Usbekistan

Mula sa Wikipedia, ang malayang ensiklopedya
(Idinirekta mula sa Uzbekistan)
Republika ng Usbekistan
Oʻzbekiston Respublikasi (Usbeko)
Ўзбекистон Республикаси
Awitin: Oʻzbekiston Respublikasining
Davlat Madhiyasi

"Awiting Estatal ng Republika ng Usbekistan"
Location of Usbekistan
Kabisera
at pinakamalaking lungsod
Taskent
41°19′N 69°16′E / 41.317°N 69.267°E / 41.317; 69.267
Wikang opisyalUsbeko
KatawaganUsbeko
PamahalaanUnitaryong republikang pampanguluhan
• Pangulo
Shavkat Mirziyoyev
Abdulla Aripov
LehislaturaKataas-taasang Asembleya
• Mataas na Kapulungan
Senado
• Mababang Kapulungan
Kapulungang Tagapagbatas
Formation
• Uzbek SSR established after national delimitation
27 October 1924
• Declared independence from the Soviet Union
1 September 1991b
• Formally recognised
26 December 1991
2 March 1992
8 December 1992
Lawak
• Kabuuan
448,978 km2 (173,351 mi kuw) (56th)
• Katubigan (%)
4.9
Populasyon
• Pagtataya sa 2022
35,300,000[1][2] (41st)
• Densidad
74.1/km2 (191.9/mi kuw) (128th)
KDP (PLP)Pagtataya sa 2022
• Kabuuan
$335.806 billion[3] (53rd)
• Bawat kapita
$9,530[3] (126th)
KDP (nominal)Pagtataya sa 2022
• Kabuuan
$73.060 billion[3] (78th)
• Bawat kapita
$2,071[3] (151th)
Gini (2013)36.7[4][5]
katamtaman · 87th
TKP (2019)Increase 0.720[6]
mataas · 106th
SalapiUzbek som (UZS)
Sona ng orasUTC+5 (UZT)
Ayos ng petsadd/mm yyyyc
Kodigong pantelepono+998
Internet TLD.uz
Websayt
gov.uz

Ang Usbekistan (Usbeko: Oʻzbekiston, tr. Ўзбекистон), opisyal na Republika ng Usbekistan, ay bansang dobleng walang pampang na matatagpuan sa Gitnang Asya. Hinahangganan ito ng limang estado na hiwalay sa dagat: Kasakistan sa hilaga; Kirgistan sa hilagang-silangan; Tayikistan sa timog-silangan; Apganistan sa timog; at Turkmenistan sa timog-kanluran. Ang kabisera at pinakamalaking lungsod nito ay Taskent.

Retratong satelayt ng Uzbekistan

Nagmula ang pangalang Uzbekistan sa mga nomadikong Uzbek na mula sa lahing Mongol. Minsan na itong naging bahagi ng Imperyong Persa ng Samanida at nang lumaon ng Imperyong Timurida. Humiwalay bilang nagsasariling bansa ang Uzbekistan noong 1991 nang mabuwag ang USSR.

Pinakamataas na bundok ng Uzbekistan ang Khazret Sultan na may taas na 4 643 metro (15 233 talampakan) higit sa antas ng dagat. Matatagpuan ito sa Hissar Range sa probinsya ng Surkhandarya na nagsisilbing hangganan ng bansa sa Tajikistan

Ang klima ng Republika ng Uzbekistan ay kontinental na nakakukuha ng kaunting pag-ulan. Ang tag-araw ay napakainit at napakalamig naman ng taglamig. Ang temperatura nito ay umaabot sa 40 Degrees Celsius (104 Degrees Fahrenheit) sa tag-araw at -23 Degrees Celsius (-9 Degrees Fahrenheit) sa panahon ng taglamig.

Nakabatay ang ekonomiya ng Uzbekistan sa paggawa ng kalakal mula sa bulak, ginto, uranyo, potasyo at natural gas.

Mga teritoryong pampangasiwaan[baguhin | baguhin ang wikitext]

  1. Tashkent
  2. Karakalpakstan
  3. Andijan Region
  4. Bukhara Region
  5. Fergana Region
  6. Jizzakh Region
  7. Namangan Region
  8. Navoiy Region
  9. Qashqadaryo Region
  10. Samarqand Region
  11. Sirdaryo Region
  12. Surxondaryo Region
  13. Tashkent Region
  14. Xorazm Region

Talababa[baguhin | baguhin ang wikitext]

  1. "Demografiya va mehnat statistikasi (Yanvar - Dekabr, 2020)". Stat.uz. 20 January 2021.
  2. "Население Узбекистана превысило 35 миллионов)". Gazeta.uz (sa Ruso). 2021-09-07.
  3. 3.0 3.1 3.2 3.3 Uzbekistan. International Monetary Fund
  4. "Income Gini coefficient | Human Development Reports". hdr.undp.org. Inarkibo mula sa orihinal noong 10 June 2010. Nakuha noong 6 December 2017.
  5. "GINI index – Uzbekistan". MECOMeter – Macro Economy Meter. Inarkibo mula sa orihinal noong 4 April 2015. Nakuha noong 6 December 2017.
  6. Human Development Report 2020 The Next Frontier: Human Development and the Anthropocene (PDF). United Nations Development Programme. 15 December 2020. pp. 343–346. ISBN 978-92-1-126442-5. Nakuha noong 16 December 2020.

 CIS


Usbong Ang lathalaing ito ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.