Vanuatu

Mula sa Wikipedia, ang malayang ensiklopedya
Jump to navigation Jump to search
Republika ng Vanuatu

  • Ripablik blong Vanuatu  (Bislama)
  • Republic of Vanuatu  (Ingles)
  • République de Vanuatu  (Pranses)
Watawat ng Vanuatu
Watawat
Coat of arms ng Vanuatu
Coat of arms
Salawikain: "Long God yumi stanap" (Bislama)
"In God we stand"[1][2][3]
Awit: Yumi, Yumi, Yumi  (Bislama)
Tayo, Tayo, Tayo
Location of Vanuatu
Location of Vanuatu
Kabisera
at pinakamalaking lungsod
Port Vila
Opisyal na wika
Pangkat-etniko
(1999)
KatawaganNi-Vanuatu
PamahalaanUnitary parliamentary republic
• President of Vanuatu
Tallis Obed Moses
• Prime Minister of Vanuatu
Bob Loughman Weibur
LehislaturaParlamento
Kalayaan
• mula sa Pransiya at United Kingdom
30 Hulyo 1980
Lawak
• Kabuuan
12,190 km2 (4,710 mi kuw) (ika-161)
Populasyon
• Pagtataya sa July 2011[5]
224,564
• Senso ng 2009
243,304[4]
• Kapal
19.7/km2 (51.0/mi kuw) (188th)
GDP (PPP)Pagtataya sa 2011
• Kabuuan
$1.204 billion[6]
• Kada kapita
$4,916[6]
GDP (nominal)Pagtataya sa 2011
• Kabuuan
$743 million[6]
• Kada kapita
$3,036[6]
HDI (2013)0.616[7]
katamtaman · 131st
SalapiVanuatu vatu (VUV)
Sona ng orasUTC+11 (VUT (Vanuatu Time))
Pagmanehoright
Kodigong pantelepono+678
Kodigo sa ISO 3166VU
Dominyon sa Internet.vu

Ang Vanuatu, opisyal na Republika ng Vanuatu (Pranses: République de Vanuatu, Ingles: Republic of Vanuatu, Bislama: Ripablik blong Vanuatu), ay isang pulóng-bansa sa Oceania na matatagpuan sa Timog Karagatang Pasipiko. Ang kapuluan na volcanic ang pinagmulan, ay 1,750 km² sa silangan ng hilagang Australia, 500 km² sa hilagang-silangan ng New Caledonia, kanluran ng Fiji, at timog-silangan ng Solomon Islands, malapit sa New Guinea.

Unang nanirahan sa Vanuatu ang mga Melanesian. Ang mga unang Europeong dumayò sa kapuluan ay ang ekspedisyon ng mga Kastila sa pangunguna ng Portues na si Fernandes de Queirós, na dumaong sa Espiritu Santo noong 1605; inangkin niya ang kapuluan sa ngalan ng Espanya at pinangalanang Espiritu Santo. Noong 1880, inangkin ng Pransiya at United Kingdom ang ilang bahagi ng bansa, at noong 1906 nagkasundo silang ibalangkas ang magkasamang pangangasiwa sa kapuluan, at tinawag itong New Hebrides bilang isang British–French Condominium. Nagsimula ang kilusan para sa kalayaan noong mga 1970, at itinatag ang Vanuatu noong 1980.

Hango ang pangalan ng bansa sa salitáng vanua ("lupain" o "tirahan"),[8] na makikita sa mga wikang Austronesian,[9] at tu ("tumayô").[10] Ang pinagsamang salita ay nangangahulugang tumatayo na sa sariling paa ang kanilang bayan.[10]

Mga sanggunian[baguhin | baguhin ang batayan]

  1. Selmen, Harrison (17 July 2011). "Santo chiefs concerned over slow pace of development in Sanma". Vanuatu Daily Post. Nakuha noong 29 August 2011.
  2. John Lynch and Fa'afo Pat (eds), Proceedings of the first International Conference on Oceanic Linguistics, Australian National University, 1993, p. 319.
  3. G. W. Trompf, The Gospel Is Not Western: Black Theologies from the Southwest Pacific, Orbis Books, 1987, p. 184.
  4. "2009 Census Household Listing Counts" (PDF). Vanuatu National Statistics Office. 2009. Tinago mula sa orihinal (PDF) noong 5 December 2010. Nakuha noong 6 January 2010. Cite journal requires |journal= (tulong)
  5. Central Intelligence Agency. "Vanuatu". The World Factbook. Nakuha noong 6 January 2010.
  6. 6.0 6.1 6.2 6.3 "Vanuatu". International Monetary Fund. Nakuha noong 22 April 2012.
  7. "2014 Human Development Report Summary" (PDF). United Nations Development Programme. 2014. mga pa. 21–25. Nakuha noong 27 July 2014.
  8. Hess, Sabine C. (July 2009). Person and Place: Ideas, Ideals and the Practice of Sociality on Vanua Lava, Vanuatu. Berghahn Books. pa. 115. ISBN 978-1-84545-599-6.
  9. Vanua ay mula sa Proto-Austronesiang banua – tignan ang Thomas Anton Reuter, Custodians of the Sacred Mountains: Culture and Society in the Highlands of Bali, University of Hawaii Press, 2002, p. 29; and Thomas Anton Reuter, Sharing the Earth, Dividing the Land: Land and Territory in the Austronesian World, ANU E Press, 2006, p. 326.
  10. 10.0 10.1 Crowley, Terry (2004). Bislama reference grammar. University of Hawaii Press. pa. 3. ISBN 978-0-8248-2880-6.



Usbong Ang lathalaing ito ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.