Yue

Mula sa Wikipediang Tagalog, ang malayang ensiklopedya
(Idinirekta mula sa Yue Chinese)
Tumalon sa: nabigasyon, hanapin
Yue
Kantones
廣東話/广东话
Yueyu-vector.svg
Yuhtyúh (Yue) nakasulat sa mga titik na Tradisyonal na Tsino (kaliwa) at Pinapayak na Tsino (kanan)
Sinasalitang katutubo sa Katimugang Tsina, Hong Kong, mga komunidad sa ibayong-dagat
Rehiyon Delta ng Ilog Perlas (gitnang Guangdong, Hong Kong, Macau); silangang-katimugang Guangxi
Etnisidad Mga Kantones (Tsinong Han)
Mga katutubong
tagapagsalita
60 milyon  (2007)ne2007
Pamilyang wika
Mga wikain/diyalekto
Guangfu (kabilang ang Kantones)
Siyi (kabilang ang Taishanes)
Sistema ng pagsulat Tradisyonal na Tsino
(Sulating Kantones)
Braille Kantones
Opisyal na katayuan
Opisyal na wika sa Hong Kong at Macau (de facto, baga ma't opisyal na tinutukoy bilang "Tsino"; Kantones at paminsan-minsan Mandarin ay ginagamit sa pamahalaan). Kinikilalang wikang rehiyonal sa Suriname.
Mga kodigong pangwika
ISO 639-3 yue
Idioma cantonés.png
Yue / Kantones
Tradisyonal na Tsino 粵語
Pinapayak na Tsino 粤语
Karaniwang batid bilang
Traditional Chinese 廣東話
Simplified Chinese 广东话

Ang Wikang Yue o Yueh (Ingles pronunciation: /ˈjuː/ or /juːˈ/)[1] ay isang pangunahing sangay ng Tsino na ginagamit sa Timog Tsina, lalo na sa mga lalawigan ng Guangdong at Guangxi.

Ang pangalang Kantones karalasang ginagamit para sa buong sangay, ngunit pinili ng mga dalubwika na ilaan ang pangalang iyon para sa mga baryante ng Guangzhou (Kanton) at Hong Kong, na siyang wikaing prestihiyo.

Ginagamit ang Kantones at Taishanes ng marami-raming populasyon ng mga Tsinong nasa ibayong-dagat sa Timog-Silangang Asya, Awstralya at Hilagang Amerika, lalo na rin sa naging bunga ng maramihang pag-iibayong-dagat mula sa Hong Kong.

Hindi mutuwal na intelihible ang mga wikaing Yue sa ibang baryante ng Tsino.[2] Sila ang ilan sa mga konserbatibong baryante na mayroong pagpapanatili ng panghuling katinig mga mga kategoryang pangtono ng Gitnang Tsino, ngunit nawalan ng maraming pagkakatangi ng pang-unahan at pang-gitnang mga katinig na napanatili ng ibang baryante ng Tsino.

Pangalan[baguhin | baguhin ang batayan]

Ang prototipikal na paggamit ng pangalang Kantones (Cantonese sa Ingles) ay para sa wikaing Guangzhou (Kanton) ng Yue,[3] ngunit karaniwan iyon na ginagamit para sa Yue sa kabuuan. Upang maiwasan ang pagkalito, maaaring ipangtawag sa mga tekstong akademiko ang pangunahing sangay ng Tsino na "Yue",[4][5] kasunod ng baybaying Pinyin ng Mandarin, at maaaring bigyang-restriksyon ang "Kantones" sa pangkaraniwang paggamit bilang diyalekto ng Guangzhou, o iwasan naman ang katagang "Kantones" sa kabuuan at bigyang-kilanlan ang Yue mula sa diyalektong Kanton o Guangzhou.

Tingnan din[baguhin | baguhin ang batayan]

Sanggunian[baguhin | baguhin ang batayan]

  1. "Yueh", Webster's Third International Dictionary.
  2. Victor H. Mair (2009): Mutual Intelligibility of Sinitic Languages
  3. "Cantonese". Oxford English Dictionary (ika-3 ed.). Oxford University Press. Setyembre 2005. http://oed.com/search?searchType=dictionary&q=Cantonese. 
  4. Ethnologue: "Yue Chinese"; "Yue" or older "Yüeh" in the OED; ISO code yue
  5. Ramsey 1987, p. 98.


Usbong Ang lathalaing ito ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.