Sosyalistang Pederal na Republika ng Yugoslavia

Mula sa Wikipedia, ang malayang ensiklopedya
Jump to navigation Jump to search
Sosyalistang Pederal na Republika ng Yugoslavia

Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija[a]
Социјалистичка Федеративна Република Југославија[b]
Socialistična federativna republika
Jugoslavija
[c]
1945–1992
Watawat ng Yugoslavia
Flag
Emblem ng Yugoslavia
Emblem
Salawikain: Bratstvo i jedinstvo
"Brotherhood and unity"
Awiting Pambansa: Hej, Slaveni
Хеј, Словени
"Hey, Slavs"
Yugoslavia in 1989
Yugoslavia in 1989

KabiseraBelgrade
Karaniwang wikaSerbo-Croatian[d]
Slovene[e]
Macedonian[f]
Albanian[g]
KatawaganYugoslav
PamahalaanFederal one-party socialist republic
President 
• 1945–1953
Ivan Ribar (first)
• 1953–1980
Josip Broz Tito
• 1991
Stjepan Mesić (last)
Prime Minister 
• 1945–1963
Josip Broz Tito (first)
• 1989–1991
Ante Marković (last)
General Secretary 
• 1945–1980
Josip Broz Tito (first)
• 1989–1990
Milan Pančevski (last)
LehislaturaFederal Assembly
Chamber of Republics
Federal Chamber
PanahonCold War
• AVNOJ
26 November 1942
24 October 1945
29 November 1945
31 January 1946
28 February 1953
4 May 1980
27 April 1992
Lawak
1991255,804 km2 (98,766 mi kuw)
Populasyon
• 1991
23229846
SalapiYugoslav dinar
Kodigong pantelepono38
Internet TLD.yu
Pinalitan
Pumalit
Kingdom of Yugoslavia
Free Territory of Trieste
Croatia
Slovenia
Macedonia
Bosnia and Herzegovina
FR Yugoslavia
  1. ^ Full name in the Serbo-Croatian and Macedonian languages, written in the Latin alphabet (see Name section for details).
  2. ^ Full name in Serbo-Croatian and Macedonian, written in Cyrillic.
  3. ^ Full name in the Slovene language (Slovene uses Latin only).
  4. ^ There was no de jure official language at the federal level,[1][2][3] but Serbo-Croatian was de facto official. It was also legally the official language in the federal republics of Serbia, Croatia, Bosnia and Herzegovina, and Montenegro.[1][2]
  5. ^ Official in Slovenia.
  6. ^ Official in Macedonia.
  7. ^ Albanian was widely spoken by ethnic Kosovars in the Albanian-majority SAP Kosovo of SR Serbia. It was never made official but it was protected under the 1974 constitution.

Ang Sosyalistang Pederal na Republika ng Yugoslavia (SFR Yugoslavia o SFRY) ay ang estado ng Yugoslav sa dakong timog-silangan ng Europa na umiiral mula sa pundasyon nito pagkatapos ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig hanggang sa paglusaw nito noong 1992 sa gitna ng mga digmaang Yugoslav. Na sumasaklaw sa isang lugar na 255,804 km² (98,766 sq mi), ang SFRY ay bordered sa Italya sa kanluran, Austria at Hungary sa hilaga, Bulgaria at Romania sa silangan at Albania at Gresya sa timog.

Ito ay isang sosyalistang estado at isang pederasyon na pinamamahalaan ng Liga ng mga Komunista ng Yugoslavia na binubuo ng anim na sosyalistang republika: Bosnia at Herzegovina, Croatia, Macedonia, Montenegro, Serbia, at Slovenia sa Belgrade bilang kabisera nito. Bilang karagdagan, kasama dito ang dalawang mga autonomous na lalawigan sa loob ng Serbia: Kosovo at Vojvodina.

Bumalik ang SFRY sa 26 Nobyembre 1942 nang ang Antipasang Pasista para sa Pambansang Liberasyon ng Yugoslavia ay nabuo noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Noong Nobyembre 29, 1945, ipinahayag ang Pederal na Republika ng Yugoslavia pagkatapos ng pagtatago ni Haring Peter II na nagtatapos sa monarkiya. Ang bagong pamahalaang komunista na orihinal na nakikibahagi sa bloke ng Silangan sa ilalim ng pamumuno ni Josip Broz Tito noong simula ng Digmaang Malamig, ngunit hinimok ng SFRY ang isang patakaran ng neutralidad pagkatapos ng split ng Tito-Stalin noong 1948, at naging isa sa mga founding member ng Non-Aligned Movement.

Kasunod ng kamatayan ni Tito noong ika-4 ng Mayo 1980, ang pagbangon ng etnikong nasyonalismo noong huling bahagi ng dekada ng 1980 ay humantong sa pagsasalubong sa maraming mga etnisidad sa loob ng mga republika ng bansa. Sa pagbagsak ng komunismo sa Silangang Europa, nabigo rin ang mga inter-republika na pag-uusap tungkol sa pagbabagong-anyo ng pederasyon at humantong sa pagkilala sa kanilang pagsasarili sa pamamagitan ng ilang mga Europeong estado noong 1991. Nagtungo ito sa pederasyon na bumagsak kasama ang mga hangganan ng pederal, na sinundan ng pagsisimula ng mga digmaang Yugoslav at ang huling pagbagsak at pagkabuwag ng pederasyon noong ika-27 ng Abril 1992. Ang dalawa sa mga republika nito, Serbia at Montenegro, ay nanatili sa loob ng nakalikom na Pederal na Republika ng Yugoslavia, ngunit ang unyon ay hindi kinikilala internationally bilang opisyal na kahalili ng estado sa SFRY. Ang salitang "dating Yugoslavia" (bivša Jugoslavija o bisitahin ang Југославија) ​​ngayon ay karaniwang ginagamit sa nakaraan.

Pinananatili ng SFR Yugoslavia ang neutralidad sa panahon ng Digmaang Malamig bilang bahagi ng patakarang panlabas nito. Ito ay isang founding member ng UN, Non-Aligned Movement, OSCE, IFAD, WTO, Eutelsat at BTWC.

  1. 1.0 1.1 John Hladczuk (1 January 1992). International Handbook of Reading Education. Greenwood Publishing Group. pa. 454–. ISBN 978-0-313-26253-1.
  2. 2.0 2.1 Gavro Altman (1978). Yugoslavia: A Multinational Community. Jugoslovenska stvarnost.
  3. Jan Bruno Tulasiewicz (1971). Economic Growth and Development: A Case Study. Morris Print. Company.