Imelda Marcos

Mula sa Wikipediang Tagalog, ang malayang ensiklopedya
Tumalon sa: nabigasyon, hanapin
Imelda Marcos

Si Imelda Marcos noong 2008
Miyembro ng Kapulungan ng Kinatawan ng Pilipinas sa Ikalawang Distrito ng Ilocos Norte.
Kasalukuyan
Panunungkulan
Hunyo 30, 2010
Sinundan si Ferdinand Marcos, Jr.
Miyembro ng Kapulungan ng Kinatawan ng Pilipinas sa Unang Distrito ng Leyte.
Panunungkulan
Hunyo 30, 1995 – Hunyo 30, 1998
Sinundan si Cirilo Roy G. Montejo
Sinundan ni Alfred S. Romuáldez
Panunungkulan
Disyembre 30, 1965 – Pebrero 25, 1986
Sinundan si Eva Macapagal
Sinundan ni Amelita Ramos
Mambabatas Pambansa mula Rehiyion IV-A
Panunungkulan
Hunyo 12, 1978 – Hunyo 5, 1984
Gobernador ng Kalakhang Maynila
Panunungkulan
1976 – Pebrero 25, 1986
Ambassador Plenipotentiary and Extraordinary
Panunungkulan
1978 – 1986
Minister of Human Settlements
Panunungkulan
1978 – 1986
Kapanganakan Hulyo 2, 1929 (1929-07-02) (edad 83)
Maynila, Pilipinas
Tunay na pangalan Imelda Remedios Visitacion Trinidad Romuáldez
Kabansaan Pilipino
Partidong politikal Nacionalista (2009–kasalukuyan)
Kilusang Bagong Lipunan (1978–kasalukuyan)
Asawa Ferdinand Marcos (1954–1989)
Mga anak Imee Marcos
Ferdinand Marcos Jr.
Irene Marcos-Araneta
Aimee Marcos
Alma mater St. Paul's College
Relihiyon Katoliko Romano

Si Imelda Marcos (ipinanganak na Imelda Remedios Visitacion Romualdez noong ika-2 ng Hulyo 1929) ay isang Pilipinong politiko at asawa ng ika-10 Pangulo ng Pilipinas na si Ferdinand Marcos mula 1965 hanggang 1986. Si Imelda Marcos ay kadalasang naaalala para sa mga simbolo ng maluhong pamumuno at korupsiyon sa Pilipinas ng kanyang asawa kabilang ang koleksiyon ng higit sa isang libong mga pares ng mga mamahaling sapatos.[1][2] [3] Noong 2001, itinayo niya sa lungsod ng Marikina ang Marikina City Footwear Museum. Sa museong ito nakaimbak ang iba sa kanyang mga sapatos.[4] Kilala siya sa mga tanyag na pangalan tulad ng Steel Butterfly at Iron Butterfly, na parehong naisasalin sa bansag na Bakal na Paru-paro.[5][6]

Mga nilalaman

Kabataan[baguhin]

Si Marcos ay isinilang noong ika-2 ng Hulyo, 1929 sa Ospital ng San Juan de Dios sa Intramuros, Maynila. Si Marcos ay ang panganay na anak nina Vicente Lopez Romualdez (apo ng prayle na si Don Francisco Lopez na mula sa Granada, España) at Remedios Trinidad ng Baliuag, ang ikalawang asawa ng nabalo na si Vicente. Ang sanggol ay bininyagan kinabukasan, ika-3 ng Hulyo,1929, sa simbahan ng San Miguel sa Maynila.

Ayon sa tala ng naturang simbahan, ang sanggol ay bininyagan ng pangalang Imelda Remedios Visitacion Romualdez. Ang paring nagbinyag ay si Mons. Juan Somera at ang naging Ninong at Ninang ay sina Don Francisco Casas at Donya Estela Romualdez, anak na panganay ni Miguel na kapatid ni Vicente. Taglay ni Marcos sa kanyang opisyal na pangalan ang Remedios na pangalan ng kanyang ina, at ang Visitacion bilang paggunita sa araw ng pagdalaw ni Santa Isabel sa kanyang pinsang Birheng Maria.

