San Juan, Batangas
San Juan Bayan ng San Juan | ||
|---|---|---|
 | ||
| ||
 Mapa ng Batangas na nagpapakita ng lokasyon ng San Juan. | ||
 | ||
.svg)  San Juan Lokasyon sa Pilipinas | ||
| Mga koordinado: 13°49′34″N 121°23′46″E / 13.826°N 121.396°E | ||
| Bansa |  Pilipinas | |
| Rehiyon | Calabarzon (Rehiyong IV-A) | |
| Lalawigan | Batangas | |
| Distrito | — 0401023000 | |
| Mga barangay | 42 (alamin) | |
| Pagkatatag | 12 Disyembre 1848 | |
| Pamahalaan | ||
| • Punong-bayan | Kgg. Ildebrando Salud | |
| • Manghalalal | 76,584 botante (2025) | |
| Lawak | ||
| • Kabuuan | 273.40 km2 (105.56 milya kuwadrado) | |
| Populasyon (Senso ng 2024) | ||
| • Kabuuan | 115,118 | |
| • Kapal | 420/km2 (1,100/milya kuwadrado) | |
| • Kabahayan | 27,553 | |
| Ekonomiya | ||
| • Kaurian ng kita | ika-1 klase ng kita ng bayan | |
| • Antas ng kahirapan | 9.57% (2021)[2] | |
| • Kita | ₱ 517 million (2024) | |
| • Aset | ₱ 1,809 million (2024) | |
| • Pananagutan | ₱ 549.8 million (2024) | |
| • Paggasta | ₱ 264.2 million (2024) | |
| Kodigong Pangsulat | 4226 | |
| PSGC | 0401023000 | |
| Kodigong pantawag | 43 | |
| Uri ng klima | Tropikal na monsoon na klima | |
| Mga wika | Tagalog | |
| Websayt | sanjuanbatangas.gov.ph | |
Ang Bayan ng San Juan ay isang Ika-1 Klaseng bayan sa lalawigan ng Batangas, Pilipinas. Ayon sa senso ng 2024, ito ay may populasyon na 115,118 sa may 27,553 na kabahayan.
Kasaysayan
[baguhin | baguhin ang wikitext]Noong mga taong 1698 hanggang 1836, isa lamang itong baryo ng malaking bayan ng Rosario na matatagpuan sa silangang bahagi ng Batangas. Mula 1837, ang baryo ay pinamahalaan ng mga tinientes o mga kinatawan na may terminong isa hanggang dalawang taon. Gayunpaman, nang kilalanin ang baryo bilang isang hiwalay na bayan noong 1843, ang posisyon ng mga tinientes ay napalitan ng cabezas de barangay na nagsisilbi ng isa para sa bawat bagong baryo. Noong 1848 lamang opisyal na kinilala ng pamahalaang Espanyol ang kalayaan ng San Juan mula sa inang bayan nito na Rosario at binigyan ng pangalang San Juan de Bocboc.[3]
Ang San Juan ay pinamunuan ng isang Gobernadorcillo noong 1864. Ang unang Gobernadorcillo ay si Don Camilo Perez, isang kilalang mamamayan na nagpasimula ng paghihiwalay ng San Juan mula sa Rosario. Siya ang itinuturing na tagapagtatag ng bayan, at pinarangalan dahil sa kanyang kontribusyon sa mga gawaing pampubliko at kapayapaan at kaayusan sa bagong tatag na bayan.
