Guyana

Mula sa Wikipediang Tagalog, ang malayang ensiklopedya
Tumalon sa: nabigasyon, hanapin
Kooperatibang Republika ng Guyana
Co-operative Republic of Guyana
Pambansang Kasabihan: "One People, One Nation, One Destiny"
Pambansang Awit: Dear Land of Guyana, of Rivers and Plains

Kabisera
(at pinakamalaking lungsod)
Georgetown
6°46′N 58°10′W / 6.767°N 58.167°W / 6.767; -58.167
Opisyal na wika English
Kinikilalang rehiyonal na wika
Pangkat etniko (2002)
Pangalang-
turing
Guyanese
Pamahalaan Unitary Semi-presidential republic
 -  President David Granger
 -  Prime Minister Moses Nagamootoo
Lehislatura National Assembly
Formation
 -  Dutch Guiana 1667–1814 
 -  British Guiana 1814–1966 
 -  Independence from the United Kingdom 26 May 1966 
 -  Republic 23 February 1970 
 -  Current constitution 6 October 1980 
Lawak
 -  Kabuuan 214,970 km2 (85th)
83,000 sq mi 
 -  Katubigan (%) 8.4
Populasyon
 -  Pagtataya ng 2014 735,554[1] (165th)
 -  Senso ng 2012 747,884[2] 
 -  Kakapalan 3.502/km2 (232nd or 8th least-densely populated in the world)
9.071/sq mi
KGK (KLP) Pagtataya ng 2012
 -  Kabuuan $6.155 billion[3] 
 -  Per capita $7,938[3] 
KGK (nominal) Pagtataya ng 2012
 -  Kabuuan $2.788 billion[3] 
 -  Per capita $3,596[3] 
Gini (1998) 44.5 
TKT (2014) 0.636 (124th)
Salipi Guyanese dollar (GYD)
Pook ng oras GYT (Guyana Time) (UTC-4)
Nagmamaneho sa left
Internet TLD .gy
Kodigong pantawag +592

Ang Guyana (pagbigkas: ga•yá•na), na ang opisyal na pangalan ay Kooperatibang Republika ng Guyana (Ingles: Co-operative Republic of Guyana)[4] ay isang nakapangyayaring bansa sa hilagang rehiyon ng Timog Amerika. Napalilibutan ito ng Karagatang Atlantiko sa hilaga, Brazil sa timog at timog-kanluran, Suriname sa silangan, at Venezuela sa kanluran. Sa lawak nitong 215,000 square kilometres (83,000 sq mi), ang Guyana ay ikaapat na pinakamaliit na bansa sa punong-lupain ng Timog Amerika kasunod ng Uruguay, Suriname, and French Guiana.

Sakop ng rehiyong tinatawag na Guianas ang malaking kalupaang hilaga ng Ilog Amazon at silangan ng Ilog Orinoco. Naninirahan na dito ang iba't ibang katutubong pangkat nang dumating ang mga Dutch. Napasailalim naman sa Britanya ang bahagi na naging Guyana noong huling bahagi ng ika-18 siglo. Pinamahalaan ito bilang isang ekonomiyang batawan ng British Guiana hanggang matamo nito ang kasarinlan nito noong 1966, at opisyal na naging republika sa loob ng Commonwealth of Nations noong 1970. Makikita ang naging pamana ng mga Briton sa magkakahalo nitong populasyon na kinabibilangan ng mga Indiano, Africano, Amerindian, at grupong may halong-lahi.

Natatangi rin ang Guyana bilang nag-iisang bansa sa Timog Amerika kung saan opisyal na wika ang Ingles. Ito'y bagaman ang karamihan sa populasyon ay nagsasalita ng Guyanese Creole isang wikang kriyolyong batay sa Ingles, na may halong Dutch, Arawakan at Caribbean. Dagdag sa pagiging bahagi ng Anglophone Caribbean, ang Guyana ay isa sa iilang bansa sa Caribbean na hindi pulo sa West Indies. Ang punong-tanggapan ng Caribbean Community (CARICOM), kung saan kasapi ang Guyana, ay nasa kabisera at pinakamalaking lungsod nito na Georgetown. Noong 2008, sumanib ang bansa sa Union of South American Nations bilang isa sa tagapagtaguyod nito.


Talasanggunian[baguhin | baguhin ang batayan]

  1. 1.0 1.1 Maling banggit (Hindi tamang <ref> tag; walang binigay na teksto para sa refs na may pangalang cia); $2
  2. Guyana 2012 Census GeoHive– Guyana. Retrieved 2 August 2012.
  3. 3.0 3.1 3.2 3.3 Maling banggit (Hindi tamang <ref> tag; walang binigay na teksto para sa refs na may pangalang imf2); $2
  4. "Independent States in the World". state.gov. http://www.state.gov/s/inr/rls/4250.htm. 


Mga bansa sa Timog Amerika
Argentina | Bolivia | Brazil | Chile | Colombia | Ecuador | Guyana | Panama | Paraguay | Peru | Suriname | Trinidad and Tobago | Uruguay | Venezuela
Mga dumidepende: Falkland Islands | French Guiana



Usbong Ang lathalaing ito ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.