Ang mag-asawang Vicente at Remedios ay nabiyayaan pa ng limang anak: sina Benjamin, Alita, Alfredo, Armando at Conchita.

Sa takdang panahon, si Marcos ay nagsimulang mag-aral sa Holy Ghost College sa Maynila. Sa pagdami ng kanilang mga anak, unti-unting nakaranas ng paghihikahos ang mag-asawang Vicente at Remedios. Sa paglaki ng mga anak ni Vicente sa una nitong asawa, lalong lumawak ang puwang na namamagitan sa kanila.

Unang Ginang[baguhin]

Si Ferdinand at Imelda Marcos noong ika-23 ng Oktubre, 1966
Si Ferdinand at Imelda Marcos noong 1979

Noong Disyembre 1965, ang kanyang asawang si Ferdinand Marcos ay naging ikasampung Pangulo ng Pilipinas at si Imelda Marcos ay naging unang ginang ng Pilipinas. Si Imelda ay malawakang itinanghal sa mga lokal at internasyonal na media gayundin sa mga artikulo ng magasin. Noong Hulyo 1966, nang bumisita ang Beatles sa Pilipinas, inanyayahan sila ni Imelda na dumalo sa isang pagtanggap na pang-agahan sa Malacanang. [7] Ito ay magalang na tinanggihan ni Brian Epstein sa ngalan ng grupo dahil hindi kailanman naging patakaran ng pangkat na tumanggap ng mga paanyayang opisyal.[8] Pagkatapos na isahimpapawid sa telebisyon at radyo sa Pilipinas ang hindi pagpapaunlak ng grupo kay Imelda Marcos, ang lahat ng kanilang bantay na pulis ay naglaho. Kinailangan ng grupo at kanilang entourage na pumunta sa Manila airport sa kanilang sarili. Sa airport nang ang road manager ng grupo ay binugbog at pinagsisipa at ang mga kasapi ng banda ay pinagtutulak ng mga galit na tao.[9] Nang makasakay na sa eropolano ang pangkat, sina Epstein at Evans ay pinababa.[10] Si Epstein ay sapilitang pinagbibigay ng mga autoridad ng £6,800 ng halaga sa piso mula sa kanilang palabas sa Manila.[11] Ayon kay John Lennon, "Kung kami ay babalik, ito ay kasama ng isang H-bomb. Hindi ako lilipad sa lugar."[12] Noong 1969, si Ferdinand Marcos ang naging unang pangulo ng Pilipinas na muling mahalal sa ikalawang termino para sa apat na taon. Noong Setyembre 23, 1972, idineklara ni Ferdinand Marcos ang Martial Law na nagpanatili sa kanya ng matagal na panahon sa kapangyarihan. Sa panahon ng Martial Law ng buwagin ni Ferdinand Marcos ang 1935 Saligang Batas ng Pilipinas at itinatag ang sistemang parliamentraryo na Batasang Pambansa na pangunahing binubuo ng kanyang mga hinirang. Sa panahong ito nang si Imelda Marcos ay magkaroon ng makapangyarihang papel sa pamahalaan ng kanyang asawa. Siya ay hinirang ng kanyang asawa sa iba't ibang mga posisyon gaya ng Gobernador ng Metropolitan Manila, Minister of Human Settlement, at Ambassador Plenipotentiary and Extraordinary. Noong Disyembre 7, 1972, tinangkang saksakin at patayin ni Carlito Dimahilig si Imelda Marcos gamit ang bolo sa entablado sa isang paggawad ng mga gantimpala para sa pagpapagandang sibiko na isinahimpapawid ng live sa telebisyon. Si Dimahilig ay binaril at pinatay ng mga bantay na pulis. Si Imelda ay sinasabing nagtamo ng 75 pagtahi sa kanyang mga kamay at braso. Noong 1978, si Imelda ay nahalal na kasapi ng 165-member Interim Batasang Pambansa na kumakatawan sa National Capital Region. Bilang isang Special Envoy, si Imelda Marcos ay naglakbay sa Tsina, Soviet Union, Gitnang Silangang, Libya, Yugoslavia, Cuba at iba pa. Sinasabing upang pangatwiranan ang kanyang gastos na multimilyon sa paglalakbay kasama ang isang malaking diplomatikong entourage gamit ang mga pribadong jet, kanyang kalaunang inangkin ang kanyang mga tagumpay na diplomatiko kabilang ang pagtatamo ng isang murang suplay ng langis mula sa Tsina at Libya at paglalagda ng Tripoli Agreement. Naisipan rin niyang itatag ang iba't ibang insititusyon ng Pilipinas gaya ng Cultural Center of the Philippines at Coconut Palace. Sa kabila ng papabagsak na ekonomiya ng Pilipinas, pinangunahan ni Imelda ang pagpapatayo ng Manila Film Center noong 1981 na iniulat na nagkahalaga ng mga 25 milyong dolyar. Ang isang aksidente ay nangyari ng 3:00 a.m. noong Nobyembre 17, 1981 sa pagtatayo nito. Ang scaffolding nito ay gumuho at ang hindi bababa sa 169 trabahador ay nahulog at nalibing sa mabilis na natutuyong semento. Ang isa sa mga namatay ay kapangalan ni Benigno Aquino Jr.. Ayon sa urban legend, si Betty Benitez (na asawa ng Assistant Minister ni Imelda na si Conrado Benitez) na nangangasiwa sa proyektong ito ay pinatawag sa lugar. Ang mga ina at asawa ng mga nalibing ay dumating upang kunin ang mga katawan. Ngunit dahil magbubukas na ang festival, sinabing sa halip na patigilin ang proyekto para sa pagsagip at paghuhukay ng mga nalibing, inutos ni Betty na "ibuhos ang semento" at kaya ang ilang mga buhay pang trabahador ay nalibing ng buhay. Sinasabing ang Manila Film Center ay pinamumugaran ng mga galit na multo ng mga nalibing dito. Si Betty Benitez ay namatay pagkatapos ng ilang buwan ng aksidenteng ito.