Noong Oktubre 28, 1883, nakaranas ang San Juan ng isang malaking sakuna dahil sa patuloy na hangin at malakas na ulan. Isang malaking baha mula sa mga Ilog Bancoro at Bangbang ang tumama sa bayan na nagresulta sa pagkawasak ng mga bahay, pagkalunod ng mga alagang hayop at mga pananim, at pagkawasak ng simbahan at kumbento nito. Noong 1886, lumala ang pagbaha sa bayan. Kinailangan ng kura paroko na magtayo ng pansamantalang simbahan at kumbento sa isang lugar na pitong kilometro ang layo mula sa bayan.[4]
Noong Enero 18, 1886, sinimulan ng mga opisyal ng bayan ang paglipat ng bagong bayan sa Calitcalit. Ang paglipat ng Lumang Bayan sa kasalukuyang lokasyon nito ay inaprubahan ni Gobernador Heneral Valeriano Weyler noong Disyembre 12, 1890, sa panahon ng administrasyon ni Gobernadorcillo Benedicto De Villa. Ang San Juan de Bocboc ay pinalitan ng Bolbok sa bisa ng Batas Blg. 2390 na may petsang Pebrero 28, 1914.[5] Noong Nobyembre 29, 1933, inaprubahan ang Batas No. Nepomuk|San Juan Nepomuceno]], ang patron ng bayan.[6]
Noong Abril Noong ika-4 ng Nobyembre, 1945, ang bayan ay pinalaya mula sa pananakop ng mga Hapones ng F Company, 188th Infantry ng United States Army bilang bahagi ng kanilang mga clearing operation upang palayain ang peninsula ng Bicol mula sa mga kamay ng mga Hapones.[7]
Heograpiya
[baguhin | baguhin ang wikitext]Ang San Juan ay matatagpuan sa 13°49′34″N 121°23′46″E / 13.826°N 121.396°E, sa pinakasilangang bahagi ng lalawigan ng Batangas. Ang hilaga ng San Juan ay ang kalapit na bayan ng Candelaria sa lalawigan ng Quezon, kung saan tinukoy ng Ilog Malaking Ilog ang heograpikal na hangganan nito. Tayabas Bay ay nasa silangan at ang mga burol sa silangang bahagi ay naghihiwalay dito sa mga bayan ng Lobo at Rosario. Ito ay 45 kilometro (28 mi) mula sa Batangas City at 150 kilometro (93 mi) mula sa Manila.
Ayon sa Philippine Statistics Authority, ang munisipalidad ay may lawak na 273.40 kilometro kuwadrado (105.56 mi kuw) [1] na bumubuo ng 8.76% ng kabuuang lawak na 3,119.75-kilometro-kuwadrado- (1,204.54 mi kuw) ng Batangas.
Mga Barangay
[baguhin | baguhin ang wikitext]
Ang San Juan ay nahahati sa 42 mga barangay.
|
|
|
Demograpiko
[baguhin | baguhin ang wikitext]| Taon | Pop. | ±% p.a. |
|---|---|---|
| 1903 | 11,853 | — |
| 1918 | 13,553 | +0.90% |
| 1939 | 24,837 | +2.93% |
| 1948 | 28,642 | +1.60% |
| 1960 | 36,220 | +1.98% |
| 1970 | 47,101 | +2.66% |
| 1975 | 52,936 | +2.37% |
| 1980 | 59,345 | +2.31% |
| 1990 | 67,741 | +1.33% |
| 1995 | 71,913 | +1.13% |
| 2000 | 78,169 | +1.80% |
| 2007 | 87,276 | +1.53% |
| 2010 | 94,291 | +2.85% |
| 2015 | 108,585 | +2.72% |
| 2020 | 114,068 | +1.04% |
| 2024 | 115,118 | +0.22% |
| Sanggunian: PSA[8][9][10][11] | ||
Pamahalaan
[baguhin | baguhin ang wikitext]Mga opisyal ng gobyerno
[baguhin | baguhin ang wikitext]
Ang lokal na halalan sa San Juan noong 2025 ay ginanap noong Mayo 12, 2025. Anim na konsehal ng munisipyo, na nahalal noong Mayo 9, 2022, ang muling nahalal habang ang dalawa pa ay magsisilbi sa kanilang unang termino. Ang mga sumusunod ay ang mga halal na opisyal ng gobyerno ng San Juan. Ang kanilang termino ay magtatapos sa Hunyo 30, 2028.
