Veneto

Mula sa Wikipedia, ang malayang ensiklopedya
Jump to navigation Jump to search
Veneto

Vèneto  (Benesiyano)

Venetia
Watawat ng Veneto
Watawat
Eskudo de armas ng Veneto
Eskudo de armas
Veneto in Italy.svg
Mga koordinado: 45°44′00″N 11°51′00″E / 45.73333°N 11.85000°E / 45.73333; 11.85000Mga koordinado: 45°44′00″N 11°51′00″E / 45.73333°N 11.85000°E / 45.73333; 11.85000
BansaItalya
KabeseraVenecia
Pinakamalaking lungsodVerona
Pamahalaan
 • PanguloLuca Zaia (LVLN)
Lawak
 • Kabuuan18,345 km2 (7,083 milya kuwadrado)
Populasyon
 (2012-10-30)
 • Kabuuan4,865,380
 • Kapal270/km2 (690/milya kuwadrado)
DemonymIngles: Venetian
Italyano: Veneto (man)
Italyano: Veneta (woman)
Sona ng orasUTC+1 (CET)
 • Tag-init (DST)UTC+2 (CEST)
ISO 3166 codeIT-34
GDP (nominal)€163 billion (2018)[1]
GDP per capita€33,200 (2018)[2]
HDI (2019)0.900[3]
very high · 9th of 21
NUTS RegionITD
Websaytwww.regione.veneto.it
Venecia, ang pangunahing destinasyon ng mga turista at ang kabisera ng Veneto
Lawa Alleghe malapit sa Belluno
Ang Laguna ng Venecia sa paglubog ng araw

Ang Veneto (EU /ˈvɛnət,_ˈvnʔ/,[4] Italyano: [ˈvɛːneto];[5] Benesiyano: Vèneto [ˈvɛneto]) o Venetia[5] ay isa sa 20 rehiyon ng Italya. Ang populasyon nito ay humigit-kumulang limang milyon, ikaapat na ranggo sa Italya. Ang kabesera ng rehiyon ay Venecia habang ang pinakamalaking lungsod ay Verona.

Ika-apat na rehiyon ayon sa populasyon ng Italya, pagkatapos ng Lombardia, Lazio, at Campania, na may hangganan sa hilaga kasama ang Austria, sa hilaga-kanluran sa Trentino-Alto Adigio, sa timog sa Emilia-Romaña, sa timog-kanluran sa Lombardia, sa silangan sa Friul-Venecia Julia, at sa timog-silangan sa ang Dagat Adriatico, kasama ang Trentino-Alto Adigio at Friul-Venecia Julia ito ay bumubuo sa macro-area ng Triveneto o Tre Venezie.

Ang Veneto ay bahagi ng Imperyong Romano hanggang sa ika-5 siglo AD. Nang maglaon, pagkatapos ng isang piyudal na panahon, ito ay bahagi ng Republika ng Venecia hanggang 1797. Ang Venecia ay namuno sa loob ng maraming siglo sa isa sa pinakamalaki at pinakamayamang republikang pandagat at imperyo ng kalakalan sa mundo. Pagkatapos ng Digmaang Napoleoniko at ng Kongreso ng Viena, ang Republika ay pinagsama sa Lombardia at isinama sa Imperyong Austriaco bilang Kaharian ng Lombardia–Venetia, hanggang sa ito ay pinagsama sa Kaharian ng Italya noong 1866, bilang resulta ng Ikatlong Digmaan ng Kalayaan ng Italya.

Bukod sa Italyano, karamihan sa mga naninirahan ay nagsasalita din ng Veneto.[6][7][8]

Mga sanggunian[i-edit | i-edit ang source]

Mga pagsipi[i-edit | i-edit ang source]

  1. "Eurostat – Tables, Graphs and Maps Interface (TGM) table". Epp.eurostat.ec.europa.eu. 2011-03-11. Nakuha noong 2011-06-03.
  2. "Regional GDP per capita ranged from 30% to 263% of the EU average in 2018" (Nilabas sa press). ec.europa.eu. Nakuha noong 1 September 2020.
  3. "Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab". hdi.globaldatalab.org (sa wikang Ingles). Nakuha noong 2019-09-13.
  4. "Veneto". Collins English Dictionary. HarperCollins. Nakuha noong 21 October 2012.
  5. 5.0 5.1 "Venetia". Lexico UK English Dictionary. Oxford University Press. Tinago mula sa orihinal noong 2020-09-15.
  6. "Venetian language resources".
  7. "Il Nord Est e l'uso del dialetto - Osservatorio sul Nord Est - Demos & Pi".
  8. "Dialetti, il veneto diventa il più parlato negli uffici".

Mga panlabas na link[i-edit | i-edit ang source]