Pagsasakdal ng korupsiyon[baguhin]

Si Imelda Marcos at ang kanyang asawang si Ferdinand Marcos at mga crony ay inakusahan ng korupsiyon at pagnanakaw ng mga bilyong bilyong dolyar mula sa kabang yaman ng Pilipinas.[13] Minsang sinambit ni Imelda Marcos na

“ "I was born ostentatious. They will list my name in the dictionary someday. They will use 'Imeldific' to mean ostentatious extravagance."

(Ako ay ipinanganak na mapagpasikat. Kanilang itatala ang aking pangalan sa diksiyonaryo balang araw. Kanilang gagamitin ang Imeldific upang pakahulugang mapagpasikat na kaluhuan) [14]

 ”

Kabilang sa inilalarawang maluhong pamumuhay ni Marcos ay kinabibilangan ng limang milyong dolyar na mga pagshoshopping sa New York, Rome at Copenhagen at pagpapadala ng isang eroplano upang pulutin ang mga puting buhangin ng Australia para sa isang bagong beach resort. Bumili siya ng ilang mga ari-arian sa Manhattan noong mga 1980 kabilang ang $51-million Crown Building, ang Woolworth Building (40 Wall Street) at ang $60-milyong Herald Centre. Ang kanyang New York real estate ay kalaunang binawi ng pamahalaan at ipinagbili kasama ng karamihan ng kanyang mga alahas at karamihan ng kanyang 175 pirasong koleksiyon ng sining na kinabibilangan ng mga sining nina Michelangelo, Botticelli, at Canaletto. Noong Oktubre 13, 1977, pagkatapos niyang magsalita sa UN general assembly sa New York, si Imelda Marcos ay iniulat na gumastos ng $384,000 sa pagshoshopping kabilang $50,000 platinum bracelet na may mga ruby,$50,000 diamanteng bracelet at $58,000 sa isang pin set na may mga diamante.[15] Isang araw bago nito, ang isa sa kanyang mga pribadong sekretaryang si Vilma Bautista ay nagbayad ng $18,500 para sa isang gintong pendante na may mga diamante at emerald, $9,450 para sa isang singsing na ginto na may mga diamante at emerald at $4,800 para sa isang ginto at diamanteng kuwintas.[15] Noong Nobyembre 2,1977, si Imelda ay nagbayad ng $450,000 para sa isang gintong kuwintas na may mga diamante, emerald at ruby, $300,000 para sa isang gintong singsing na may mga emerald at diamante at $300,000 para sa isang gintong pendante na may mga diamante, ruby at 39 emerald.[15] Noong Hulyo 1978, pagkatapos ng paglalakbay sa Rusya, si Imelda ay iniulat na pumunta sa New York at nagbayad ng $193,320 para sa mga antigo kabilang ang $12,000 na side table noong panahong Ming, $24,000 para sa isang pares ng Georgian mahogany Gainsborough armchair, $6,240 para sa isang Sheraton double-sided writing desk, $11,600 para sa isang George II wood side table na may marble top at ang lahat ng ito ay nakapangalan sa Konsulada ng Pilipinas sa New York upang maiwasan ang pagbabayad sa buwis sa pagbili.[15] Pagkatapos ng isang linggo, si Imelda Marcos ay iniulat na gumastos ng $2,181,000.00 sa isang araw. Ito ay kinabibilangan ng $1,150,000 para sa isang platinum at emerald bracelet na may mga diamante mula sa Bulgari, $330,000 para sa hikaw na may mga ruby, diamante at emerald, $300,000 para sa isang singsing na may mga emerald, $78,000 para sa 18-carat gintong ear clip na may mga diamante, $300,000 para sa isang pendante na may mga canary na diamante, ruby at emerald sa gintong kadena.[15] Pagkatapos nito ay pumunta si Imelda Marcos sa Hong Kong kung saan inamin ng isang representatibo ng mag-aalahas na Cartier na si Imelda ang naglikom ng pinakamalaking mga koleksiyon ng hiyas sa mundo noong 1978.[15] Noong 1979, nagdiwang ang mag-asawang si Ferdinand Marcos at Imelda Marcos ng kanilang ika-25 anibersaryo ng kasal sa isang party na nagkagastos ng $5,000,000.00[15] na may isang pilak na karwaheng hinila ng walong mga puting kabayo.[15] Noong 1978, si Imelda ay iniulat na nagshopping sa New York na gumastos ng $280,000 para sa kuwintas na may mga emerald at diamante, $18,500 para sa isang gintong evening bag na may isang diamanteng round cut, $8,975.20 para sa isang 20-carat gold ear clips na may 24 baguette diamonds, $8,438.10 paras sa 18-carat gold ear clips na may 52 tapered baguette diamonds at $12,056.50 para 20 carat gold ear clips na may mga diamante.[15]

Kanyang sinagot ang mga pagbatikos ng kanyang maluhong pamumuhay sa pag-aangking kanyang "katungkulan" na maging "isang uri ng liwanag, isang bituwin na magbigay [sa mahihirap] ng mga gabay."[16][17][18][19][20][21]

Pagpapatalsik sa pamilya Marcos noong 1986 at paglikas sa Hawaii[baguhin]

Noong, People Power Revolution, ang kanyang asawang si Ferdinand Marcos ay pinatalsik bilang pangulo ng Pilipinas at ang kanilang pamilya ay napilitang lumikas patungo sa Hawaii. Matapos nito, inilagay si Corazon Aquino bilang Pangulo. Kabilang sa mga bagay na itinala ng bagong pamahalaan ng Pilipinas na naiwan ng pamilyang Marcos sa Malacanang Palace nang lumikas ito patungo sa Hawaii ang 15 mink coat, 65 parasol, 508 mga gown, 888 handbag at 71 pares ng mga sunglass at mga 1,060 pares ng sapatos.[22] Inutos ni Pangulong Corazon Aquino na ang mga malaking koleksiyon ng mga sapatos, damit at sining ng pamilya Marcos ay itanghal sa Malacanang Palace bilang demonstrasyon ng korupsiyon at kaluhuan ng rehimeng Marcos.[23]

