Dinastiyang Tang

Mula sa Wikipediang Tagalog, ang malayang ensiklopedya
Tumalon sa: nabigasyon, hanapin
Dinastiyang Tang
唐朝
Imperyo

618–907
690–705: Dinastiyang Zhou

Dinastiyang Tang c. 700
Kabisera 618–684
and 705–904
    Chang'an
684–705
and 904–07
 Luoyang
Wika Gitnang Tsino
Relihiyon Tsinong Budismo
Taoismo
Confucianismo
Katutubong Tsinong relihiyon
Nestorianismo
Manichaeismo
Pamahalaan Monarkiya
Emperador
 - 618–626 (una) Emperador Gaozu
 - 904–907 (huli) Emperador Ai
Kasaysayan
 - Pagkatatag Hunyo 18,
 - Usurped
by Wu Zetian
690–705a
 - An Lushan rebellion 755–763b
 - Abdication in favour of the Later Liang Hunyo 1,
Lawak
 - 715[1][2] 5,400,000 km2 (2,084,952 mi2)
Populasyon
 - ika-7 siglo est. 50 milyon 
 - ika-9 siglo est. 80 milyon 
Salapi Chinese coin
Chinese cash
Bahagi ngayon ng
a Oktubre 8, 690 – Marso 3, 705.
b Disyembre 16, 755 – Pebrero 17, 763.
Dinastiyang Tang
Tang dynasty (Chinese characters).svg
"Tang dynasty" in Chinese characters
Chinese 唐朝
Kasaysayan ng Tsina
Kasaysayan ng Tsina
SINAUNA
Neolitikong Tsina c. 8500 - c. 2070 BC
Dinastiyang Xia c. 2070 – c. 1600 BC
Dinastiyang Shang 1600–1046 BC
Dinastiyang Zhou c. 1046 – 256 BC
  Kanluraning Zhou
  Silanganing Zhou
    Panahon ng Tagsibol at Taglagas
    Panahon ng Nagdirigmaang mga Estado
IMPERYAL
Dinastiyang Qin 221 BC–206 BC
Dinastiyang Han 206 BC–220 AD
  Kanluraning Han
  Dinastiyang Xin
  Silanganing Han
Tatlong Kaharian 220–280
  Wei, Shu & Wu
Dinastiyang Jin 265–420
  Kanluraning Jin Labing-anim na Kaharian 304–439
  Silanganing Jin
Katimugan at Hilagaing mga Dinastiya 420–589
Dinastiyang Sui 581–618
Dinastiyang Tang 618–907
  ( Ikalawang Zhou 690–705 )
Limang Dinastiya at Sampung Kaharian
907–960
Dinastiyang Liao
907–1125
Dinastiyang Song
960–1279
  Hilagaing Song Kanluraning Xia
  Katimugang Song Jin
Dinastiyang Yuan 1271–1368
Dinastiyang Ming 1368–1644
Dinastiyang Qing 1644–1911
MAKABAGO
Republika ng Tsina 1912–1949
Republikang Bayan
ng Tsina
1949–kasalukuyan

Republika ng Tsina
(Taiwan) 1949–kasalukuyan


Ang Dinastiyang Tang (Tsino:唐朝) (Hunyo 18, 618 – Hunyo 1, 907) o (618 AD-907 AD) ay isang imperyal na dinastiya ng Tsina na inunahan ng Dinastiyang Sui at sinundan ng Panahon ng Limang Dinastiya at Sampung Kaharian. Ito ay sa pangkalahatan na itinuturing bilang isang mataas na punto sa kabihasnang Tsino, at isang ginintuang panahon ng kalinangang kosmopolitan.

Kasaysayan[baguhin | baguhin ang batayan]

Labis na nagdusa ang mga magsasaka dahil ginamit silang mga manggagawa sa mga proyekto ng Sui. Kung kaya kalaunan, nagkaroon ng mga pag-aalsa ang mga magsasaka. Isa sa mga pinuno ng mga pag-aalsa ay si Li Yuan. Itinatag niya ang T'ang noong 618 C.E. at tinawag siyang Emperador Tai Cong. Pangalawa sa dakilang dinastiya ng Tsina ang dinastiyang T'ang. Nanumbalik ang kasiglahan at kasaganaan ng lipunan at kulturang Tsino. Bumalik ang matatag at mahusay na pamamahala sa tulong ng mga iskolar na Confuciano. Sumigla ang agrikultura dahil sa mga bagong uri ng palay at bagong paraan ng pagtatanim. Sumigla rin ang kalakalan dahil sa mga bagong kalsada na naging daan para sa lalo pang masiglang palitan ng produkto at ideya. Lubos na kumalat ang Budismo habang unti-unting umaangkop sa kabihasnang Tsino. Naimbento sa panahong ito ang woodblock printing na nagpabilis sa pagawa ng kopya ng anumang sulatin. tinagurian din itong "ginintuang panahon ng literatura at sining." Dahil na rin sa lawak ng nasakop ng T'ang, kaya malawak na rin ang impluwensiya nito sa mga karatig bansa.

Mga sanggunian[baguhin | baguhin ang batayan]

  1. Turchin, Peter; Adams, Jonathan M.; Hall, Thomas D (December 2006). "East-West Orientation of Historical Empires". Journal of world-systems research 12 (2): 222. ISSN 1076-156X. http://jwsr.pitt.edu/ojs/index.php/jwsr/article/view/369/381. 
  2. Taagepera, Rein (1997). "Expansion and Contraction Patterns of Large Polities: Context for Russia". International Studies Quarterly 41 (3): 475–504. doi:10.1111/0020-8833.00053. JSTOR 2600793.  p. 492.