Lian, Batangas
Lian Bayan ng Lian | |
|---|---|
 | |
 Mapa ng Batangas na nagpapakita sa lokasyon ng Lian. | |
 | |
.svg)  Lian Lokasyon sa Pilipinas | |
| Mga koordinado: 14°02′N 120°39′E / 14.03°N 120.65°E | |
| Bansa |  Pilipinas |
| Rehiyon | Calabarzon (Rehiyong IV-A) |
| Lalawigan | Batangas |
| Distrito | — 0401013000 |
| Mga barangay | 19 (alamin) |
| Pagkatatag | 31 Enero 1915 |
| Pamahalaan | |
| • Punong-bayan | Joseph V, Peji |
| • Manghalalal | 37,493 botante (2025) |
| Lawak | |
| • Kabuuan | 76.80 km2 (29.65 milya kuwadrado) |
| Populasyon (Senso ng 2024) | |
| • Kabuuan | 56,788 |
| • Kapal | 740/km2 (1,900/milya kuwadrado) |
| • Kabahayan | 15,991 |
| Ekonomiya | |
| • Kaurian ng kita | ika-1 klase ng kita ng bayan |
| • Antas ng kahirapan | 8.39 sagisag ng porsiyento% (2023)[2] |
| • Kita | ₱ 275.4 million (2024) |
| • Aset | ₱ 521.3 million (2024) |
| • Pananagutan | ₱ 81.88 million (2024) |
| • Paggasta | ₱ 170.5 million (2024) |
| Kodigong Pangsulat | 4216 |
| PSGC | 0401013000 |
| Kodigong pantawag | 43 |
| Uri ng klima | Tropikal na monsoon na klima |
| Mga wika | Tagalog |
| Websayt | lian.gov.ph |
Ang Bayan ng Lian ay isang ika-4 klaseng bayan sa lalawigan ng Batangas, Pilipinas. Ayon sa senso ng 2024, ito ay may populasyon na 56,788 sa may 15,991 na kabahayan.
Kasaysayan
[baguhin | baguhin ang wikitext]Ang Lian ay itinatag noong 1760 ng mga mangangalakal na Tsino na nanirahan sa lugar. Walang ibang impormasyon tungkol sa iba pang mga naninirahan.
Noong Marso 28, 1903, ang Lian ay pinagsama sa munisipalidad ng Nasugbu. Noong Disyembre 28, 1914, nilagdaan ni Gobernador-Heneral Francis Burton Harrison ang Executive Order No. 127, na naghihiwalay sa Lian mula sa Nasugbu upang maibalik ang katayuan nito bilang malayang munisipalidad na epektibo noong Enero 1, 1915 ng unang alkalde na si Kapitan Isko.
Heograpiya
[baguhin | baguhin ang wikitext]Ang Lian ay matatagpuan sa 14°02′H 120°39′S. Ito ay matatagpuan sa kanlurang baybayin ng Batangas, na nakaharap sa Look ng Nasugbu. Ito ay 72 kilometro (45 mi) mula sa Lungsod ng Batangas at 100 kilometro (62 mi) mula sa Maynila.
Ayon sa Philippine Statistics Authority, ang munisipalidad ay may lawak na 76.80 kilometro kuwadrado (29.65 sq mi) na bumubuo ng 2.46% ng kabuuang lawak ng Batangas na 3,119.75 kilometro kuwadrado (1,204.54 sq mi).
Mga Barangay
[baguhin | baguhin ang wikitext]Ang Lian ay nahahati sa 19 na barangay, gaya ng ipinapakita sa matrix sa ibaba. Ang bawat barangay ay binubuo ng mga purok at ang ilan ay may mga sityo.
Ang mga barangay ng Tres, Uno, Dos, Quatro, Singko, Malaruhatan at Binubusan (na hindi Poblacion) ay itinuturing na mga urban barangay, habang ang mga barangay ng San Diego, Bungahan, Prenza, Bagong Pook, Kapito, Lumaniag, Humayingan, Puting Kahoy, Cumba, Luyahan, Matabungkay at Balibago ay itinuturing na rural barangay.
|
|
Mga Sityo
[baguhin | baguhin ang wikitext]- Altura (Prenza)
- Bagbag (Bungahan)
- Balanoy (Prenza)
- Calumpit (Kapito)
- Ligtasin (Luyahan)
- Magahis (Humayingan)
- Molino (Kapito)
- Matuod (Luyahan)
- Pajo (Lumaniag)
- Tan-ag (San Diego)
Ekonomiya
[baguhin | baguhin ang wikitext]Ang mga pangunahing produkto ng Lian ay kinabibilangan ng bigas, mais, sibuyas, kalamansi, at bangus, na ibinebenta sa Pampublikong Pamilihan ng Lian at iba pang iba't ibang lokasyon.
