Pumunta sa nilalaman

1999 sa Pilipinas

Mula sa Wikipedia, ang malayang ensiklopedya

Ang 1999 sa Pilipinas ay ang mga detalye ng mga pangyayari sa tala na nangyari sa Pilipinas noong taong 1999.

Mga Nanunungkulan

[baguhin | baguhin ang wikitext]
  • Enero – Umabot sa pinakamababang antas ang diplomatikong ugnayang pang-diplomatiko sa pagitan ng Palau at ng Pilipinas kung saan nagbabanta si Pangulong Kuniwo Nakamura ng Palau na puputulin ang ugnayang diplomatiko sa pagitan ng kanyang bansa at ng Pilipinas dahil sa paulit-ulit na pagtawid ng mga mangingisdang Pilipino sa EEZ ng Palau.[2][3]
  • Enero 6 – Isang higanteng alon ang humampas sa pantalan ng Sitangkai, Tawi-Tawi, na nagdulot ng pinsala sa mga ari-arian at naiulat na pagkamatay ng 18 katao.[4]
  • Enero 19 – Sa isang prusisyon ng fluvial sa Lumban, Laguna, isang karosa ang tumama sa kable ng kuryente na kalaunan ay nahulog, na naging sanhi ng pagkakuryente o pagkalunod ng mga deboto na nakasakay habang tumatalon sila sa ilog; 13 ang kumpirmadong patay, ang iba ay naiulat na nawawala.[5][6]
  • Enero 20 – Isang pampasaherong bus ang nahulog sa bangin matapos lumagpas sa isang matalim na kurba sa Naguilian Road sa Sablan, Benguet, na ikinamatay ng 22 katao.[7][8]
  • Hunyo 22 – Bigla at maikling pumutok ang Bulkang Mayon sa Albay, na nagbuga ng abo na umaabot sa taas na 7 hanggang 10 kilometro; naiulat ang mga pag-ulan ng abo sa Camalig; walang nasawi.[13]
  • Setyembre 15 – Isang landslide, na dulot ng malakas na ulan, ang natabunan ang isang van na may sakay na 18 katao sa kahabaan ng Kennon Road sa Tuba, Benguet, na ikinamatay ng 17 sa kanila.[21]
  • Setyembre 16 – Pinagbigyan ng Korte Suprema ang isang petisyon na nagdedeklara sa Republic Act 8528 na labag sa konstitusyon na nag-amyenda sa ilang seksyon ng Republic Act 7720, na binabanggit ang kawalan ng plebisito. Kaya, ang lungsod na bumubuo sa Santiago sa lalawigan ng Isabela ay ibinalik sa isang malayang lungsod na bumubuo sa lungsod.[22][a]
  • Oktubre 23 – Isang plebisito ang ginanap para likhain ang lungsod ng Novaliches ngunit ang panukala ay tinanggihan ng mga botante.[24]
  • Oktubre 31 – Isang overloaded na jeepney ang bumagsak sa bangin sa Itogon, Benguet, na ikinamatay ng 21 pasahero sa 34 na sakay nito.[25]

Mga sanggunian

[baguhin | baguhin ang wikitext]

Taon Ang lathalaing ito na tungkol sa Taon ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.

  1. Mga Resulta ng 1999 Southeast Asian Games Naka-arkibo 2012-02-26 sa Wayback Machine.
  2. SA IBABAW NG DAGAT - Ang Online Magazine para sa Sustainable Seas. Oneocean.org. Kinuha noong 2013-09-01.
  3. Palau Country Review. CountryWatch Incorporated. 2013. p. 48.
  4. "Higanteng alon, 18 ang namatay sa Tawi-Tawi"[patay na link] PHNO. 01-10-1999. Nakuha noong 03-16-2022.
  5. "Trahedya sa Laguna: 13 patay sa aksidente sa prusisyon ng fluvial" Naka-arkibo 2025-01-25 sa Wayback Machine. PHNO. 01-20-1999. Nakuha noong 03-16-2022.
  6. "Philippines: 13 katao ang namatay sa aksidente sa bangka" AP Archive. 01-19-1999. Nakuha noong 03-30-2022.
  7. "Baguio minibus fall into bangin, 22 killed" Naka-arkibo 2025-02-23 sa Wayback Machine. PHNO. 01-22-1999. Nakuha noong 03-16-2022.
  8. "Philippines Bus Accident Kills 22" AP News. 01-21-1999.
    "Bumagsak ang bus sa Pilipinas, 22 ang namatay" BBC News. 01-21-1999.
    "Evangelista: Iniutos ni P-Noy ang imbestigasyon sa aksidente sa bus na kinasangkutan ng Sablan" SunStar. 08-21-2010.

