Zaragoza

Mula sa Wikipediang Tagalog, ang malayang ensiklopedya
Jump to navigation Jump to search
Zaragoza

Zaragoza, Zaragoza
Panorama of Zaragoza from the top of the cathedral (3847901093).jpg
Watawat ng Zaragoza
Watawat
Eskudo de armas ng Zaragoza
Eskudo de armas
Mga koordinado: Kamalian ng lua na sa loob ng package.lua na nasa guhit na 80: module 'Module:ISO 3166/data/ES' not found
Bansa Espanya
LokasyonZaragoza Province, Aragón, Espanya
KabiseraZaragoza
Pamahalaan
 • mayor of ZaragozaJorge Azcón
Lawak
 • Kabuuan973,780,000 km2 (375,980,000 milya kuwadrado)
Populasyon
 (2019)
 • Kabuuan674,997
 • Kapal0.00069/km2 (0.0018/milya kuwadrado)
Sona ng orasUTC+01:00
Plaka ng sasakyanZ
Websaythttps://www.zaragoza.es/

Ang Zaragoza[a] (tinatawag ding Saragossa[b] sa Ingles)[2] ay ang kabiserang lungsod ng Lalawigan ng Zaragoza at ng awtonomong komunidad ng Aragón, Espanya. Ito ay nasa Ilog Ebro at mga sangay nito, ang Huerva at ang Gállego, bahagyang nasa gitna nh kapuwang Aragón at limasang Ebro. Nasa taas itong 199 metro (653 talampakan) sa ibabaw ng lebel ng dagat.

Noong Enero 1, 2019 may 706,904 katao ang lungsod ng Zaragoza,[3] sa loob ng teritoryong administratibo nito na sumasakop sa 1,062.64 kilometro kuwadrado (410.29 milya kuwadrado), kaya panlimang pinakamalaki ito sa Espanya. Ito ay pantatlumpu't-dalawang pinakamataong munisipalidad sa Unyong Europeo. Ang tinatayang populasyon ng kalakhang pook nito ay 783,763 katao noong 2006. Tahanan ang munisipalidad ng higit sa 50 porsyento ng kabuoang populasyon ng Aragón.

Idinaos sa Zaragoza ang Expo 2008 noong tag-init ng 2008, isang pandaigdigang pagtatanghal sa tubig at sustenableng pagpapaunlad. Kalahok din ito sa Kabiserang Europeo ng Kalinangan noong 2012.

Tanyag ang lungsod sa kanilang mga alamat, pampook na gastronomiya, at mga palatandaang-pook tulad ng Katedral-Basilika ng Nuestra Señora del Pilar de Zaragoza, Katedral ng La Seo at ang Palasyo ng Aljafería. Kasama ang La Seo at ang Aljafería, bumubuong bahagi ang ilan pang ibang mga gusali sa Mudéjar Arkitektura ng Aragón na isang Pandaigdigang Pamanang Pook ng UNESCO. Ang Fiestas del Pilar ay kabilang sa pinaka-ipinagdiriwang na mga pista sa Espanya.

Etimolohiya[baguhin | baguhin ang batayan]

Ang lungsod ay binansagang Caesaraugusta ng sinaunang mga Romano, at nagmula rito ang kasalukuyang pangalan nito. Ang bayang Iberian na umiral bago ang pananakop ng mga Romano ay tinawag na Salduie.[4]

Demograpiya[baguhin | baguhin ang batayan]

Historical population
TaonPop.±%
1991 594,394—    
1996 601,674+1.2%
2001 610,976+1.5%
2006 649,181+6.3%
2011 674,725+3.9%
2016 661,108−2.0%
Datos ng populasyon: National Statistics Institute of Spain (INE)

Klima[baguhin | baguhin ang batayan]

