virgin Islands, karagdagan pa ang mga kaso na natukoy sa Grand Princess.
  7. Habang maraming ang positibong kaso sa Switzerland, ang naiulat na bilang dito ay mga kumpirmadong kaso lamang.
  8. Kabilang sa dalawang kaso sa mga Teritoryo sa Ibayong-dagat ng Britanya ng Gibraltar at ang mga pulo ng Cayman at ang mga Dependensiya ng Jersey at Guernsey.
  9. Mula Marso 13, hindi na pinagpatuloy ang pagsubok sa normal na populasyon, at nakareserba lamang ngayon sa mga propesyunal pangkalusugan at mga malubha sa mga pangkat na walang tibay na lumaban sa sakit. Binanggit ng Norwegian Institute of Public Health na mas marami pa sa bilang ipinakita ang mga taong nahawaan sa Norway. Inakala na mas malaki pa ang mga hindi pa alam na bilang dahil sa limitadong pagsubok.[31]
  10. Hindi binibilang ng Pamahalaang Olandes ang bilang ng gumaling.[33]
  11. Medyo nakasuspinde ang pagsubok sa mga pinaghihinalaang pagkahawa sa ilang rehiyon noong 12 Marso 2020, upang ituon ang mga pagsisikap sa tao na may mataas na panganib sa seryosong karamdaman at komplikasyon.
  12. Kabilang ang lahat ng mga kaso sa dependensiya ng mga Pulo ng Faroe.
  13. Ang Briton na barkong panliliwaliw na Diamond Princess ay nasa karagatan sakop ng bansang Hapon, at ang administrasyong Hapon ang hiniling na pamahalaan ang kuwarantina nito, kasama ang mga pasahero na hindi pumasok sa bansang Hapon. Samakatuwid, hindi kabilang ang kaso ito sa opisyal na bilang ng pamahalaan ng Hapon o sa bilang ng United Kingdom. Inuuri ito ng World Health Organization ang mga kasong ito bilang isang lokasyon "sa internasyunal na pagbatid".
  14. Kabilang ang mga kaso na natukoy sa MS River Anuket.
  15. Hindi kabilang ang Hilagang Cyrpus.

Noong Disyembre 31, 2019, isang kumpol ng kaso ng pulmonya sa hindi alam na kadahilanan ang naiulat ng mga awtoridad sa Wuhan, ang kabisera ng lalawigan ng Hubei, Tsina,[139] at isang imbestigasyon ang nilunsad noong unang bahagi ng Enero 2020.[140] Mabigat na naiugnay ang mga kaso sa Bultuhang Palengke ng Pagkaing-dagat sa Huanan, na nagbebenta din ng buhay na mga hayop; dahil dito, naisip na ang virus ay kumalat dahil sa zoonosis o ang paglipat ng sakit mula hayop patungong tao.[141] Ang virus na nagdulot sa pagsiklab ay ang SARS-CoV-2, isang bagong virus na may kaugnayan sa mga coronavirus ng paniki,[142] mga coronavirus ng pangolin[143] at ang SARS-CoV.[144] Pinaniniwalaan na posibleng nagmula ang virus sa horseshoe bat o ang paniking may genus na Rhinolophus.[145]

Mahahanap ang pinakaunang taong may mga sintomas noong pang Disyembre 1, 2019, isang tao na walang koneksyon sa mga kalaunang kumpol sa palengke.[146][147] Sa mga unang kumpol na mga kaso na naiulat noong Disyembre 2019, dalawang-ikatlo ang natagpuang may kinalaman sa palengke.[148][149][150] Noong Marso 14, 2020, mayroon nang 67,790 kaso at 3,075 namatay dahil sa virus na naiulat mula sa lalawigan ng Hubei, na mayroong case fatality rate (CFR) (o tulin ng pagkamatay ng mga kaso) na 4.54%.[151] Noong Pebrero 26, 2020, naiulat ng WHO na habang bumaba ang mga bago kasong naiulat sa Tsina, tumaas naman ang mga kaso sa Italya, Iran, at Timog Korea, at ang bilang ng mga bagong kaso sa labas ng Tsina ay nilagpasan ang bilang ng mga bagong kaso sa Tsina sa unang pagkakataon.[152]

Maaaring may malaking bilang na hindi naiulat na kaso, partikular iyong mga taong may katamtamang sintomas.[153][154] Maari din na sumasalamin ang naiulat na bilang sa mga kapasyahang lokal na kung sino lamang at kailan gagawin ang pagsubok. Bilang isang halimbawa, noong Marso 13, 2020, naiulat ng UK ang 798 kumpirmadong kaso, ngunit sabi ng mga opisyal ng kalusugan na ang aktuwal na bilang ng mga taong nahawaan ay tinatayang nasa pagitan ng 5,000 at 10,000.[155]

