Pumunta sa nilalaman

1997 sa Pilipinas

Mula sa Wikipedia, ang malayang ensiklopedya

Ang 1997 sa Pilipinas ay ang mga detalye ng mga pangyayari sa tala na nangyari sa Pilipinas noong taong 1997.

Mga Nanunungkulan

[baguhin | baguhin ang wikitext]
  • Hunyo 4 – Nagbitiw si Pangalawang Pangulong Estrada bilang tagapangulo ng Presidential Anti-Crime Commission, na iniulat na upang ihanda ang para sa kanyang pagtakbo sa pagkapangulo.[1]
  • Hunyo 10 – Ibinasura nang may pinal na batayan ng Korte Suprema ang mosyon para sa muling pagsasaalang-alang na isinumite ng mga tagapagtaguyod ng PIRMA at tagapayo ng gobyerno para sa repormang konstitusyonal, na pinaninindigan ang naunang desisyon nito na pumipigil sa mga naturang pagtatangka.[1][14]
  • Hunyo 14 – Ipinahayag ni FVR na pinahintulutan niya ang Legislative-Executive Development Advisory Council (LEDAC), na pabilisin ang isang panukalang batas sa inisyatiba ng mga tao batay sa mga dahilan na ibinigay ng Korte Suprema sa pagtanggi sa petisyon.[14]
  • Hunyo 16 – Apatnapu't tatlong surveyor mula sa isang kompanya ng langis na pinapatakbo ng estado ang dinakip ng mga pinaghihinalaang gerilya ng MILF sa Sultan sa Barongis, Maguindanao, ngunit kalaunan ay pinalaya.[15] Ito ay humantong sa isang malawakang opensiba ng hukbo laban sa MILF na magsisimula kinabukasan, naganap sa Pagalungan, gayundin sa Maguindanao, at sa ilang bahagi ng Cotabato. Hanggang Hunyo 28, ang mga sagupaan ay nakapatay na ng 146 mula sa MILF at labindalawang tropa.[16][17]
  • Hunyo 22 – Nilagdaan ni Pangulong Ramos ang Proklamasyon Blg. 1030 na nagdedeklara sa Mamag isang espesyal na protektadong fauna.[1]
  • Hunyo 23 – Nagpaputok ang militar ng babala sa isang barkong pangisda ng Tsina, na nakaangkla malapit sa isang isla na hawak ng mga Pilipino sa Spratlys.[1]
  • Hunyo 26:
    • Humigit-kumulang 110 aktibong tauhan ng tagapagpatupad ng batas ang inilagay ng komunidad ng Intelihensiya sa isang listahan ng mga hinahanap dahil sa umano'y papel sa mga aktibidad na pagkidnap.[1]
    • Animnapung pasahero ang dinukot ng 150 separatista ng MILF mula sa dalawang bus sa isang road block sa Maguindanao; 41 sa kanila ang nakatakas. Kalaunan ay tumakas ang mga rebelde patungong Kabacan, Cotabato, kung saan naganap ang isang shootout, na nag-iwan ng pitong katao na patay.[15][18] Sa mga sibilyang bihag, dalawa ang napatay, habang sampu pa rin ang nakakulong hanggang kinabukasan.[16]
    • Nasakop ng mga tropa ng gobyerno ang Camp Rajamuda, isang pangunahing base ng MILF, sa Pikit, Cotabato.[15][16]
  • Hunyo 27 – Isang detatsment ng hukbo sa Kabacan ang inatake ng 50 mandirigma ng MILF, 13 sa kanila ang papatayin sa isang labanan ng barilan.[16]
  • Agosto 2 – Ang Kabankalan ay naging isang lungsod na bahagi ng lalawigan ng Negros Occidental sa pamamagitan ng pagpapatibay ng Batas Republika 8297.
  • Agosto 15:
  • Agosto 19 – Ang satellite ng komunikasyon na Agila-2 ay inilunsad mula sa Tsina at nagsimula ng komersyal na serbisyo. Ito ang unang satellite ng bansa na hindi nakuha habang nasa orbit.
  • Setyembre 4 – Sabay-sabay na pagsabog ng granada sa mga terminal ng bus sa Maynila at Bulacan ay ikinamatay ng anim at ikinasugat ng 105, karamihan ay mga commuter.[22] Isang dating hindi kilalang grupong maka-gobyerno na Mga Sundalong Pilipino para sa Bansa ang umaangkin ng responsibilidad para sa mga pag-atakeng ito.[23][a]
  • Setyembre 21 – Inilabas ang bagong pahayag ng pangulo na nag-udyok sa mga grupong kontra-charter change na pinamumunuan ng Katoliko Simbahan at mga kaalyado ng dating Pangulong Cory Aquino upang paigtingin ang kanilang kampanya, na nagtapos sa isang rally ng indignation sa Rizal Park sa Maynila, kasabay ng ika-25 anibersaryo ng pagdedeklara ng dating Pangulong Ferdinand E. Marcos Sr. ng batas militar sa bansa.[14]
  • Setyembre 22 - Naganap ang Pagdiskaril ng tren sa Muntinlupa, taon 1997, hindi bababa sa 7 ang utas at 220 mga sugatan.
  • Setyembre 23 – Nagkakaisang tinanggihan ng Korte Suprema en banc ang pagsisikap ng PIRMA, kung saan walong mahistrado ang nagsasabing walang batas na nagbibigay-daan at anim na iba pa ang nagsasabing may mali ang petisyon ng grupo.[24]
  • Setyembre 25 – Isang sagupaan sa pagitan ng mga armadong kalalakihan ni Gob. Abdusakur Tan at Jolo Mayor Sout Tan ang naganap sa mga bayan ng Maimbung at Indanan sa Sulu, na ikinamatay 17 tagasuporta mula sa magkabilang magkaribal.[25]
  • Setyembre 30 – Naipasa ang Batas Laban sa Panggagahasa (Batas Republika 8353).[26]
  • Oktubre 5 – Isang trak ng kargamento ang bumangga sa isang mini-bus sa Tampilisan, Zamboanga del Norte na ikinamatay ng 25 katao, ayon sa ulat, sa itinuturing ng pulisya na pinakamalalang aksidente sa kalsada sa lugar ng Zamboanga Peninsula.[27]
  • Oktubre 6 – Isinagawa ng MILF ang pagbitay sa dalawang indibidwal, na "sinentensyahan ng kamatayan" para sa maraming kasong kriminal, sa Masiu, Lanao del Sur, na sinasabing ginawa dahil sa bisa ng mga batas Islamiko, na nagdulot ng mga kritisismo sa publiko.[28]
  • Oktubre 27 – Nilagdaan ni Pangulong Ramos ang isang batas (RA 8368), na nagpapawalang-bisa sa Batas Laban sa Pag-iiskwater (Dekreto ng Pangulo 772); Pag-dekriminalisa sa squatting ngunit pagpapanatili ng mga parusa laban sa mga propesyonal na squatter at mga sindikato ng squatting.[26][29]
  • Oktubre 28 – Nilagdaan ni Pangulong Ramos ang isang batas (RA 8369) na lumilikha ng mga espesyal na korte para sa mga kasong kinasasangkutan ng mga bata at relasyon ng pamilya.[30]
  • Oktubre 29 – Pangulong Nilagdaan ni Ramos ang Batas sa mga Karapatan ng mga Katutubo (RA 8371), isang batas na nagpoprotekta sa mga karapatan ng sektor ng mga katutubo sa kanilang mga lupang ninuno at lumilikha ng Pambansang Komisyon sa mga Katutubong Katutubo.[26][31]
  • Nobyembre 5 – Bumoto ang Korte Suprema ng 9–2, upang ideklara ang isang batas (RA 8180) na nagtatapos sa kontrol ng gobyerno sa industriya ng langis bilang labag sa konstitusyon.[32]
  • Nobyembre 12 – Isang sagupaan sa pagitan ng mga rebeldeng MILF at mga armadong guwardiya ng isang plantasyon ng niyog sa Maguindanao ang nagtapos sa pagkamatay ni Amin Cusain, isang pinuno ng MILF, pitong rebelde at dalawang sibilyan.[33][a]