Pamana ng rehimeng Marcos[baguhin]

Sa kasalukuyan, ang pamahalaan ng Pilipinas ay nagbabayad pa rin ng interes sa mga utang pandayuhan ng bansa na natamo noong panahon ng administrasyong Marcos hanggang sa 2025. Nang maging Pangulo si Marcos noong 1965, ang utang na pandayuhan ng Pilipinas ay mababa sa isang bilyong dolyar. Nang mapatalsik si Marcos noong 1986, ang utang na pandayuhan ng Pilipinas ay umabot ng 28 bilyong dolyar.[24][25]Ayon sa mga ulat, ang 33% ng mga utang pandayuhan na katumbas ng 8 bilyong dolyar ay napunta sa bulsa ni Marcos at kanyang mga crony.[25] Noong 1975, ang 57% ng mga pamilyang Pilipino ay iniulat na mahirap.[25]

Pagbawi sa mga kayamanan ng Marcos[baguhin]

Nagawang mabawi ng Presidential Commission on Good Government (PCGG) na itinatag noong 1986 ang 164 bilyong piso($US 4 bilyong dolyar) na kinuha ni Marcos kabilang ang isang 150-carat ruby at isang diamanteng tiara, mga daang milyong mga dolyar na itinago sa mga Swiss bank account at prime real estate sa New York City.[26][1][27] Ang isang ulat noong 2007 ng United Nations Office on Drugs and Crime at World Bank ay nagtantiya na may halagang $US 5 bilyon hanggang $ 10 bilyon ang mga aria-ariang kinuha ni Ferdinand Marcos mula sa bansang Pilipinas.[28]

Noong 2003, isinauli ng pamahalaan ng Switzerland sa pamahalaan ng Pilipinas ang US$684 milyon(o 8 bilyong piso) ng kayamanan ni Marcos na nakatago sa mga Swiss account.[29][30] Ang salaping ito ay ibabayad sa mga biktima ni Marcos noong martial law.[31]

Paglilitis kay Imelda Marcos[baguhin]

Si Imelda ay nilitis sa New York noong mga 1990 sa mga kaso ng pandaraya ngunit napawalang sala sa mga kasong ito.[23] Sa Pilipinas, ang maraming mga paglilitis sa korte laban kay Imelda ay sumunod kung saan siya ay hinatulan ng korupsiyon at sinentensiyahan ng 18 taon sa bilangguan. Matagumpay niyang naapela ito at hindi kailanman nabilanggo.[23] Noong 2001, si Imelda ay inaresto at kinasuhan ng ilegal na paglikom ng kayamanan at sinentensiyahan ng 9 na taon sa bilangguan. Ito ay naibaliktad rin sa korte.[23] Siya ay patuloy na nahaharap sa karagdagan pang mga kaso ng korupsiyon.[23] Noong Setyembre 14,2010, ang Sandiganbayan's Fifth Division ay nag-utos kay Imelda na ibalik ang 12 milyong piso sa mga pondo ng pamahalaan na palihim na kinuha ng kanyang asawang si Ferdinand Marcos mula sa National Food Authority 27 taon ang nakakalipas.[32]

Noong 1995, ang mga 10,000 Pilipino ay nanalo sa isang U.S. class-action lawsuit na inihain laban sa estado ni Marcos. Sila ay ginawaran ng kabayaran sa pinsala na $1.96 bilyong dolyar ng Federal District Court of Honolulu, Hawaii para sa mga paglabag sa karapatang pantao noong Martial Law.[33] Ang mga kaso ay inihain ng mga biktima o mga nabubuhay nilang mga kamag-anak sa pagpapahirap, pagpatay at mga paglaho ng mga ito. [34][35] Kabilang sa mga nanalo ang mga pamilya ng mga biktimang sina Liliosa Hilao na ginahasa at pinahirapan at pinatay ng militar dahil sa pagbatikos sa administrasyong Marcos at ng estudyanteng si Archimedes Trajano na pinahirapan at pinatay ng militar sa ilalim ni Fabian Ver dahil lang sa pagtatanong kay Imee Marcos sa isang bukas na forum noong 1977.[36][37]