Turismo
[baguhin | baguhin ang wikitext]- Matabungkay Beach – isang puting buhangin na dalampasigan na mapupuntahan sa Maynila, 120 kilometro (75 mi) ang layo, na orihinal na 'natuklasan' bilang isang magandang destinasyon para sa katapusan ng linggo o daytrip noong unang bahagi ng dekada 1950, na umano'y mga Aleman na residente ng Maynila na gutom sa araw. Hindi nagtagal, ito ay naging popular na puntirya para sa mga mahilig magbakasyon, at ang mga permanenteng kubo (kahit na ang mga de-kalidad na bahay sa dalampasigan) ay itinayo sa dalampasigan noong unang bahagi ng dekada 1960 ng mga mayayamang taga-Maynila.
- Piyesta ng bayan – Ang pista ni Lian ay ginaganap taun-taon tuwing Hunyo 24 upang gunitain ang kaarawan ni San Juan Bautista. Ito ay ipinagdiriwang ng limang barangay sa Poblacion, ang Sitio Bag-bag ay nagdiriwang din ng pista nito sa araw na ito dahil sa kalapitan nito sa sentro ng bayan kaysa sa kani-kanilang mga barangay, ang Kapito at Bungahan (ang Sitio Bag-bag ay pinagsasaluhan ng 2 barangay).
- Pista ng Balsa – Ang kakaibang barangay ng Matabungkay ay kilala sa malawak na dalampasigan, malinaw na tubig, malambot na buhangin, at sa Balsa (balsa na gawa sa kawayan sa dalampasigan). Taun-taon, ang maliit na bayan na ito ay nabubuhay sa makulay na pagdiriwang habang ang Matabungkay Beach Resort & Hotel ay nagho-host ng Balsa Festival. Ang kauna-unahang Balsa Festival ay ginanap noong Mayo 18, 2002, na naglalayong tulungan ang lokal na komunidad sa pamamagitan ng pagbabalik ng katanyagan ng bayan sa mapa ng turismo. Sa patuloy na suporta ng Kagawaran ng Turismo, ang Balsa Festival ay naging isang taunang kaganapan. Kabilang sa mga aktibidad ang Balsa Race Competition, Balsa Decor and Cultural Dance Competition, isang konsiyerto at sayawan sa tabi ng dalampasigan, mga kilalang personalidad sa media at mga dayuhang ehekutibo.
Demograpiko
[baguhin | baguhin ang wikitext]| Taon | Pop. | ±% p.a. |
|---|---|---|
| 1903 | 2,552 | — |
| 1918 | 5,104 | +4.73% |
| 1939 | 8,181 | +2.27% |
| 1948 | 10,702 | +3.03% |
| 1960 | 13,658 | +2.05% |
| 1970 | 20,624 | +4.20% |
| 1975 | 23,271 | +2.45% |
| 1980 | 26,091 | +2.31% |
| 1990 | 31,296 | +1.84% |
| 1995 | 36,000 | +2.66% |
| 2000 | 39,129 | +1.80% |
| 2007 | 44,925 | +1.92% |
| 2010 | 45,943 | +0.82% |
| 2015 | 52,660 | +2.63% |
| 2020 | 56,280 | +1.41% |
| 2024 | 56,788 | +0.22% |
| Sanggunian: PSA[3][4][5][6] | ||
Mga sanggunian
[baguhin | baguhin ang wikitext]- ↑ "Province:". PSGC Interactive. Quezon City, Philippines: Philippine Statistics Authority. Nakuha noong 12 Nobyembre 2016.
- ↑ "881 Cities and Municipalities Recorded Poverty Incidence of 20 Percent or Lower in 2023". Pangasiwaan ng Estadistika ng Pilipinas. 6 Pebrero 2026. Inarkibo mula sa orihinal noong 3 Hunyo 2026. Nakuha noong 7 Pebrero 2026.
- ↑
Census of Population (2015). "Region IV-A (Calabarzon)". Total Population by Province, City, Municipality and Barangay. PSA. Nakuha noong 20 Hunyo 2016.
{{cite encyclopedia}}: CS1 maint: numeric names: authors list (link) - ↑
Census of Population and Housing (2010). "Region IV-A (Calabarzon)". Total Population by Province, City, Municipality and Barangay. NSO. Nakuha noong 29 Hunyo 2016.
{{cite encyclopedia}}: CS1 maint: numeric names: authors list (link) - ↑
Censuses of Population (1903–2007). "Region IV-A (Calabarzon)". Table 1. Population Enumerated in Various Censuses by Province/Highly Urbanized City: 1903 to 2007. NSO.
{{cite encyclopedia}}: CS1 maint: numeric names: authors list (link) CS1 maint: url-status (link) - ↑ "Province of". Municipality Population Data. Local Water Utilities Administration Research Division. Nakuha noong Disyembre 17, 2016.
Mga Kawing Panlabas
[baguhin | baguhin ang wikitext]- List of Lian Batangas Resorts
- Philippine Standard Geographic Code Naka-arkibo 2012-04-13 sa Wayback Machine.
- 2010 Philippine Census Information Naka-arkibo 2012-06-25 sa Wayback Machine.
 Lalawigan ng Batangas | |
|---|---|
Lungsod ng Batangas (kabisera) | |
| Mga bayan | |
| Mga nakapaloob na lungsod | |
| Mga distritong pambatas | |
Ang lathalaing ito ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.