    Para sa mga timeline ng mga kaugnay na aksidente:
    (Opinyon) "Kakila-kilabot na aksidente sa bus" (sa Tagalog) Philstar.com. 08-21-2010.
    (Opinyon) "Buhay at kamatayan" Inquirer.net. 11-01-2011. (Tandaan na ang artikulong ito ay nagkamali sa pag-ulat na ang aksidente sa Benguet ay naganap noong "Hunyo 20, 1999".)

    Lahat ay nakuha noong 03-17-2022.
  9. Para sa mga pangyayari bago ang pagbitay:
    "Huling pag-asa ni Echegaray: Espesyal na sesyon ng Korte Suprema bukas"[patay na link] 01-03-1999.
    "Pinigilan ng Korte Suprema ang pagbitay kay Echegaray"[patay na link] 01-04-1999.
    "Pabor ang mayorya ng Kongreso sa parusang kamatayan" Naka-arkibo 2025-12-19 sa Wayback Machine. 01-19-1999.
    "Parusang kamatayan: Nagdesisyon ang Korte Suprema ngayon" Naka-arkibo 2025-12-19 sa Wayback Machine. 01-19-1999.
    "Binawi ng Korte Suprema ang TRO ni Echegaray" Naka-arkibo 2025-12-19 sa Wayback Machine. 01-19-1999.
    "Patayin na si Echegaray ngayon -- Erap" Naka-arkibo 2025-12-19 sa Wayback Machine. 01-20-1999.
    "Pagbitay kay Echegaray: 3 PM, Pebrero 5" Naka-arkibo 2025-12-19 sa Wayback Machine. 01-23-1999.

    Para sa pagbitay kay Echegaray:
    "Naputol ang hotline ng palasyo-death chamber" Naka-arkibo 2025-12-19 sa Wayback Machine. 02-05-1999.
    "Idineklarang patay si Leo Echegaray noong 3:19 PM" Naka-arkibo 2025-12-19 sa Wayback Machine. 02-05-1999.

    Lahat ng artikulo ay mula sa Philippine Headline News Online (PHNO); Nakuha noong 03-16-2022.
  10. Para sa mga pangyayari bago ang pagbitay:
    "Nanalo ang rapist sa pagpapaliban ng korte sa parusang kamatayan" The Irish Times. 01-05-1999.
    "Ang Dilemma ng Parusa ng Kamatayan" Asiaweek. Enero 1999.
    "Pilipinas: Karagdagang impormasyon tungkol sa nalalapit na pagbitay: Leo Echegaray" (PDF) Amnesty International. 01-22-1999.

    Para sa pagbitay kay Echegaray:
    "Pilipinas, binitay ang unang bilanggo sa loob ng 23 taon" CNN. 02-05-1999. Nakuha noong 04-12-2021.
    "Rapista, pinatay sa pamamagitan ng lethal injection sa Maynila" The Irish Times. 02-06-1999.
    "Pilipinas, Binitay ang Isang Batang Rapist" AP News. 02-05-1999.
    "Pilipino, pinatay" Wired. 02-05-1999.
    "Namatay ang rapist habang ibinalik ng Maynila ang pagbitay" The Guardian. 02-06-1999.