Inilalagay ng mga grupong Human rights ang bilang ng mga biktima ng ekstrahudisyal na pagpatay sa ilalim ng martial law ni Marcos sa 1500 katao. Ayon as Karapatan, ang mga rekord ay nagpapakitang ang 759 katao ay hindi boluntaryong naglaho(ang kanilang mga katawan ay hindi kailanman natagpuan). Ayon sa historyan ng militar na si Alfred McCoy may 3,257 ekstrahudisyal na pagpatay, 35,000 biktima ng mga pagpapahirap at 70,000 mga nabilanggo noong mga panahon ng pamumuno ni Marcos.[38][39]

Buhay pagkatapos[baguhin]

Pinayagan muling makabalik si Marcos sa Pilipnas nang mamatay and kanyang asawa na si Ferdinand Marcos noong 1989. Sinubukan niyang tumakbo para sa pagkapangulo noong 1992 at 1998 ngunit hindi siya nagtagumpay sa pareho. Tumakbo siya sa Leyte para sa iasng upuan sa Kongreso at tagumpay siyang nagsilbi ng isang puwesto. Noong 2010, tumakbo naman siya sa isang upuan para sa Ilocos Norte at tagumpay din siya doon.[40]

Kasalukuyang namumuhay na malaya si Marcos bilang miyembro ng alta-sosyal at mga maharlika ng Maynila. Sa kasalukuyan, si Imelda Marcos ang ikalawang pinakamayamang mambabatas ng Pilipinas pagkatapos ni Manny Pacquiao.[28] Ang idineklarang net worth ni Imelda Marcos sa kanyang statement of assets, liabilities and net worth (SALN) para sa taong 2011 ay 932.8 milyong piso. [41]

Mga panlabas na kawing[baguhin]

Mga sanggunian[baguhin]