Malak ng kapanahunan sa Paliparan ng Zaragoza, taas 263 metro (1981-2010 para sa mga karaniwan)
Buwan Ene Peb Mar Abr May Hun Hul Ago Set Okt Nob Dis Taunan
Sukdulang taas °S (°P) 20.6
(69.1)
25.5
(77.9)
28.3
(82.9)
32.4
(90.3)
36.5
(97.7)
41.0
(105.8)
44.5
(112.1)
42.8
(109)
39.2
(102.6)
32.0
(89.6)
28.4
(83.1)
22.0
(71.6)
44.5
(112.1)
Balasaking taas °S (°P) 10.5
(50.9)
13.1
(55.6)
17.3
(63.1)
19.6
(67.3)
24.1
(75.4)
29.3
(84.7)
32.4
(90.3)
31.7
(89.1)
27.1
(80.8)
21.4
(70.5)
14.8
(58.6)
10.8
(51.4)
21.01
(69.81)
Arawang tamtaman °S (°P) 6.6
(43.9)
8.2
(46.8)
11.6
(52.9)
13.8
(56.8)
18.0
(64.4)
22.6
(72.7)
25.3
(77.5)
25.0
(77)
21.2
(70.2)
16.2
(61.2)
10.6
(51.1)
7.0
(44.6)
15.51
(59.93)
Balasaking baba °S (°P) 2.7
(36.9)
3.3
(37.9)
5.8
(42.4)
7.9
(46.2)
11.8
(53.2)
15.8
(60.4)
18.3
(64.9)
18.3
(64.9)
15.2
(59.4)
11.0
(51.8)
6.3
(43.3)
3.2
(37.8)
9.97
(49.92)
Sukdulang baba °S (°P) −10.4
(13.3)
−11.4
(11.5)
−6.3
(20.7)
−2.4
(27.7)
0.5
(32.9)
1.6
(34.9)
8.0
(46.4)
8.4
(47.1)
4.8
(40.6)
0.6
(33.1)
−5.6
(21.9)
−9.5
(14.9)
−11.4
(11.5)
Balasaking kadanligan mm (dali) 21.0
(0.827)
21.5
(0.846)
19.1
(0.752)
39.3
(1.547)
43.7
(1.72)
26.4
(1.039)
17.3
(0.681)
16.6
(0.654)
29.5
(1.161)
36.4
(1.433)
29.8
(1.173)
21.4
(0.843)
322
(12.676)
Araw ng balasaking kadanligan (≥ 1 mm) 4.0 3.9 3.7 5.7 6.4 4.0 2.6 2.3 3.2 5.4 5.1 4.8 51.1
Araw ng balasaking pag-niyebe 0.7 0.4 0.2 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.1 0.5 2.4
Balasaking halumigmig na matungay (%) 75 67 59 57 54 49 47 51 57 67 73 76 61
Buwanang tamtaman ng sikat ng araw 131 165 217 226 274 307 348 315 243 195 148 124 2,693
Sanggunian: Agencia Estatal de Meteorología[5]

Kambal at kapatid na mga lungsod[baguhin | baguhin ang batayan]

Silipin din: Talaan ng kambal at kapatid na mga lungsod sa Espanya

Magkakambal ang Zaragoza sa:[6][7]

Ang Zaragoza ay may natatanging bilateral na mga kasunduang pagtutulungan sa mga sumusunod na lungsod:

Talababa[baguhin | baguhin ang batayan]

  1. Pagbigkas sa Ingles: /ˌzærəˈɡzə,_ˌsærəˈɡsə,_ˌθærəˈɡθə/; Pagbigkas sa Kastila: [θaɾaˈɣoθa]
  2. Pagbigkas sa Ingles: /ˌsærəˈɡɒsə/[1]

Talasanggunian[baguhin | baguhin ang batayan]

  1. "Saragossa". Collins Dictionary. n.d. Tinago mula sa orihinal noong 23 September 2015. Nakuha noong 26 September 2014.
  2. Encyclopædia Britannica Zaragoza (conventional Saragossa) Naka-arkibo 2012-03-07 sa Wayback Machine.
  3. Gomar, Carlota (9 January 2019). "Zaragoza vuelve a crecer y supera la barrera de los 700.000 habitantes". El Periódico de Aragón (sa wikang Kastila).
  4. Alex Mullen; Patrick James (6 September 2012). Multilingualism in the Graeco-Roman Worlds. Cambridge University Press. pa. 104. ISBN 978-1-139-56062-7.
  5. "Standard Climate Values. Zaragoza Aeropuerto". Tinago mula sa orihinal noong 2015-07-07. Nakuha noong 1 Hulyo 2019.
  6. "Zaragoza Internacional: Hermanamientos con Zaragoza" (official website) (sa wikang Kastila). Ayuntamiento de Zaragoza. Nakuha noong 8 October 2018.
  7. "International Zaragoza: Town Twinnings" (official website). Zaragoza Council. Nakuha noong 8 October 2018.

Mga kawing panlabas[baguhin | baguhin ang batayan]

Wikivoyage-Logo-v3-icon.svg Gabay panlakbay sa Zaragoza mula sa Wikivoyage