Noong Pebrero 26, 2020, "napakakakaunti" ang mga kaso na naiulat sa mga kabataan.[11] Binanggit sa isang ulat mula sa WHO na iyong mga kabataang nasa edad 19 pababa ay nasa mga 2.4 bahagdan lamang ng mga kaso sa buong mundo.[156]

Mga senyas at sintomas[baguhin | baguhin ang batayan]

Sintomas[157] %
Lagnat 87.9%
Tuyong ubo 67.7%
Pagkapagod 38.1%
Pagkakaroon ng plema 33.4%
Nahihirapang huminga 18.6%
Sakit ng kalamnan o sakit sa kasu-kasuan 14.8%
Namamagang lalamunan 13.9%
Sakit ng ulo 13.6%
Panginginig 11.4%
Pagduduwal o pagsusuka 05.0%
Baradong ilong 04.8%
Pagdudumi 03.7%
Haemoptysis o pag-ubo na may kasamang dugo 00.9%
Baradong conjunctiva sa mata 00.8%
Mga sintomas ng COVID-19 symptoms

Hindi partikular ang mga sintomas ng COVID-19 at iyong mga nahawaan ay walang sintomas o nagkaroon ng sintomas ng parang sa trangkaso tulad ng lagnat, ubo, pagkapagod, hirap sa paghinga, o sakit ng kalamnan. Makikita sa katuwang na talaan sa kanan ang mga karaniwang senyas at sintomas ng sakit at kung gaano ito kalaganap.[157]

Maaring magdulot ang patuloy ng pagkakaroon ng sakit ang malubhang pulmonya, acute respiratory distress syndrome, sepsis, septic shock at kamatayan. Maaring walang sintomas ang ilang nahawaan, na nagpositibo ang resulta ng pagsubok sa pagkahawa subalit walang klinikal na sintomas, kaya pinayuhan ng mga mananaliksik ang mga taong malapitang sumasama sa ibang taong may tiyak na pagkahawa, na sumailalim sa masinsinang pagsusuri at pagmamatyag upang maalis ang pagdududa ng pagkahawa.[148][158][159][160]

Ang karaniwang panahon ng inkubasyon (ang panahon sa pagitan ng pagkahawa at simula ng sintomas) ay pumapatak mula isa hanggang labing-apat na araw; pinakakaraniwan ang limang araw.[161][162] Sa isang kaso, nagkaroon ng panahon ng inkubasyon ng 27 araw.[163]

Mga sanggunian[baguhin | baguhin ang batayan]

  1. 柳叶刀披露首例新冠肺炎患者发病日期,较官方通报早7天 [Lancet reveals date of first onset of neonatal pneumonia, 7 days before official notification] (sa Tsino). 27 Enero 2020. Sininop mula sa orihinal noong 30 Enero 2020. Nakuha noong 30 Enero 2020.
  2. 《柳叶刀》刊文详解武汉肺炎 最初41案例即有人传人迹象 ["Lancet" article explains Wuhan pneumonia in the first 41 cases] (sa Tsino). 26 January 2020. Sininop mula sa orihinal noong 30 Enero 2020. Nakuha noong 30 Enero 2020.
  3. 3.0 3.1 3.2 3.3 "Coronavirus Update (Live) for COVID-19 Wuhan China Virus Outbreak – Worldometer". www.worldometers.info (sa Ingles).
  4. "Coronavirus disease (COVID-19) outbreak". who.int (sa Ingles). Nakuha noong 8 Marso 2020.
  5. "Coronavirus declared global health emergency" (sa Ingles). BBC News. 31 January 2020. Sininop mula sa orihinal noong 13 Pebrero 2020. Nakuha noong 13 Pebrero 2020.
  6. "WHO Director-General's opening remarks at the media briefing on COVID-19 - 11 March 2020" (sa Ingles). World Health Organization. 11 Marso 2020. Nakuha noong 11 March 2020.
  7. Maling banggit (Hindi tamang <ref> tag; walang binigay na teksto para sa refs na may pangalang JHMap); $2
  8. "Getting your workplace ready for COVID-19" (PDF). World Health Organization (sa Ingles). 27 Pebrero 2020.
  9. 9.0 9.1 "Q&A on coronaviruses". World Health Organization (WHO) (sa Ingles). 11 Pebrero 2020. Nakuha noong 24 Pebrero 2020.
  10. 10.0 10.1 10.2 10.3 "Symptoms of Novel Coronavirus (2019-nCoV) | CDC". U.S. Centers for Disease Control and Prevention (CDC) (sa Ingles). 10 Pebrero 2020. Nakuha noong 11 Pebrero 2020.