| Pamahalaang Munisipal ng San Juan (2025-2028) | |
|---|---|
| Alkalde | |
| Ildebrando D. Salud | |
| Pangalawang Alkalde | |
| Octavio Antonio L. Marasigan | |
| Mga Miyembro ng Sangguniang Bayan | |
| Wenilo G. Ada | Miljun E. Magadia |
| Angelo Luis T. Marasigan | Gerardo R. Tantay, Jr. |
| Florencio M. De Chavez | Genalyn V. Virtusio, Ll. B. |
| Shalimar D. Salud | Owen B. Manimtim |
| Pangulo ng ABC | |
| Liwelyndo A. Vergara | |
| Pangulo ng Pederasyon ng SK | |
| Jeryk Dwight Rafhael R. Bait | |
Listahan ng mga dating Alkalde ng Munisipyo
[baguhin | baguhin ang wikitext]| Order | Pangalan | Mga Taon sa Panunungkulan | Nakamit |
|---|---|---|---|
| 1 | Don Esteban de Villa | 1900-1905 | Nagtayo ng pampublikong pamilihan ng bayan |
| 2 | Don Gregorio de Villa | 1905-1906 | Nagtayo ng elementarya (Gabaldon) ng bayan |
| 3 | Don Benedicto de Villa | 1906-1907 | Pinangunahan ang industriya ng asukal sa bayan na nagdala ng kasaganaan sa bayan |
| 4 | Don Raymundo Balinos | 1907-1910 | Hinikayat ang edukasyon ng mga tao sa bayan |
| 5 | Don Florencio Perez | 1910-1913 | Nagtayo ng pampublikong sementeryo para sa mga mahihirap at mga hindi Katoliko |
| 6 | Don Gregorio de Villa | 1913-1916 | |
| 7 | Don Esteban de Villa | 1916-1919 | |
| 8 | Don Juan R. Quizon | 1919-1922 | Nagtayo ng gusali ng munisipyo at nakuha ang lugar para sa plaza ng bayan |
| 9 | Don Nicolas Virrey | 1922-1925 | |
| 10 | Don Juan R. Quizon | 1925-1928 | |
| 11 | Don Filemon Malabanan | 1928-1934 | Nagtayo ng imbakan ng tubig at nagtrabaho para sa elektripikasyon ng bayan |
| 12 | Don Miguel Lopez | 1934-1942 | Malaki ang naitulong sa pagtatayo ng San Juan East Central School |
| 13 | Guillermo de Villa | 1942-1945 | Pinanatili ang mapayapang ugnayan sa pamahalaang Hapones habang palihim na nakikipagtulungan sa mga gerilya |
| 14 | Vicente Castillo | 1945; 1946-1955 | Nagtayo ng Lawaye River Dike, at inorganisa ang puwersa ng pulisya ng bayan |
| 15 | Jose Garcia | 1956-1963 | Nagtayo ng Sampiro-Quipot feeder road |
| 16 | Estelito Castillo | 1964-1967 | Nagkumpuni ng gusali ng munisipyo, nagpatupad ng batas sa minimum na sahod, at nakakuha ng mga trak ng bumbero mula sa pambansang pamahalaan |
| 17 | Vicente Lecaroz | 1968-1986 | Nagtayo ng mga feeder road at tulay; responsable sa pagtatayo ng mga karagdagang gusali ng paaralan; winakasan din niya ang pangangaso ng baka |
| 18 | Abelardo de Villa | 1986-1998 | Elektripikasyon ng mga baryo; nagtayo ng mga bagong feeder road, mga bagong tulay at sementadong kalsada patungong Laiya. |
| 19 | Rodolfo Hernandez Manalo | 1998-2007 | a) Isinagawa ang Computerization ng Real Property Tax Administration at Business Permit and Licensing System. b) Nagtayo ng mga Farm to Market Road at Tulay. |
| 20 | Danilo Salapare Mindanao | 2007-2010 | Pag-aspalto ng mga kalsada; natanaw niya ang pagiging lungsod ng San Juan |
| 21 | Rodolfo Hernandez Manalo | 2010‑2019 | Pagtatatag ng 13 pambansang mataas na paaralan, pagbubukas ng mga kalsada sa barangay at malawakang pagsemento ng mga kalsada mula Farm to Market, pagtatayo ng tulay na pangbitin at pang-footbridge sa iba't ibang barangay, mga scholarship sa mga mahihirap na nasasakupan mula elementarya hanggang kolehiyo, malawakang rehabilitasyon ng bakawan, pagtatanim ng puno, pagbabawal sa pagmimina, pagbabawal sa plastik, at regulated na pagputol ng mga puno. |
| 22 | Ildebrando Dañas Salud | 2019‑kasalukuyan | Paglalagay ng mga solar street lights; Pagpapaunlad ng bagong sentro ng gobyerno kabilang ang pagkumpleto ng 3-palapag na Munisipyo sa Brgy. Buhaynasapa |
Opisyal na selyo
[baguhin | baguhin ang wikitext]
- Kabayo – Kilala ang munisipalidad sa mga kabayo at iba pang mga hayop sa bukid tulad ng mga baka, baboy, at kambing.
- Lalagyan ng Tuba – lokal na kilala bilang batang, isang lalagyan kung saan kinukuha ang tuba mula sa puno ng niyog.
- Mga Prutas – Mga prutas tulad ng mangga, citrus, atis at sampalok na sagana sa bayan.