    Para sa mga detalye ng kaso:
    "G.R. No. 132601" E-Library ng Korte Suprema. 10-12-1998.
    (Opinyon) "Isang Karumal-dumal na krimen: Ang kwento ni Leo Echegaray" Daily Guardian. 08-11-2020.

    Nabanggit din ang pangyayari sa artikulo:
    "In the know: Death penalty" Inquirer.net. 05-17-2016. Nakuha noong 04-12-2021.
    "The death penalty debate: Comedic episode, studies show risks" Inquirer.net. 07-26-2019.

    Mga Video:
    "Pilipinas: Batang rapist na si Echegaray, binitay" (Bahagi 1, Bahagi 2, Bahagi 3, Bahagi V) AP Archive.
    "Pilipinas: Ang nahatulang rapist na batang si Leo Echegaray ay nakatakdang bitayon sa pamamagitan ng lethal injection, ang unang pagbitay sa Pilipinas sa loob ng 23 taon" Reuters.
    "Pilipinas: Ang nahatulang rapist na batang si Leo Echegaray ay inilibing sa Pilipinas" Reuters.

    Maliban kung iba ang nakasaad, lahat ay nakuha noong 03-30-2022.
  11. "#Journeyto30" ni Epi Fabonan III, Philstar.com: (1999)

    Marso

  12. "Binabomba ang sayaw ng pista sa Albay, 13 patay" Naka-arkibo 2025-12-19 sa Wayback Machine. PHNO. 04-16-1999. Nakuha noong 03-16-2022.
  13. "Muling sumabog ang 'perpektong kono' ng Mayon"[patay na link] PHNO. 06-23-1999.
    "Sumabog ang Bulkang Mayon, lumikas ang mga residente" Naka-arkibo 2025-12-19 sa Wayback Machine. PHNO. 06-23-1999.
    Lahat ay nakuha noong 03-16-2022.
  14. "Landslide sa Cherry Hills Subdivision (Agosto 02, 1999)". Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration. Kidlat. 2000. Inarkibo mula sa orihinal noong Disyembre 11, 2008. Nakuha noong Pebrero 29, 2012.
  15. "Daan-daang bahay sa gilid ng burol ng Antipolo ang gumuho, marami ang namatay" Naka-arkibo 2025-12-21 sa Wayback Machine. PHNO. 08-04-1999. Nakuha noong 03-16-2022.
  16. "LIST: Mga nakamamatay na pagguho ng lupa sa Pilipinas" Rappler. 09-22-2018. Nakuha noong 03-30-2022.
  17. "TIMELINE: Abadilla 5" Inquirer.net. 09-07-2016.
    "Pilipinas: Ang pangmatagalang legal na pamana ni Lenido Lumanog" Asian Human Rights Commission. 10-09-2016.
    Lahat ay nakuha noong 04-04-2022.
  18. "Apendise: Pagsusuri ng kaso: Ang mga desisyon ng Korte Suprema sa mga kaso nina Vizconde at Abadilla ay magkasalungat" Asian Human Rights Commission. Disyembre 21, 2010. Nakuha noong Oktubre 8, 2021.
  19. "Imbestigasyon sa 68 pagkamatay sa Clark dahil sa nakalalasong basura -- Osmena" Naka-arkibo 2022-03-16 sa Wayback Machine. PHNO. 09-18-1999.
    "Ang bilang ng mga namatay sa nakalalasong basura sa Clark ay umabot na sa 68" Naka-arkibo 2025-04-12 sa Wayback Machine. PHNO. 10-11-1999.
    Lahat ay nakuha noong 03-16-2022.
  20. "47 rebeldeng MILF, 2 sundalo ang patay sa sagupaan sa Basilan" Naka-arkibo 2025-12-19 sa Wayback Machine. PHNO. 08-28-1999. Nakuha noong 03-16-2022.
  21. "Natabunan ng landlide si Kennon ng van; 17 patay" Naka-arkibo 2025-12-19 sa Wayback Machine. PHNO. 09-16-1999. Nakuha noong 03-16-2022.
  22. "G.R. No. 133064" Naka-arkibo 2022-09-21 sa Wayback Machine. Ang Proyektong LawPhil. Setyembre 16, 1999. Nakuha noong Hulyo 30, 2022.
  23. "Makasaysayang pag-unlad ng Lalawigan ng Isabela" (PDF) Lalawigan ng Isabela. Nakuha noong Hulyo 27, 2022.
  24. Samonte, Severino (Setyembre 12, 2020). "Pagtaas ng bilang ng mga lungsod sa PH mula 60 noong 1987 patungong 146 noong 2020 traced". Philippine News Agency. Nakuha noong Oktubre 22, 2021.
  25. "Nahulog sa bangin ang isang dyipni na may sobrang karga, 21 ang patay" Naka-arkibo 2022-03-16 sa Wayback Machine. PHNO. 11-02-1999. Nakuha noong 03-16-2022.
  26. "Isa na namang bangin sa trahedya ng bus sa Benguet ang ikinamatay ng 19" Naka-arkibo 2025-02-23 sa Wayback Machine. PHNO. 11-05-1999. Nakuha noong 03-16-2022.
  27. "Mga paglabag sa tigil-putukan: 32 ang namatay sa mga sagupaan sa Mindanao" Naka-arkibo 2025-12-19 sa Wayback Machine. PHNO. 11-19-1999. Nakuha noong 03-16-2022.
  28. "1999 ASEAN Summit sa Maynila ngayong linggo"[patay na link] PHNO. 11-23-1999. Nakuha noong 03-16-2022.
  29. "3rd Informal Summit, Maynila, 27-28 Nobyembre 1999". asean.org. ASEAN Secretariat. Nakuha noong 18 Marso 2022.
  30. "Jellyfish blamed for Philippines blackout" BBC News. 12-11-1999.
    "Damihang dikya sa Pangasinan ang nagdulot ng blackout sa Luzon" Naka-arkibo 2025-08-22 sa Wayback Machine. PHNO. 12-12-1999.
    "Mula sa Karagatan: Umaasa ang Maynila na mabawasan ang mga singil sa kuryente sa pamamagitan ng deregulasyon - at gas sa laot" Asiaweek isyu ng 12-24-1999.
    "Limampung trak na puno ng dikya ang nagpapakita ng isang magulo at magulo na kapaligirang pampulitika sa Pilipinas" World Socialist Web Site. 01-07-2000.