Libangan at kultura

[baguhin | baguhin ang wikitext]
  • Enero 4 - Anjo Pertierra, aktor, manlalaro ng volleyball, modelo at reporter
  • Enero 12 - Felip, mang-aawit-songwriter, rapper, mananayaw, producer at mga miyembro ng SB19
  • Enero 20:
    • Kim Last, aktor at contestant ng That's My Bae
    • Vien Iligan-Velasquez, vlogger
  • Enero 23 - Joshua de Leon, modelo at basketball player
  • Enero 28 - Arthur Nery, mang-aawit at manunulat ng kanta
  • Pebrero 3 – Rhap Salazar, mang-aawit, manunulat ng kanta at aktor
  • Pebrero 15 – Kit Thompson, aktor
  • Pebrero 19 – Justine Baltazar, manlalaro ng basketbol
  • Hunyo 3 – Issa Pressman, aktres
  • Hunyo 17
    • Jameson Blake, aktor, miyembro ng Hashtags
    • Wilbert Ross, miyembro ng Hashtags
    • Gifer Fernandez, vlogger at YouTuber
  • Hunyo 21 – Race Matias, aktor
  • Hunyo 28 – Joshua de Sequera, modelo ng beauty pageant
  • Disyembre 1 – Karl Gabriel, aktor
  • Disyembre 4 – Ruru Madrid, aktor
  • Disyembre 6 – Brent Manalo, aktor at modelo
  • Disyembre 15Celeste Cortesi, aktres at may hawak ng titulo sa patimpalak ng kagandahan
  • Disyembre 17:
    • Jazz Ocampo, aktres
    • Genesis Redido, atleta, aktor at modelo
  • Disyembre 18 – Mikee Quintos, aktres at mang-aawit
  • Disyembre 21 - Mary Joy Apostol, aktres

