Hilagang Tsipre

Mula sa Wikipediang Tagalog, ang malayang ensiklopedya
(Idinirekta mula sa Northern Cyprus)
Tumalon sa: nabigasyon, hanapin
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti
Pambansang Awit: İstiklâl Marşı  (Turko)
Martsang Kalayaan

Opisyal na wika Turko
Pamahalaan Republika[1]
 -  Pangulo Derviş Eroğlu
 -  Punong Ministro Derviş Eroğlu
Lawak
 -  Kabuuan 3,355 km2 ([[Tala ng mga bansa at teritoryo ayon sa lawak|ika-167 kasama ang Tsipre]])
1,295 sq mi 
 -  Katubigan (%) 2.7
Populasyon
 -  Senso ng 2006 265,100 (de facto) [2] 
KGK (nominal) Pagtataya ng 2007
 -  Kabuuan $3.6 bilyon[3] 
Pook ng oras EET (UTC+2)
 -  Tag-araw (DST) +3 (UTC)
Internet TLD .tr
Kodigong pantawag 90

Ang Hilagang Tsipre (Turko: Kuzey Kıbrıs) pormal na ipinangalan bilang ang Republikang Turko ng Hilagang Tsipre (TRNC) (Turko: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, KKTC) [4] ay isang estadong de facto[5][6][7] na matatagpuan sa hilagang bahagi ng pulo ng Tsipre. Matagalang mga alitan sa pagitan ng mga Griyego at Cypriotang Turko — na nagsimulang lumaki nang nagkaroong ng isang kudeta na nagtatangkang isanib ang pulo sa Gresya at isang hukbong pangingialam ng Turkiya ang iginanti — ay nagbunga ng paghahati ng pulo paglilipat-lipat ng bahay ng mga naninirahan at kasunod ng isang pansariling pagtatatag ng kalayaan ng hilagang bahagi noong 1983. Ang Hilagang Tsipre ay nakatatanggap ng diplomatikong pagtanggap mula sa Turkiya lamang na umaaasa rito para sa mga tulont pang-ekonomiko, pampolitika at panghukbo o pangdigma. Ang ibang bahagi ng pandaigdigang pamayanan kasama na ang Mga Nagkakaisang Bansa at Samahang Europeo ay tanggap ang kalayaang de jure ng Republika ng Tsipre sa buong pulo.

May mga pagtatangkang makakuha ng sagot sa alitan ngunit sa ngayon, walang pagtatangka ang naging matagumpay. Noong 2004 isang ikalimang pagbabago ng Panukalang Annan ng Mga Nagkakaisang Bansa ang tinanggap ng karamihan ng mga Cypriotang Turko ang tumanggap sa reperendum ngunit tinanggihan ng karamihan ng mga Cypriotang Griyego. Ang Hukbo ng Turkiya ay nananatili na nagpapagana ng isang malaking hukbo sa Hilagang Tsipre at ang pagpapagana ay itinataguyod at sinasang-ayunan ng lokal na pamahalaan na de facto lamang ngunit ang Republika ng Tsipre at ang pandaigdigang pamayanan ay tinitingnan ito bilang isang hukbong mananako na ilegal at ang pagpapagana nito ay hindi tinanggap sa mga pagsasa-ayos ng Kapulungang Panseguridad ng Mga Nagkakaisang Bansa.[8]

Ang mga hangganag ng Hilagang Tsipre ay mula sa dulo ng Tangway ng Karpass (Kabo Apostolos Andreas) sa hilagang-silangan, pakanluran sa Look ng Morphou at Kabo Kormakitis (ang exclave ng Kokkina/Erenköy ay ang pinakakanlurang bahagi ng lugar) at patimog papunta sa pamayanan ng Louroujina/Akıncılar. Isang lugar pampahina ng lakas na nasa ilalim ng Mga Nagkakaisang Bansa o buffer zone ay nasa kahabaan ng Hilagang Tsipre at ang natitirang bahagi ng mga pulo at hinahati ang Nicosia, ang pinakamataong lungsod sa pulo at ang kabisera ng magkabilang mga estado.

Mga sanggunian[baguhin | baguhin ang batayan]

  1. Freedomhouse.org Country Report on Northern Cyprus, 2006
  2. Maling banggit (Hindi tamang <ref> tag; walang binigay na teksto para sa refs na may pangalang census2006); $2
  3. Maling banggit (Hindi tamang <ref> tag; walang binigay na teksto para sa refs na may pangalang yb2006); $2
  4. "The social and economic impact of EU membership on northern Cyprus", Diez, Thomas (2002). The European Union and the Cyprus Conflict: Modern Conflict, Postmodern Union. Manchester University Press. p. 187. ISBN 0719060796. 
  5. Antiwar.com. In Praise of 'Virtual States', Leon Hadar, 16 Nobyembre 2005
  6. Carter Johnson, University of Maryland. Sovereignty or Demography? Reconsidering the Evidence on Partition in Ethnic Civil Wars, 2005
  7. Emerson, Michael (2004). The Wider Europe Matrix. CPSE. ISBN 9290794690. 
  8. Maling banggit (Hindi tamang <ref> tag; walang binigay na teksto para sa refs na may pangalang autogenerated2); $2