- Roundels – nagsasaad ng bilang ng mga barangay (42) na bumubuo sa munisipalidad
Edukasyon
[baguhin | baguhin ang wikitext]Mayroong dalawang tanggapan ng distrito ng paaralan na namamahala sa lahat ng institusyong pang-edukasyon sa loob ng munisipalidad. Pinangangasiwaan nila ang pamamahala at operasyon ng lahat ng pribado at pampubliko, mula elementarya hanggang sekondaryang paaralan.[12] Ito ang Tanggapan ng Distrito ng Paaralan ng San Juan East, at Tanggapan ng Distrito ng Paaralan ng San Juan West.
Kabilang sa mga pribadong paaralan sa bayan ang Joseph Marello Institute, Batangas Eastern Colleges, CCFI Christian Academy, South Ridge Asian Integrated Montessori School, at San Juan Institute of Technology na itinatag noong 1947, 1940, 1991, 2011, at 2018 ayon sa pagkakabanggit. Ang San Juan ay mayroon ding kampus ng Batangas State University na matatagpuan sa Barangay Talahiban II.
Halos lahat ng barangay ay may sariling elementarya at hayskul, kung saan medyo mababa ang mga bayarin sa matrikula.
Sa kabila ng mga pagpapabuti sa sistema ng edukasyon ng bayan, ang mga magulang ng ilang estudyante mula sa mga mayayaman na pamilya ay nagpapadala ng kanilang mga anak sa Metro Manila para sa kolehiyo.
Primary at elementarya
[baguhin | baguhin ang wikitext]- Abung Elementary School
- Aplaya Elementary School
- Balagbag Elementary School
- Barualte Elementary School
- Bataan Elementary School
- Batangas Eastern Colleges (Elementary)
- Calabasan Elementary School
- Calitcalit Elementary School
- CCFI Christian Academy
- Paaralang Elementarya ng Don Eulogio Luistro
- Paaralang Elementarya ng Buhaynasapa
- Paaralang Elementarya ng Calubcub 1
- Paaralang Elementarya ng Escribano
- Paaralang Elementarya Ng Janaojanao
- Paaralang Elementarya ng Mabalanoy
- Paaralang Elementarya ng Marcal
- Paaralang Elementarya ng Muzon
- Paaralang Elementarya ng Palahanan
- Paaralang Elementarya ng Pal-Sico
- Paaralang Elementarya ng Pulangbato
- Paaralang Elementarya ng Putingbuhangin
- Paaralang Elementarya ng Quipot
- Paaralang Elementarya ng Sampiro
- Paaralang Elementarya ng Talahiban 1
- Paaralang Elementarya ng Tipas
- Calubcub II Elementary School
- Catmon Elementary School
- Paaralang Elementarya ng Coloconto
- Mga Grounds of Hope Christian Learning Schools
- Paaralang Elementarya ng Hugom
- Imelda Elementary School
- Joseph Marello Institute (Elementarya)
- Laiya Elementary School
- Paaralang Elementarya ng Libato
- Libjo Sapangan Elementary School
- Paaralang Elementarya ng Nagsaula
- Palingowak Elementary School
- Pinagbayanan Elementary School
- Paaralang Elementarya ng Poctol
- Quipot Adventist Elementary School
- San Juan East Central School
- San Juan West Central School
- Sapangan Elementary School
- Subukin Elementary School
- Talahiban II Elementary School
- Paaralang Elementarya ng Ticalan
- Wenceslao I Llana Memorial School
Pangalawa mga paaralan
[baguhin | baguhin ang wikitext]- Angeles Luistro Integrated Senior High School
- Aplaya National High School
- Batangas Eastern Colleges (Sekundarya)
- Buhay na Sapa National High School
- Calubcob I National High School
- Calubcub I Senior High School
- Don Leon Mercado Sr. Memorial National High School
- Joseph Marello Institute (Sekundarya)
- Laiya Aplaya Christian Academy
- Laiya National High School
- Libato National High School
- Lipahan National High School
- Lumangbayan National High School
- Nagsaulay National High School
- Pacita Ramos Mendoza Memorial National High School
- Palahanan National High School
- Pulangbato National High School
- Sampiro Integrated Senior High School
- San Juan Institute of Technology
- San Juan Senior High School
- Sico 1 National High School
- South Ridge Asian Integrated Montessori School
- Tipas National High School
Mas mataas na edukasyon mga institusyon
[baguhin | baguhin ang wikitext]Mga kilalang personalidad
[baguhin | baguhin ang wikitext]- Renato de Villa – Dating chief of staff, Sandatahang Lakas ng Pilipinas; dating kalihim, Kagawaran ng Pambansang Depensa; kandidato sa halalan sa pagkapangulo noong 1998
- Rudy Salud – Tagapagtatag na kalihim heneral, World Boxing Council; Dating komisyoner ng PBA; tagapamahala at promoter ng boksing
- Leandro Mendoza – Dating kalihim ehekutibo sa ilalim ni Pangulong Gloria Macapagal Arroyo; dating direktor-heneral ng pulisya, Philippine National Police (2001)
- Salvador Q. Quizon – Auxiliary bishop-emeritus, Archdiocese of Lipa
- Alyssa Valdez – Manlalaro ng volleyball[13]
Mga sanggunian
[baguhin | baguhin ang wikitext]- 1 2 "Province:". PSGC Interactive. Quezon City, Philippines: Philippine Statistics Authority. Nakuha noong 12 Nobyembre 2016.