  11. 11.0 11.1 11.2 Rothan HA, Byrareddy SN (February 2020). "The epidemiology and pathogenesis of coronavirus disease (COVID-19) outbreak". Journal of Autoimmunity (sa Ingles): 102433. doi:10.1016/j.jaut.2020.102433. PMID 32113704.
  12. "Coronavirus Disease 2019 (COVID-19)". Centers for Disease Control and Prevention (sa Ingles). 11 Pebrero 2020. Nakuha noong 9 March 2020.
  13. "Coronavirus: Shanghai neighbour Zhejiang imposes draconian quarantine". South China Morning Post (sa Ingles). 6 February 2020. Sininop mula sa orihinal noong 6 Pebrero 2020. Nakuha noong 8 Pebrero 2020.
  14. Marsh S (23 Pebrero 2020). "Four cruise ship passengers test positive in UK – as it happened". The Guardian (sa Ingles). ISSN 0261-3077. Nakuha noong 23 Pebrero 2020.
  15. 新型肺炎流行の中国、7億8000万人に「移動制限」 [China's new pneumonia epidemic 'restricted movement' to 780 million people] (sa Hapones). CNN.
  16. "Coronavirus Update: Masks And Temperature Checks In Hong Kong". Nevada Public Radio (sa Ingles). Nakuha noong 26 Enero 2020.
  17. "Coronavirus Disease 2019 Information for Travel". U.S. Centers for Disease Control and Prevention (CDC) (sa Ingles). 3 February 2020. Sininop mula sa orihinal noong 30 Enero 2020. Nakuha noong 6 Pebrero 2020.
  18. Deerwester J, Gilbertson D. "Coronavirus: US says 'do not travel' to Wuhan, China, as airlines issue waivers, add safeguards". USA Today (sa Ingles). Sininop mula sa orihinal noong 27 Enero 2020. Nakuha noong 26 Enero 2020.
  19. "Coronavirus Live Updates: Europe Prepares for Pandemic as Illness Spreads From Italy". The New York Times (sa Ingles). 26 Pebrero 2020. Nakuha noong 26 Pebrero 2020.
  20. "Coronavirus (COVID-19): latest information and advice" (sa Ingles). Government of the United Kingdom. Nakuha noong 27 Pebrero 2020.
  21. "Coronavirus impacts education". UNESCO (sa Ingles). 4 Marso 2020. Nakuha noong 7 Marso 2020.
  22. 22.00 22.01 22.02 22.03 22.04 22.05 22.06 22.07 22.08 22.09 22.10 22.11 22.12 22.13 22.14 22.15 22.16 22.17 22.18 22.19 22.20 22.21 22.22 22.23 22.24 22.25 22.26 22.27 22.28 22.29 22.30 22.31 22.32 22.33 22.34 22.35 22.36 22.37 22.38 22.39 22.40 22.41 22.42 22.43 22.44 22.45 22.46 22.47 22.48 22.49 22.50 22.51 22.52 22.53 22.54 22.55 22.56 22.57 22.58 22.59 22.60 22.61 22.62 22.63 22.64 22.65 22.66 22.67 22.68 22.69 22.70 22.71 "Coronavirus Update (Live) - Worldometer". www.worldometers.info (sa Ingles).
  23. Dipartimento della Protezione Civile. "COVID-19 Italia - Monitoraggio della situazione". opendatadpc.maps.arcgis.com (sa Italyano).
  24. KCDC. "Press release". www.cdc.go.kr (sa Koreano).
  25. "Coronavirus | España llega a los 291 muertos con coronavirus y confirma 7.753 contagiados". RTVE (sa Kastila).
  26. "Coronavirus - El mapa del coronavirus en España: más de 7.800 casos, casi la mitad en la Comunidad de Madrid". RTVE.es (sa Kastila). 15 Marso 2020. Nakuha noong 15 Marso 2020.
  27. "Coronavirus: Interaktive Karte zeigt aktuelle Zahl der Infektionen in Deutschland, Europa und weltweit". Berliner Morgenpost (sa Aleman). Nakuha noong 2020-03-13.
  28. "EN DIRECT. Coronavirus: 127 morts et 5423 cas confirmés en France". LExpress.fr (sa Pranses). 2020-03-15. Nakuha noong 2020-03-15.
  29. "Current situation in Switzerland" (sa Ingles). Federal Office of Public Health.
  30. "Number of cases". www.gov.uk (sa Ingles).