    Nabanggit din ang pangyayari sa mga artikulo:
    "Pagkawala ng kuryente sa Luzon, Metro Manila Dahil sa pagkaputol ng mga linya ng NPC" Greenspun.com. 10-21-2000.
    "Napocor: Naibalik na ang buong kuryente" PHNO. 10-22-2000.
    "Walang sabotahe, pero ano ang sanhi ng blackout?" Philstar.com. 11-06-2001.

    Lahat ay nakuha noong 03-17-2022.
  31. "Philippines - Lindol OCHA Sitwation Report No. 2" ReliefWeb. 12-13-1999. Nakuha noong 03-17-2022.
  32. "Profile ng Lungsod". Pamahalaan ng Lungsod ng Tuguegarao. Inarkibo mula sa orihinal noong 2022-02-15. Nakuha noong Pebrero 16, 2022.
  33. "Mga Milestone ng Linggong Ito" Inquirer.net.
    (Mula 12-18-2016 hanggang 12-24-2016) Nakuha noong Enero 31, 2018.
    (Mula 12-16-2018 hanggang 12-22-2018) Nakuha noong Enero 15, 2019.
  1. Naganap ang pangyayari noong Setyembre 16 batay sa mga talaan ng korte. May isa pang sanggunian na nagsasaad ng petsa na kasing huli ng Disyembre 29; gayunpaman, ang impormasyong ito ay sumasalungat sa nauna.[23]
Maling banggit (May <ref> tag na ang grupong "lower-alpha", pero walang nakitang <references group="lower-alpha"/> tag para rito); $2