  1. ↑ 1.0 1.1 http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-21022457
  2. ↑ http://www.cnn.com/2006/WORLD/europe/11/07/day.numbers/index.html
  3. ↑ Morrow, Lance (March 31, 1986). "Essay: The Shoes of Imelda Marcos". New York Times. http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,961002,00.html. 
  4. ↑ BBC News: Homage to Imelda's shoes
  5. ↑ Reid, Robert H. (Nobyembre 3, 1991). "A "Roller-Coaster" Life For One Of The World's Most Famous Women". Associated Press. 
  6. ↑ Soloski, Alex (Oktubre 6, 2009). "Imelda Marcus Gets the Ol' Song and Dance at Julia Miles Theater". The Village Voice. http://www.villagevoice.com/2009-10-06/theater/imelda-marcus-gets-the-ol-song-and-dance-at-julia-miles-theater/. Nakuha noong Hunyo 8, 2009. 
  7. ↑ Spitz, The Beatles (2005) p619
  8. ↑ Spitz, The Beatles (2005) p620
  9. ↑ Spitz, The Beatles (2005) p623
  10. ↑ Spitz, The Beatles (2005) p.624
  11. ↑ Spitz (2005), p625
  12. ↑ "Beatles to avoid Philippines". Saskatoon Star-Phoenix (Associated Press). 8 July 1966. http://news.google.com/newspapers?id=EtZgAAAAIBAJ&sjid=6G8NAAAAIBAJ&pg=4670,789400&dq=beatles+philippines&hl=en. Nakuha noong 23 May 2012. 
  13. ↑ http://www.latimes.com/news/world/worldnow/la-fg-wn-philippines-marcos-compensation-victims-20130225,0,2781922.story
  14. ↑ http://www.theage.com.au/news/world/imelda-loses-jewels-in-the-marcos-crown/2005/09/16/1126750129667.html
  15. ↑ 15.0 15.1 15.2 15.3 15.4 15.5 15.6 15.7 15.8 http://www.bibliotecapleyades.net/sociopolitica/secretgoldtreaty/chron_appendix7.htm
  16. ↑ McNeill, David (February 25, 2006). "The weird world of Imelda Marcos". The Independent (London). http://news.independent.co.uk/world/asia/article347541.ece. Nakuha noong December 30, 2006. 
  17. ↑ http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-21022457
  18. ↑ http://www.theage.com.au/news/world/imelda-loses-jewels-in-the-marcos-crown/2005/09/16/1126750129667.html
  19. ↑ http://www.nytimes.com/1986/02/28/world/manila-after-marcos-managing-a-frail-economy-marco-s-mansion-suggests-luxury.html
  20. ↑ http://www.nytimes.com/2012/11/21/nyregion/imelda-marcoss-ex-aide-charged-with-conspiracy.html?_r=0
  21. ↑ http://www.smh.com.au/lifestyle/a-dynasty-on-steroids-20121119-29kwy.html#ixzz2MfsfBalA
  22. ↑ http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,963620,00.html#ixzz2Mfz3GD1m
  23. ↑ 23.0 23.1 23.2 23.3 23.4 http://www.pbs.org/independentlens/imelda/woman.html