  31. 31.0 31.1 Nilsen, Av Sondre; Skjetne, Oda Leraan; Sfrintzeris, Yasmin; Røset, Hanna Haug; Hunshamar, Carina; Fraser, Sofie; Løkkevik, Ole; breaking-avdeling, og VGs. "Corona-viruset: Slik spres Corona i Norge og verden. Kart og statistikk". VG Nett (sa Noruwego).CS1 maint: unrecognized language (link)
  32. NRK: Koronaviruset www.nrk.no (sa Noruwego)
  33. "Coronavirus in the Netherlands: the questions you want answered". Dutch News (sa Ingles). 2020-03-12.
  34. "Actuele informatie over het nieuwe coronavirus (COVID-19)" (sa Olandes). RIVM. Nakuha noong 2020-03-15.
  35. "The spread of the new coronavirus — Currently in Sweden". SVT Datajournalistik (sa Ingles). Sveriges Television (Swedish Television). Nakuha noong 2020-03-13.
  36. "Coronavirus COVID-19". www.info-coronavirus.be (sa Ingles).
  37. "Coronavirus, COVID-19". Status på COVID-19 (sa Danes). Sundhedsstyrelsen. 13 Marso 2020. Nakuha noong 13 Marso 2020.
  38. "Neuartiges Coronavirus (2019-nCov)". www.sozialministerium.at (sa Aleman).
  39. 39.0 39.1 "About Coronavirus Disease 2019 (COVID-19)" (sa Ingles). Ministry of Health, Labour and Welfare. 2020. Nakuha noong 2020-03-11.
  40. "Covid-19 (Maklumat Terkini)" (sa Malasiyano). Ministry of Health (Malaysia).CS1 maint: unrecognized language (link)
  41. "Malaysia reports 190 new coronavirus cases, most linked to mosque event". www.straitstimes.com (sa Ingles).
  42. "Covid-19". Ministry of Public Health (Qatar).
  43. Varghese, Joseph (14 Marso 2020). "Four Covid-19 cases in Qatar have recovered: MoPH". Gulf Times. Gulf Publishing and Printing Company. Nakuha noong 15 Marso 2020.
  44. Κορωνοϊός: 103 νέα κρούσματα στην Ελλάδα - Στα 331 συνολικά 15 Marso 2020 www.cnn.gr (sa Griyego)
  45. "Coronavirus (COVID-19) current situation and case numbers". Australian Government Department of Health (sa Ingles). 15 Marso 2020.
  46. "COVID-19 | Onemocnění aktuálně od MZČR" (sa Tseko). Onemocneni-aktualne.mzcr.cz. 2020. Nakuha noong 2020-03-14.
  47. "Covid-19 Situation Report" (sa Ingles). Portugal: Ministry of Health.
  48. "Coronavirus COVID-19 – Latest Updates" (sa Ingles). Finish Institute of Health and Welfare.
  49. "Suomen koronavirus-tartuntatilanne". korona.kans.io (sa Pinlandes).CS1 maint: unrecognized language (link)
  50. "Updates on Covid-19 local situation" (sa Ingles). Ministry of Health (Singapore).
  51. "Coronavirus: 14 new cases confirmed in Singapore, the highest in a single day; 9 are imported" (sa Ingles).
  52. "219 potrjenih primerov okužbe, opravljenih 6156 testiranj". RTVSLO.si (sa Eslobeno).
  53. "Covid-19 Updates". Ministry of Health (Bahrain).
  54. "Confirmed coronavirus cases in Israel climb to 213 – Health Ministry". www.timesofisrael.com (sa Ingles). Nakuha noong 15 Marso 2020.
  55. "Notificação de casos de doença pelo coronavírus 2019 (COVID-19)" (sa Portuges). Ministry of Health (Brazil).
  56. "COVID-19 á Íslandi - Tölfræði". www.covid.is (sa Islandes).
  57. "Information about Coronavirus disease COVID-19". Estonian Health Board.
  58. "Latest updates on COVID-19 (Coronavirus)" (sa Ingles). Department of Health (Ireland).
  59. O'Connor, Rachael. "Coronavirus patient in Cork discharged from hospital after making full recovery". The Irish Post (sa Ingles). Nakuha noong 2020-03-15.
  60. "Together, We Fight The Virus". www.coronavirus.gov.hk (sa Ingles). Hong Kong: Department of Health.
  61. COVID-19 Philippine Cases as of Marso 15, 2020; 10:00 am (PST) ncovtracker.doh.gov.ph, nakuha noong 16 Marso 2020 (sa Ingles)
  62. BREAKING: The Department of Health reports 13 additional cases from laboratory results confirmed on Marso 13, 2020... mobile.twitter.com/DOHgovph (sa Ingles)
  63. "Coronavirus România, INFORMAȚII OFICIALE: Coronavirus România, INFORMAȚII OFICIALE: 139 persoane infectate, 9 vindecate" (sa Ingles). Digi24.
