Pagkakaiba sa mga pagbabagong ng "Ika-4 na dantaon BC"

Jump to navigation Jump to search
walang buod ng pagbabago
m (Inilipat ni Jojit fb ang pahinang Ika-4 na daantaon BC papunta sa Ika-4 na dantaon BC)
{{Centurybox|-4}}
{{centuryBCbox
Ang '''ika-4 na dantaon BC''' ay nagsimula noong unang araw ng [[400 BC]] at nagtapos noong huling araw ng [[301 BC]]. Tinuturing itong bahagi ng Klasikong panahon, kapanahunan, o makasaysayang panahon].
| cp = ika-5 daantaon BC
| c = ika-4 na daantaon BC
| cna = ika-3 daantaon BC
| cnb = Dekada 3
| cnc = 3
}}
 
[[Image:World in 323 BCE.png|thumb|240px|Mapa ng mundo noong 323 BC (noong namatay si [[Alejandrong Dakila]])]]
([[ika-2 milenyo BC]] - '''[[ika-1 milenyo BC]]''' - [[ika-1 milenyo AD]])
Minarkahan ng siglong ito ang rurok ng Klasikong [[kabihasnan]]g [[Griyego]] sa lahat ng aspeto. Sa pagdating ng 400 BC, kumalat ng malayo at malawak ang Griyegong [[pilosopiya]], [[sining]], [[panitikan]] at [[arkitektura]], na may maraming malayang kolonyang Griyego na umusbong sa mga lupain ng silangang [[Mediteranyo]].
----
 
Masasabing ang pinakamahalagang serye ng mga pangyayaring pampulitika sa panahong ito ay ang mga pananakop ni [[Alejandrong Dakila|Alejandro]], na nagdulot sa pagguho ng dating mahirap talunin na [[Imperyong Persa]] at kumalat ang kulturang Griyego sa malayong silangan. Pinangarap ni Alejandro ang pag-iisa ng silangan at kanluran, subalit natapos ang kanyang maikling buhay noong in 323 BC, sumubsob ang kanyang napakalaking [[imperyo]]] sa digmaang sibil habang ang kanyang mga heneral ay kanya-kanyang nagtayo ng kanilang sariling kaharian. Sa gayon, nagsimula ang panahong Hellenistiko, isang panahon na kinikilala sa pamamagitan ng isang ganap pagtingin sa pamumuno, kasama ang pagkuha ng mga Griyegong hari sa mga patibong sa paggiging pinuno at pagtatayo ng mga haliling namamana. Habang umiiral pa rin ang isang antas ng [[demokrasya]] sa ilan sa natitirang mga lungsod ng [[Gresya]], na maraming iskolar ang nakikita ang panahon na ito bilang pagmamarka sa pagtatapos sa klasikong Gresya.
== Pangkalahatang buod ==
 
Sa [[Indya]], naitatag ang [[Imperyong Maurya]] noong 322 BC ni [[Chandragupta Maurya]] na mabilis na pinalawak ang kanyang kapangyarihan tungong kanluran sa ibayo ng gitna at kanlurang [[Indya]], na kinuha ang pakinabang ng pagkagambala ng kapangyarihang lokal sa kalagayan ng pag-atras ng mga hukbo ni Alejandro.
 
Pumasok ang [[Tsina]] sa ika-4 na dantaon BC sa isang panahon ng patuloy na pakikidigma na kilala bilang ang panahon ng mga Nakikipagdigmang Estado. Nakita sa panahon ang mabilis ng pagbangon ng malaking mga estado (tulad ng Chu) kaysa sa mas maliit na mga estado dahil sa pagsulong ng teknolohiya. Bagaman karaniwang kinikilala ang panahon ng mga dalubhasa sa [[kasaysayan]] bilang ang labis na pagiging marahas kumpara noong panahon ng Tagsibol at Taglagas, kapansin-pansin din ang ilang paglago nito sa kalinangan at panlipunan sa pamamagitan ng paglawak sa ilang mga sekta ng [[Confucianismo]] at [[Taoismo]], at pagbabalangkas ng kaisipang legalismo.
 
== Mga pangyayari ==

Nav menu