COVID-19

Mula sa Wikipediang Tagalog, ang malayang ensiklopedya
Jump to navigation Jump to search
Coronavirus disease 2019
(COVID-19)
Mga ibang pangalan
  • 2019-nCoV acute respiratory disease
  • Novel coronavirus pneumonia[1]
Symptoms of coronavirus disease 2019 (cropped).png
Mga sintomas
EspesyalidadInfectious disease
Mga sintomasFever, cough, shortness of breath[2]
Mga komplikasyonPneumonia, ARDS, kidney failure
Mga sanhiSARS-CoV-2
Paraan ng pagsusuriPCR testing, medical imaging
TreatmentSymptomatic and supportive

Ang COVID-19 (coronavirus disease 2019),[3] na dating kilala bilang 2019-nCoV acute respiratory disease, ay isang nakakahawang sakit dulot ng SARS-CoV-2, isang birus na may kaugnayan sa SARS-CoV.[4][5] Ang sakit ang dahilan ng pagkalat ng epidemya ng koronabirus ng 2019–20.[6][7] Karaniwang naipapasa ang sakit sa laway ng mga taong nahawaan ng sakit kapag umuubo o bumabahing.[8] Ang panahon bago umepekto ang sakit ay karaniwang 2 hanggang 14 na araw.[9] Maiiwasan ang pagkalat ng sakit sa paghuhugas ng kamay at pagiging malinis sa sarili.[10][11]

Ang mga nahawaan may maaaring magpakita o hindi magpakita ng mga sintomas katulad ng lagnat, ubo, at pagiksi ng hininga.[2][12][13] Ang mga kaso ay maaaring humantong sa pagkakaroon ng pulmonya, pagkasira ng maraming sangkap ng katawan, o kamatayan.[6][7] Ang tsansa ng pagkamatay sa sakit ay 2%.[14] Wala pang mga bakuna o tiyak na gamot sa sakit.[15]

Ang mga unang kaso ay naitala sa Wuhan, kapitolyo ng lalawigan ng Hubei, sa Tsina noong Disyembre 2019. Ang mga kaso sa labas ng Tsina ay karaniwang nanggaling sa kalupaang Tsina, ngunit may pagkahawa naring naganap sa ibang bansa. Humigit 2000 na ang namamatay sa kalupaang Tsina, at 11 sa iba pang parte ng mundo.[16]

Ang World Health Organization (WHO) at U.S. Centers for Disease Control (CDC) ay inabisuhan ang mga indibidwal na hinihinalang nahawaan ng sakit na magsuot ng pantakip sa mukha at humingi ng payo sa mga doktor bago pumunta sa ospital ng personal.[17][18] Idineklara ng WHO ang pagkalat ng koronabirus ng 2019–20 bilang isang Public Health Emergency of International Concern (PHEIC).[19][20] Sa kasalukuyan, tanging kalupaang Tsina lamang ang nakatala bilang isang lugar na may hawaang pang-pamayanan ng sakit.[21]

Talasanggunian[baguhin | baguhin ang batayan]