- ↑ "PSA Releases the 2021 City and Municipal Level Poverty Estimates". Pangasiwaan ng Estadistika ng Pilipinas. 2 Abril 2024. Nakuha noong 28 Abril 2024.
- ↑ "Isang Sulyap sa Kasaysayan". sanjuanbatangas.gov.ph.
- ↑ "Ang Pamana ng San Juan Batangas" (PDF). Arch. Leon M. Mayo.
- ↑ Batas Blg. 2390 (28 Pebrero 1914), An Act Changing the names of the municipalities of the municipalities of the Muni San Isidro Labrador at San Isidro de Potot, Lalawigan ng Pangasinan; San Francisco de Malabon at Santa Cruz de Malabon, Lalawigan ng Cavite; Nagpartian at San Miguel, Lalawigan ng Ilocos Norte; Langaran, Lalawigan ng Misamis; San Pedro Tunasan, Lalawigan ng Laguna; Cabagan Nuevo, Lalawigan ng Isabela; Nueva Caceres, Lalawigan ng Ambos Camarines; San Pedro Macati, Lalawigan ng Rizal; San Juan de Bocboc, Lalawigan ng Batangas; San Juan, Lalawigan ng Nueva Ecija; bayan ng Barrit - Luluno, Lalawigan ng Ilocos Sur, at ng Barrios ng Tublijon at Gibigaan, Munisipalidad ng Sorsogon, Lalawigan ng Sorsogon., nakuha noong Hulyo 18, 2022
{{citation}}: CS1 maint: numeric names: authors list (link) - ↑ "ISANG BATAS NA NAGBABAGO SA KASALUKUYANG PANGALAN NG MUNICIPALITY OF BOLBOK, ISLANDS JUAN". lawphil.net.
- ↑ Buhay Batangas (Marso 3, 2018). "MGA PETSA KUNG KAILAN PINALALAYA ANG BAWAT BAYAN NG BATANGAS MULA SA MGA HAPONES NOONG IKALAWANG DAGDAG". Batangas History. Nakuha noong Agosto 5, 2021.
- ↑
Census of Population (2015). "Region IV-A (Calabarzon)". Total Population by Province, City, Municipality and Barangay. PSA. Nakuha noong 20 Hunyo 2016.
{{cite encyclopedia}}: CS1 maint: numeric names: authors list (link) - ↑
Census of Population and Housing (2010). "Region IV-A (Calabarzon)". Total Population by Province, City, Municipality and Barangay. NSO. Nakuha noong 29 Hunyo 2016.
{{cite encyclopedia}}: CS1 maint: numeric names: authors list (link) - ↑
Censuses of Population (1903–2007). "Region IV-A (Calabarzon)". Table 1. Population Enumerated in Various Censuses by Province/Highly Urbanized City: 1903 to 2007. NSO.
{{cite encyclopedia}}: CS1 maint: numeric names: authors list (link) CS1 maint: url-status (link) - ↑ "Province of". Municipality Population Data. Local Water Utilities Administration Research Division. Nakuha noong Disyembre 17, 2016.
- ↑ Padron:Banggitin ang web
- ↑ Rick Olivares (Marso 16, 2015). "San Juan Wonder Woman". Business Mirror. Nakuha noong Pebrero 21, 2017.
Mga Kawing Panlabas
[baguhin | baguhin ang wikitext]- Philippine Standard Geographic Code Naka-arkibo 2012-04-13 sa Wayback Machine.
- 2010 Philippine Census Information Naka-arkibo 2012-06-25 sa Wayback Machine.
 Lalawigan ng Batangas | |
|---|---|
Lungsod ng Batangas (kabisera) | |
| Mga bayan | |
| Mga nakapaloob na lungsod | |
| Mga distritong pambatas | |