  64. "Polish Ministry of Health (Twitter)" (sa Polako).
  65. Dryjańska, Anna (15 Marso 2020). "Nie ma wyleczonych w Polsce. Lekarz wyjaśnił, o co chodzi z "13 ozdrowieńcami" Pinkasa" [No cured patients in Poland. A doctor explained what Pinkas meant by "13 convalescents"]. NaTemat.pl (sa Polako). Warsaw: Glob360 sp. z o. o. Nakuha noong 15 Marso 2020.
  66. "14 new cases announced in Iraq". rudaw.net (sa Ingles). Rudaw. Nakuha noong 14 Marso 2020.
  67. "Saudi Arabia closes malls, restaurants orders government employees to stay home". www.arabnews.com (sa Ingles).
  68. "Corona Virus Update" (sa Ingles). Ministry of Health (Indonesia).
  69. "21 Kasus Baru, Pasien Positif Corona Indonesia Jadi 117 Orang". m.cnnindonesia.com (sa Indones).
  70. "สถานการณ์โรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19) ในประเทศไทย". ddc.moph.go.th (sa Thai). Nakuha noong 15 Marso 2020.
  71. "Thailand reports 32 new coronavirus cases, brings total to 114". www.bangkokpost.com (sa Ingles).
  72. "تعلن ⁧#وزارة_الصحة⁩ عن تأتعلن ⁧#وزارة_الصحة⁩ عن تأكيد إصابة 8 حالات جديدة ب ⁧#فيروس_كورونا_المستجدّ⁩ COVID19 ليصبح الإجمالي 112 حالة" (sa Arabe). Ministry of Health via Twitter.
  73. "Home - Ministry of Health and Family Welfare - GOI". mohfw.gov.in (sa Ingles). Nakuha noong 2020-03-15.
  74. "ISS - Istituto per la Sicurezza Sociale di San Marino". www.iss.sm (sa Italyano).
  75. "LIVE: Coronavirus in Lebanon | Number of Infections, News, Resources & Guides". The961. Nakuha noong 15 Marso 2020.
  76. "UAE: 12 new coronavirus cases detected". gulfnews.com/uae (sa Ingles).
  77. "Three more recoveries from coronavirus in UAE". twitter.com/mohapuae (sa Ingles).
  78. "Coronavirus: COVID-19" (sa Ingles). Government of Luxembourg.
  79. "Gob.cl". Gobierno de Chile (sa Kastila). Nakuha noong 15 Marso 2020.
  80. "Nuevo Coronavirus COVID-19". Ministerio de Salud – Gobierno de Chile (sa Kastila). Nakuha noong 15 Marso 2020.
  81. "Twitter, Minsa_Peru". mobile.twitter.com (sa Kastila).
  82. "Информация о новой коронавирусной инфекции". www.rosminzdrav.ru (sa Ruso). Nakuha noong 15 Marso 2020.
  83. "Aktuálne čísla k dnešnému dňu ohľadom koronavírusu" (sa Eslobako). Ministry of Health (Slovakia).
  84. Aktuálne o koronavíruse na Slovensku www.rtvs.sk (sa Eslobako)
  85. Breakfast, Siviwe (2020-03-15). "'State of disaster' declared as coronavirus cases in South Africa reach 61" (sa Ingles). Blue Sky Publications. Nakuha noong 2020-03-15.
  86. "首頁-衛生福利部疾病管制署" (sa Tsino). Taiwan Centres for Disease Control.
  87. "新增6境外移入個案,持續追蹤相關接觸者" (sa Tsino). Taiwan Centres for Disease Control. 15 Marso 2020.
  88. "Du khách Anh mắc COVID-19 ở Quảng Nam, ca thứ 57" (sa Biyetnames). tuoitre.vn.
  89. "Covid-19 Live Dashboard" (sa Ingles). National Institute of Health (Pakistan).
  90. "Актуални новини" (sa Bulgaro). Ministry of Health (Bulgaria).CS1 maint: unrecognized language (link)
  91. "Brunei bars residents from leaving the country as COVID-19 cases reach 50" (sa Ingles). www.straitstimes.com.
  92. "Koronavirus – najnoviji podatci". Croatian Institute of Public Health.
  93. "COVID-19". covid19.rs (sa Serbiyo).
  94. "Coronavirus en la Argentina: se sumaron 11 casos nuevos y llegan a 45" (sa Kastila). www.lanacion.com.ar.
  95. "Ministria e Shëndetësisë: 8 raste të reja me COVID-19, në total 23 raste pozitive". Ministria e Shëndetësisë (sa Albanes).
