Bireynato ng Bagong Espanya

Mula sa Wikipediang Tagalog, ang malayang ensiklopedya
Tumalon sa: nabigasyon, hanapin
Bireynato ng Bagong Espanya
Virreinato de Nueva España
Flag of New Spain.svg
1535–1821
Krus ng Burgundy,
Watawat ng Bagong Espanya.
Eskudo ni Charles V, Banal na Romanong Emperador.
Isang mapa ng mga dating teritoryo ng Birrey ng Bagong Espanya.
Kabisera Lungsod ng Mehiko
Wika Wikang Kastila, Nahuatl, Mayan, Tagalog, at iba pang katutubong wika.
Relihiyon Romano katoliko
Pamahalaan Monarkiya
Hari ng Espanya
 - 1535–1556 Charles I
 - 1813–1821 Ferdinand VII
Birrey
 - 1535–1550 Antonio de Mendoza
 - Hulyo – Setyembre 1821 Juan O'Donojú
Makasaysayang panahon Panahon ng kolonya
 - Pagsakop ng Mehiko 1519–1521
 - Nilikha ang birey 1535, 1535
 - Natatag ang Bagong Granada,
   kabilang ang Panama
 
Mayo 27, 1717
 - Kasunduan ng San Ildefonso]] Oktubre 1, 1800
 - Grito de Dolores 1810
 - Adams-Onís Treaty 1819
 - Kalayaan ng Mehiko at Gitnang Amerika  
1821
Populasyon
 - 1519 est. 20 milyon 
 - 1810 est. 5 to 6.5 milyon 
Salapi Piso
Sinundan ng
Unang Mehikanong Imperyo
Silangang Indiya ng Espanya
Teritoryo ng Louisiana
Florida
Warning: Value specified for "continent" does not comply

Ang Bireynato ng Bagong Espanya (Kastila: Virreinato de Nueva España;Ingles: Viceroyalty of New Spain), ay dating pampolitikang yunit ng mga teritoryong Kastila sa Hilagang Amerika at Asya-Pasipiko noong taong 1535 hanggang 1821. Ang teritory nito ay binubuo ng kasalaukuyang Timog Kanlurang Estados Unidos, Gitnang Amerika, ang Carribean, at ang Pilipinas. Pinamumunuan ito ng isang viceroy mula sa Lungsod ng Mehiko, na namamahala sa ngalan ng Hari ng Espanya. Nagtagal ang Birrey ng Bagong Espanya mula 1535-1821, at isa sa dalawalang birey ng Espanya na naitatatag noong ika-16 na dantaon upang pamahalaan ang mga teritoryo nito sa Bagong Daigdig, ang isa ay ang Birey ng Peru. Naitatag din noong ika-18 dantaon, ang Birey ng Bagong Granada, at ang Birey ng Rio de la Plata,

Noong 1821, ang Espanya ay nawalan ng teritoriyo noong malaya na ang Mehiko, at ang Santo Domingo ngunit ang Kuba, Puerto Riko, Mga Pulong Mariana at ang Pilipinas ay naging teritoriyo pa rin hanggang sa Digmaang Espanyol-Amerikano (1898).

Kasaysayan[baguhin | baguhin ang batayan]

Pagkakatatag (1521-1535)[baguhin | baguhin ang batayan]

Noong Panahon ng Kolonisasyon ng mga Kastila sa Amerika, sa Asya-Pasipiko, ang Krus ng Burgundy ang nagsilbing watawat ng Bireynato ng Bagong Espanya, at Peru sa dagat, at sa mga kampo nito. Ang Royal Standard ng Espanya ang ginagamit sa ibang mga layunin.

Ang pagkakatag ng Bireynato sa Amerika ay resulta ng pananakop ng mga Kastila sa Imperyong Asteka nooong 1519 hanggang 1521. Ang mga lupain at mga pamayanan na sumailalim sa pamamahala ng mga Kastila ay mayayaman at hindi pa nasakop, at kinakitaan ng malaking pagkakataon at pagbabanta sa Korona ng Kastilya. Ang mga pamayanan ay maaaring magbigay sa mga konkistador, lalo na kay Hernán Cortés, na maging batayan upang gawin itong isang autonomiya,, o kaya maging hiwalay sa Korona. Bilang pagtugon dito, ang Banal na Emperador Romano at Hari ng Espanya na si Carlos I ay binuo ang Konseho ng mga Indias noong 1524.

Binubuo ng Nueva Espanya[baguhin | baguhin ang batayan]

Nueva Espanya

Tingnan Din[baguhin | baguhin ang batayan]