  24. ↑ http://www.indymedia.org.uk/en/2012/09/500590.html
  25. ↑ 25.0 25.1 25.2 http://www.philippinehumanrights.org/news/statements/227-the-marcos-legacy-of-fraudulent-and-illegitimate-debts
  26. ↑ http://topics.nytimes.com/top/reference/timestopics/people/m/imelda_r_marcos/index.html
  27. ↑ "Philippine court orders Imelda Marcos to return $280,000 seized from food agency", Washington Post
  28. ↑ 28.0 28.1 http://www.smh.com.au/lifestyle/a-dynasty-on-steroids-20121119-29kwy.html
  29. ↑ http://www.baselgovernance.org/fileadmin/docs/publications/books/Capacity_Building_in_Asset_Recovery.pdf
  30. ↑ http://www.dfa.gov.ph/index.php/component/content/article/194-27th-anniv-of-the-edsa-people-power-revolution/7527-philippine-swiss-cooperation-in-illicit-assets-recovery-highlights-commemoration-of-edsa-revolution-in-switzerland
  31. ↑ http://www.taipeitimes.com/News/world/archives/2013/02/26/2003555766
  32. ↑ "Philippine court orders Imelda Marcos to return $280,000 seized from food agency", Washington Post
  33. ↑ http://articles.latimes.com/1999/feb/28/local/me-12505
  34. ↑ Brysk, Alison (2005). Human rights and private wrongs: constructing global civil society. Psychology Press. p. 82. ISBN 978-0-415-94477-9. http://books.google.com/books?id=p955OKtyCbIC&pg=PA82. 
  35. ↑ Hrvoje Hranjski (September 12, 2006). "No hero's resting place as Imelda Marcos finds site for husband's grave". The Scotsman (UK). http://news.scotsman.com/ViewArticle.aspx?articleid=2809885. Nakuha noong November 19, 2007. 
  36. ↑ http://www.melonwater.com/malia/trajano.htm
  37. ↑ http://www1.umn.edu/humanrts/research/Philippines/Trajano%20v%20Marcos,%20%20978%20F%202d%20493.pdf
  38. ↑ "Alfred McCoy, Dark Legacy: Human rights under the Marcos regime". Hartford-hwp.com. http://www.hartford-hwp.com/archives/54a/062.html. Nakuha noong October 20, 2008. 
  39. ↑ Alexander Martin Remollino (September 17, 2006). "Marcos Kin, Allies Still within Corridors of Power". Bulatalat. http://www.bulatlat.com/news/6-32/6-32-power.htm. Nakuha noong November 19, 2007. 
  40. ↑ BBC News: Imelda Marcos bids for seat as Philippine race begins
  41. ↑ http://www.taipeitimes.com/News/world/archives/2012/05/06/2003532140
Sinundan:
Evangelina Macaraeg		 Unang Ginang ng Pilipinas
1965-1986		 Susunod:
Amelita Ramos
Search Wikimedia Commons May midya ang Wikimedia Commons kaugnay ng/sa: Imelda Marcos
Kinuha mula sa "http://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Imelda_Marcos&oldid=1334944"