  96. "Coronavirus: en México hay 26 casos confirmados y 105 sospechosos". www.milenio.com (sa Kastila). Nakuha noong 14 Marso 2020.
  97. "México tiene ya 41 personas enfermas de coronavirus; hay casos en 31 estados: Salud". www.sinembargo.mx (sa Kastila). Nakuha noong 14 Marso 2020.
  98. "Noticias de prensa breves | Ministerio de Salud de la República de Panamá". minsa.gob.pa (sa Kastila).
  99. "Ante COVID-19: lineamientos se endurecen con el cierre total de bares, discotecas y casinos". www.ministeriodesalud.go.cr (sa Kastila).
  100. "Confirmamos 10 nuevos casos de coronavirus en el país. Los nuevos diagnósticos se presentan en Bogotá, Cartagena, Cali, Cúcuta, Dosquebradas, Manizales, Neiva y Medellín. Con estos, Colombia llega a 34 casos de COVID-19.pic.twitter.com/XGJOsM5j3A". @MinSaludCol (sa Kastila). 15 Marso 2020. Nakuha noong 15 Marso 2020.
  101. ხშირად დასმული კითხვები: stopcov.ge (sa Heorhiyano)
  102. "First patient infected with coronavirus recovered in Georgia, according to WHO website" (sa Ingles). Interpressnews. 15 Marso 2020. Nakuha noong 15 Marso 2020.
  103. Tájékoztató oldal a koronavírusról Aktualis koronavirus.gov.hu (sa Unggaryo)
  104. "SPKCentrs" (sa Latbiyano). Twitter.CS1 maint: unrecognized language (link)
  105. "Состояние пациентов с COVID-19 - удовлетворительное". minzdrav.gov.by (sa Ruso). 14 Marso 2020. Nakuha noong 14 Marso 2020.
  106. "24 Cases of Coronavirus confirmed in Bosnia and Herzegovina". www.klix.ba.
  107. "Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin yanında operativ qərargahın MƏLUMATI | Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti". cabmin.gov.az (sa Azerbaijani). 15 Marso 2020. Nakuha noong 15 Marso 2020.
  108. "#Statement No.(17) Marso 15 , 2020" (sa Ingles). Ministry of Health (Oman) via Twitter.
  109. "Coronavirus en Tunisie: confirmation de 2 nouveaux cas, le bilan passe à 20 cas" (sa Arabe). www.realites.com.tn.
  110. "Уште шест лица позитивни на коронавирус, вкупно 18". Makfax (sa Macedonian). 14 Marso 2020. Nakuha noong 14 Marso 2020.
  111. "Corona Virus 2020". www.epid.gov.lk (sa Ingles). Nakuha noong 15 Marso 2020.
  112. "18 COVID-19 patients confirmed in Sri Lanka" (sa Ingles).
  113. "Dr. Fahrettin Koca Minister of Health of the Republic of Turkey". Twitter.com (sa Ingles).
  114. "Maduro: «Venezuela suma 17 casos por coronavirus este #15Mar»" (sa Kastila). Nakuha noong 16 Marso 2020.
  115. "Afghanistan- Herat discharges first recovered coronavirus patient" (sa Ingles). MENAFN. 14 Marso 2020. Nakuha noong 15 Marso 2020.
  116. "Cambodia's COVID-19 cases rises to 12" (sa Ingles).
  117. "Jordan's reports 12 new coronavirus cases, government tries to cushion economy" (sa Ingles).
  118. "本澳新增一例輸入性新型冠狀病毒感染病例". 澳門特別行政區新聞局 (sa Tsino). 16 Marso 2020. Nakuha noong 16 Marso 2020.
  119. "Twitter status Jamaica". mobile.twitter.com/themohwgovjm (sa Ingles).
  120. "News" (sa Kazakh). Ministry of Health (Kazakhstan).
  121. konfirmohen dy raste me koronavirus ne Kosove kosovapress.com, nakuha noong 14 Marso 2020 (sa Albanes)
  122. "CONTADOR OFICIAL COVID-19 EN PARAGUAY" (sa Kastila). Ministry of Public Health and Social Welfare (Paraguay).
  123. "Quatre nous positius per COVID-19" (sa Catalan). 15 Marso 2020. Nakuha noong 15 Marso 2020.
  124. "Coronavirus : trois nouveaux contaminés en Côte d'Ivoire". AbidjanTV.net (sa Pranses). Marso 12, 2020.
  125. "МОЗ повідомляє про два нових підтверджених випадки коронавірусу в Україні" (sa Ukranyo). Ministry of Healthcare. 12 Marso 2020. Nakuha noong 12 Marso 2020.