  1. "国家卫生健康委关于新型冠状病毒肺炎暂命名事宜的通知". 7 February 2020. Nakuha noong 9 February 2020.
  2. 2.0 2.1 Maling banggit (Hindi tamang <ref> tag; walang binigay na teksto para sa refs na may pangalang CDC2020Sym); $2
  3. World Health Organization (February 11, 2020). Novel Coronavirus (2019-nCoV): situation report, 22 (PDF) (Ulat). World Health Organization.
  4. Gorbalenya, Alexander E. (2020-02-11). "Severe acute respiratory syndrome-related coronavirus – The species and its viruses, a statement of the Coronavirus Study Group". bioRxiv (sa Ingles): 2020.02.07.937862. doi:10.1101/2020.02.07.937862. Sininop mula sa orihinal noong 11 February 2020. Nakuha noong 11 February 2020.
  5. "Coronavirus disease named Covid-19". BBC News (sa Ingles). 2020-02-11. Sininop mula sa orihinal noong 11 February 2020. Nakuha noong 2020-02-11.
  6. 6.0 6.1 Hui DS, I Azhar E, Madani TA, Ntoumi F, Kock R, Dar O, Ippolito G, Mchugh TD, Memish ZA, Drosten C, Zumla A, Petersen E. The continuing 2019-nCoV epidemic threat of novel coronaviruses to global health – The latest 2019 novel coronavirus outbreak in Wuhan, China. Int J Infect Dis. 2020 Jan 14;91:264–266. doi:10.1016/j.ijid.2020.01.009. PMID 31953166.Padron:Open access
  7. 7.0 7.1 "Q&A on coronaviruses". World Health Organization (WHO). Sininop mula sa orihinal noong 20 January 2020. Nakuha noong 27 January 2020.
  8. "2019 Novel Coronavirus (2019-nCoV)". Centers for Disease Control and Prevention (sa Ingles). 11 February 2020. Nakuha noong 18 February 2020.
  9. "Symptoms of Novel Coronavirus (2019-nCoV) | CDC". www.cdc.gov (sa Ingles). 2020-02-10. Sininop mula sa orihinal noong 30 January 2020. Nakuha noong 2020-02-11.
  10. "MOH | Updates on 2019 Novel Coronavirus (2019-nCoV) Local Situation". www.moh.gov.sg. Nakuha noong 2020-02-11.
  11. Health, Australian Government Department of (2020-01-21). "Novel coronavirus (2019-nCoV)". Australian Government Department of Health (sa Ingles). Nakuha noong 2020-02-11.
  12. Maling banggit (Hindi tamang <ref> tag; walang binigay na teksto para sa refs na may pangalang :2); $2
  13. Maling banggit (Hindi tamang <ref> tag; walang binigay na teksto para sa refs na may pangalang Hessen27Jan2020); $2
  14. Maling banggit (Hindi tamang <ref> tag; walang binigay na teksto para sa refs na may pangalang chinacdcweekly); $2
  15. "Coronavirus Disease 2019 (COVID-19)". Centers for Disease Control and Prevention (CDC). 15 February 2020. Nakuha noong 20 February 2020.
  16. "Tracking coronavirus: Map, data and timeline". BNO News. 10 February 2020. Sininop mula sa orihinal noong 28 January 2020. Nakuha noong 10 February 2020.
  17. CDC (2020-02-11). "2019 Novel Coronavirus (2019-nCoV)". Centers for Disease Control and Prevention (sa Ingles). Nakuha noong 2020-02-15.
  18. "Advice for public". www.who.int (sa Ingles). Nakuha noong 2020-02-15.
  19. "Statement on the second meeting of the International Health Regulations (2005) Emergency Committee regarding the outbreak of novel coronavirus (2019-nCoV)". www.who.int (sa Ingles). Sininop mula sa orihinal noong 31 January 2020. Nakuha noong 2020-02-11.
  20. "Hundreds of evacuees to be held on bases in California; Hong Kong and Taiwan restrict travel from mainland China - The Washington Post". Sininop mula sa orihinal noong 7 February 2020. Nakuha noong 11 February 2020.
  21. "Areas with presumed ongoing community transmission of 2019-nCoV". European Centre for Disease Prevention and Control (sa Ingles). Sininop mula sa orihinal noong 19 February 2020. Nakuha noong 2020-02-19.

Maling banggit (Ang tatak na <ref> na may pangalang "Guardian_CEPI_16weeks" na binigyang kahulugan sa <references> ay hindi ginamit sa naunang teksto.); $2
Maling banggit (Ang tatak na <ref> na may pangalang "Reut_NIH_Moderna_3months" na binigyang kahulugan sa <references> ay hindi ginamit sa naunang teksto.); $2

Maling banggit (Ang tatak na <ref> na may pangalang "CBC_Saskatch_6_8_weeks_nonhuman" na binigyang kahulugan sa <references> ay hindi ginamit sa naunang teksto.); $2