Pilipinas v. Tsina
| Republika ng Pilipinas v. Republikang Bayan ng Tsina |
|
|---|---|
 |
|
| Hukuman | Permanent Court of Arbitration |
| Buong pangalan ng kaso | Arbitration between the Republic of the Philippines and the People’s Republic of China (Arbitrasyon sa pagitan ng Republika ng Pilipinas at ng Republikang Bayan ng Tsina) |
| Kasapi sa Hukuman | |
| Mga Nakaupong Hukom |
Pangulo:  Jean-Pierre Cot Rüdiger Wolfrum Alfred H. Soons Stanislaw Pawlak |
Ang Pilipinas v. Tsina ay ang nakabinbing kasong arbitrasyong hinggil sa legalidad sa ilalim United Nations Convention on the Law of the Sea (UNCLOS) ng inaangking siyam na gatlang na guhit ng Tsina sa Dagat Timog Tsina. Sinampa ng Pilipinas ang kaso noong Enero 22, 2013, ilang buwan matapos ganap na makontrol ng Tsina ang Bajo de Masinloc.
Mga nilalaman
Mga naunang kaganapan[baguhin | baguhin ang batayan]
Nagsimula ang alitan sa teritoryo nang talikdan ng Japan ang pagmamay-ari nito sa Kapuluang Spratly at walang naitalagang bansang papalit rito na magmamay-ari ng kapuluan nang ratipikahan nito ang Tratado ng San Francisco. Dahil dito, naging bukás upang okupahin ang kapuluan sa bisa ng terra nullius. Subalit sa ilalim ng isang tratado noong 1952 sa pagitan ng Japan at Republika ng Tsina (sa Taiwan), inilipat ng Japan ang pagmamay-ari ng Kapuluang Spratly sa Tsina.[1]
Hurisdiksiyon[baguhin | baguhin ang batayan]
Unang tinalakay ng hukuman, kung ito'y may hurisdiksiyon sa naturang kasong isinampa ng Pilipinas. Unang dininig ang petisyon ng Pilipinas noong Hulyo 7, 2015 sa pangunguna ng Taga-usig Panlahat Florin Hilbay at sinundan ni Kalihim ng Ugnayang Panlabas Albert Del Rosario.
Posisyon ng Tsina[baguhin | baguhin ang batayan]
Hindi pinansin at pinalagpas Tsina ang tinakdang petsa ng Hukuman upang ito'y tumugon sa isinampang kaso ng Pilipinas. Ngunit ito'y naglabas noong Disyembre 7, 2014—eksaktong isang linggo bago ang itinakdang petsa na Disyembre 15—ng posisyong papel ang Ministeryo Panlabas ng Tsina ukol sa hurisdiksiyon ng arbitrasyon sa Dagat Timog Tsina na isinampa ng Pilipinas. Ayon sa posisyong papel, walang hurisdiksiyong ang Hukuman dahil sasaklawin nito ang pagdetermina ng soberanya ng mga teritoryo.[2]
Pahayag ng Vietnam[baguhin | baguhin ang batayan]
Noong Disyembre 11, 2014, naghain sa Hukuman ng mga pahayag ang Vietnam na kumikilala sa hurisdiksiyon nito sa kaso, isang tahasang pagkontra sa posisyong inilabas ng Tsina.[3] Hiniling din ng Vietnam na "isaalang-alang" ang legal na karapatan at interes nito sa Spratlys, at Paracels at sa eksklusibong sonang pang-ekonomiya at kalapagang kontinental nito sa pagpapasya ng merito ng kaso ng Pilipinas. Tahasan din nitong tinutulan ang siyam na gatlang guhit ng Tsina, bilang batayan ng pag-aari ng Dagat Timog Tsina, at sinabing "wala itong legal na batayan".[4] Ang paghahain ng mga pahayag sa Vietnam ay hindi paglahok sa naturang kaso, bagkus nais lamang nitong mabatid ang kanilang opinyon dahil posibleng makaapekto sa pag-aangkin nito ang maaaring maging desisyon ng Hukuman, isang hakbang upang maiwasang direktang kumprontahin ang Tsina.[5]
Gaya ng inaasahan, tinutulan ng Tsina ang mga naging pahayag ng Vietnam at tinawag ang mga pag-aangkin ng Vietnam na "ilegal at walang batayan", at inulit na "(h)indi kailanman tatanggpin ng Tsina ang mga naturang pag-aangkin." Dagdag pa nito, hinikayat ng tagapagsalita ng Ministeryong Panlabas ng Tsina Hong Lei, na "kilalanin ng Vietnam ang soberanya nito at karapatang pandagat at lutasin kasama ng Tsina ang mga pagtatalo kaugnay sa Nansha batay sa pagrespeto ng katunayang pangkasaysayan at pandaigdigang batas upang magkasamang mapanatili ang kapayapaan at katatagan sa Dagat Timog Tsina."[5]
Ani naman ni Charles Jose, tagapagsalita ng Kagawaran ng Ugnayang Panlabas ng Pilipinas, "(t)inuturing namin na labis na makakatulong ang mga naging pahayag ng Vietnam. Kinukumpirma lamang nito na may hurisdiksiyon ang tribunal at matatag ang kaso ng Pilipinas".[3]
Pagamasid[baguhin | baguhin ang batayan]
Hindi binuksan sa publiko ang mga pagdinig ng hukuman ngunit pinayagan nito magmasid ang mga kinatawan mula sa Malaysia, Indonesia, Vietnam, Thailand at Japan.[5]
Talasanggunian[baguhin | baguhin ang batayan]
- ↑ "Treaty of Peace with Japan". Taiwan Documents Project. 2013. http://www.taiwandocuments.org/sanfrancisco01.htm. Hinango noong November 19, 2013. See also: United Nations Treaty Series 1952 (reg. no. 1832), vol. 136, pp. 45–164.
- ↑ "China's position paper on South China Sea". China Daily. http://www.chinadaily.com.cn/china/2014-12/07/content_19037946_2.htm. Hinango noong 9 Hulyo 2015.
- ↑ 3.0 3.1 Esmaquel, Paterno II. "PH to tribunal: Vietnam boosts case vs China". Rappler. http://www.rappler.com/nation/87240-philippines-vietnam-position-paper-china. Hinango noong 8 Hulyo 2015.
- ↑ Zuraidah, Ibrahim, et al. "Beijing rejects Hanoi's legal challenge on Spratly, Paracel islands disputes". South China Morning Post. http://www.scmp.com/news/china/article/1661364/china-rejects-vietnam-claims-arbitration-submission-over-south-china-sea. Hinango noong 9 Hulyo 2015.
- ↑ 5.0 5.1 5.2 Parameswaran, Prashanth. "Does the Philippines’ South China Sea Case Against China Really Matter?". The Diplomat. http://thediplomat.com/2015/07/does-the-philippines-south-china-sea-case-against-china-really-matter/. Hinango noong 8 Hulyo 2015.