  126. "В Україні зафіксовано першу смерть людини, інфікованої коронавірусом COVID-19" (sa Ukranyo). Ministry of Healthcare. 13 Marso 2020. Nakuha noong 13 Marso 2020.
  127. "Honduras registers third coronavirus case, President says". The New York Times (sa Ingles). Reuters. Marso 14, 2020.
  128. Bonnelame, Betyme (14 Marso 2020). "2 Seychellois test positive for COVID-19 as globe-sweeping virus reaches island nation" (sa Ingles). Seychelles News Agency. Nakuha noong 14 Marso 2020.
  129. "Ministry of Health confirms second case of COVID-19 in T&T". www.looptt.com (sa Ingles). Nakuha noong 14 Marso 2020.
  130. Atoyebi, Olufemi (13 Marso 2020). "UPDATED: Nigerian who tested positive for coronavirus now negative". The Punch (sa Ingles). Nakuha noong 15 Marso 2020.
  131. "Guyana Confirms First Case of Coronavirus in Woman Who Returned From U.S." (sa Ingles). 11 Marso 2020. Nakuha noong 12 Marso 2020.
  132. "Central African Republic confirms first coronavirus case -WHO" (sa Ingles). 15 Marso 2020.
  133. "Congo Republic confirms first coronavirus case -government" (sa Ingles). 15 Marso 2020.
  134. "Equatorial Guinea announces first coronavirus case". Deccan Herald (sa Ingles). 14 Marso 2020. Nakuha noong 15 Marso 2020.
  135. EswatiniGovern1. "Eswatini Government (@EswatiniGovern1) on Twitter" (sa Ingles). Mobile.twitter.com. Nakuha noong 2020-03-14.
  136. "Ghana, Gabon confirm first cases of coronavirus". Reuters (sa Ingles). 2020-03-13. Nakuha noong 2020-03-13.
  137. Mauritania confirms first coronavirus case www.reuters.com, nakuha noong 14 Marso 2020 (sa Ingles)
  138. "Suriname confirms first coronavirus case, authorities will close borders". Reuters (sa Ingles). 2020-03-13. Nakuha noong 2020-03-13.
  139. "Novel Coronavirus". WHO.int (sa Ingles). World Health Organization. Sininop mula sa orihinal noong 2 Pebrero 2020. Nakuha noong 6 Pebrero 2020.
  140. "Mystery pneumonia virus probed in China". BBC News (sa Ingles). 3 Enero 2020. Sininop mula sa orihinal noong 5 Enero 2020. Nakuha noong 29 Enero 2020.
  141. Novel Coronavirus Pneumonia Emergency Response Epidemiology Team (Pebrero 2020). "[The epidemiological characteristics of an outbreak of 2019 novel coronavirus diseases (COVID-19) in China]". Zhonghua Liu Xing Bing Xue Za Zhi=Zhonghua Liuxingbingxue Zazhi (sa Ingles). 41 (2): 145–151. doi:10.3760/cma.j.issn.0254-6450.2020.02.003. PMID 32064853.
  142. Perlman, S. (February 2020). "Another Decade, Another Coronavirus". The New England Journal of Medicine (sa Ingles). 382 (8): 760–762. doi:10.1056/NEJMe2001126. PMID 31978944.
  143. Wong, M. C.; Cregeen, S. J.; Ajami, N. J.; Petrosino, J. F. (February 2020). "Evidence of recombination in coronaviruses implicating pangolin origins of nCoV-2019". bioRxiv (preprint). doi:10.1101/2020.02.07.939207.
  144. "Outbreak of severe acute respiratory syndrome coronavirus 2 (SARS-CoV-2): increased transmission beyond China – fourth update" (PDF) (sa Ingles). Europa (web portal). 14 Pebrero 2020. Nakuha noong 8 Marso 2020.
  145. Rocha, Lucas (3 Marso 2020). "Transmission of Covid-19 may have begun in November". Fiocruz (sa Ingles). Nakuha noong 14 Marso 2020.
  146. Cohen, Jon (Enero 2020). "Wuhan seafood market may not be source of novel virus spreading globally". Science (sa Ingles). doi:10.1126/science.abb0611.
  147. Wang, C.; Horby, P. W.; Hayden, F. G.; Gao, G. F. (Pebrero 2020). "A novel coronavirus outbreak of global health concern". Lancet (sa Ingles). 395 (10223): 470–473. doi:10.1016/S0140-6736(20)30185-9. PMID 31986257. Free to read
  148. 148.0 148.1 Huang C, Wang Y, Li X, Ren L, Zhao J, Hu Y, et al. (Pebrero 2020). "Clinical features of patients infected with 2019 novel coronavirus in Wuhan, China". Lancet (sa Ingles). 395 (10223): 497–506. doi:10.1016/S0140-6736(20)30183-5. PMID 31986264. Free to read
  149. Joseph, Andrew (24 Enero 2020). "New coronavirus can cause infections with no symptoms and sicken otherwise healthy people, studies show". Stat (sa Ingles). Sininop mula sa orihinal noong 24 Enero 2020. Nakuha noong 27 Enero 2020.
  150. Chan JF, Yuan S, Kok KH, To KK, Chu H, Yang J, et al. (Pebrero 2020). "A familial cluster of pneumonia associated with the 2019 novel coronavirus indicating person-to-person transmission: A study of a family cluster". Lancet (sa Ingles). 395 (10223): 514–523. doi:10.1016/S0140-6736(20)30154-9. PMID 31986261. Free to read
  151. Walker, James (14 March 2020). "China Traces Coronavirus to First Confirmed Case, Nearly Identifying 'Patient Zero'". Newsweek (sa Ingles). Nakuha noong 14 Marso 2020.
  152. "WHO Director-General's opening remarks at the mission briefing on COVID-19 – 26 February 2020". World Health Organization (sa Ingles). 26 Pebrero 2020.
  153. Li, Ruiyun; Pei, Sen; Chen, Bin; Song, Yimeng; Zhang, Tao; Yang, Wan; Shaman, Jeffrey (2020). "Substantial undocumented infection facilitates the rapid dissemination of novel coronavirus (COVID-19)". MedRxiv (Preprint) (sa Ingles): 2020.02.14.20023127. doi:10.1101/2020.02.14.20023127.
  154. Sun, Haoyang; Dickens, Borame Lee; Chen, Mark; Cook, Alex Richard; Clapham, Hannah Eleanor (2020). "Estimating number of global importations of COVID-19 from Wuhan, risk of transmission outside mainland China and COVID-19 introduction index between countries outside mainland China". MedRxiv (Preprint) (sa Ingles): 2020.02.17.20024075. doi:10.1101/2020.02.17.20024075.
  155. "UK virus measures will have the 'biggest impact'". BBC News (sa Ingles). 13 Marso 2020.
  156. Report of the WHO-China Joint Mission on Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) (Report). World Health Organization. 2020. (sa Ingles)
  157. 157.0 157.1 WHO–China Joint Mission (16–24 Pebrero 2020). "Report of the WHO-China Joint Mission on Coronavirus Disease 2019 (COVID-19)" (PDF). WHO.int (sa Ingles). World Health Organization. Nakuha noong 8 Marso 2020.
  158. Guan WJ, Ni ZY, Hu Y, Liang WH, Ou CQ, He JX, et al. (Pebrero 2020). "Clinical Characteristics of Coronavirus Disease 2019 in China". The New England Journal of Medicine (sa Ingles). doi:10.1056/NEJMoa2002032. PMID 32109013.
  159. Pan, X.; Chen, D.; Xia, Y.; Wu, X.; Li, T.; Ou, X.; et al. (Pebrero 2020). "Asymptomatic cases in a family cluster with SARS-CoV-2 infection". The Lancet: Infectious Diseases (sa Ingles). 0. doi:10.1016/S1473-3099(20)30114-6. PMID 32087116.
  160. "2019 Novel Coronavirus (2019-nCoV)". CDC.gov (sa Ingles). US Centers for Disease Control and Prevention. 11 Pebrero 2020. Nakuha noong 18 Pebrero 2020.
  161. "WHO COVID-19 situation report 29" (PDF). WHO.int (sa Ingles). World Health Organization. 19 Pebrero 2020.
  162. "Q&A on coronaviruses (COVID-19): How long is the incubation period for COVID-19?". WHO.int (sa Ingles). World Health Organization. Nakuha noong 26 Pebrero 2020.
  163. "Coronavirus incubation could be as long as 27 days, Chinese provincial government says" (sa Ingles). Reuters. 22 Pebrero 2020.

Tingnan rin[baguhin | baguhin ang batayan]

Mga panlabas na link[baguhin | baguhin ang batayan]

Tuklasin ang iba pa hinggil sa Pandemya ng coronavirus ng 2019–20 mula sa mga kapatid na proyekto ng Wikipedia:
Wiktionary-logo.svg Kahulugang pangtalahuluganan
Wikibooks-logo.svg Mga araling-aklat
Wikiquote-logo.svg Mga siping pambanggit
Wikisource-logo.svg Mga tekstong sanggunian
Commons-logo.svg Mga larawan at midya
Wikinews-logo.svg Mga salaysaying pambalita
Wikiversity-logo-en.svg Mga sangguniang pampagkatuto