Mga sanggunian

[baguhin | baguhin ang wikitext]
  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 Historical Calendar (1970–2000). Manila: National Historical Institute. 2006. ISBN 971-538-180-4. Maling banggit (Hindi tamang <ref> tag; mga inbalidong pangalan, e.g. masyadong marami); $2
  2. "The Conviction of Romeo Jalosjos". GMA News. December 6, 2007. Nakuha noong December 6, 2007. {{cite web}}: Italic or bold markup not allowed in: |publisher= ()
  3. "Transcript — Sumang-ayon ang mga sundalo at MILF na itigil ang labanan". The World Tonight; ABS-CBN News. Enero 27, 1997. Nakuha noong Hunyo 26, 2024 sa pamamagitan ni/ng Philippine Network Foundation, Inc.
  4. Mga Pagsipi:
  5. Mga Pagsipi:
  6. Mga Pagsipi:
  7. 1 2 "Transcript — Obispo De Jesus ng Jolo pinaslang". TV Patrol; Balita ng ABS-CBN (sa wikang Filipino). Pebrero 4, 1997. Nakuha noong Hunyo 26, 2024 sa pamamagitan ni/ng Philippine Network Foundation, Inc.
  8. Mga Pagbanggit:
  9. Mga Pagsipi:
  10. Mga Pagsipi:
  11. Mga Pagsipi:
  12. Mga Pagsipi:
  13. Mga Pagbanggit:
  14. 1 2 3 4 Padron:Banggitin ang balita
  15. 1 2 3 Panesa, Jaime (Hunyo 28, 1997). "60 pasahero ng bus ang dinakip ng mga Muslim rebs". Manila Standard. pp. 1, 4. Nakuha noong Hunyo 13, 2025 sa pamamagitan ni/ng Google Books.
  16. 1 2 3 4 "Umakyat sa 158 ang bilang ng mga namatay sa mga sagupaan sa Pilipinas". New Straits Times. Kuala Lumpur. Agence France-Presse. Hunyo 28, 1997. p. 17. Nakuha noong Hunyo 12, 2025 sa pamamagitan ni/ng Google Books.
  17. "Magpapatuloy ang opensiba sa kabila ng banta". New Sunday Times (New Straits Times). Kuala Lumpur. Agence France-Presse. Hunyo 29, 1997. p. 20. Nakuha noong Hunyo 12, 2025 sa pamamagitan ni/ng Google Books.
  18. "Binaboy ng mga Rebelde". Lodi News-Sentinel. Lodi, California. Associated Press. Hunyo 27, 1997. p. 12. Nakuha noong Hunyo 12, 2025 sa pamamagitan ni/ng Google Books.
  19. "Ang krisis sa pananalapi sa Asya noong 1997-98" Federation of American Scientists Proyekto sa Paglilihim ng Gobyerno. Pebrero 6, 1998.
    "Timeline ng pagbagsak" PBS. Hunyo 1999.
    "Krisis sa pananalapi sa Asya noong 1997" International Banker. Setyembre 29, 2021.
    "Krisis sa Pinansyal sa Asya" Corporate Finance Institute. 2015.
    "Ang krisis pinansyal ng Asya (Bahagi 2: Ang tugon ng Pilipinas)" BusinessMirror. Hulyo 4, 2017.
    Lahat ng nabanggit ay nakuha noong 02-19-2022.
  20. "#Journeyto30" ni Epi Fabonan III, Philstar.com: (1997) "A pole vault into crisis" Enero 2, 2016. Nakuha noong Agosto 1, 2018.
  21. 1 2 Mga aksidente sa dagat:
  22. "Anim ang ikinamatay ng mga bomba sa Maynila, Bulacan"[patay na link] PHNO. 09-04-1997. Nakuha noong 02-17-2022.
  23. Mga Pagbanggit:
  24. Padron:Banggitin ang balita
  25. "17 ang namatay sa digmaan ng mga tribo dahil sa nawalang baka"[patay na link] PHNO. 09-29-1997. Nakuha noong 02-17-2022.
  26. 1 2 3 "Ulat sa Katapusan ng Taon ng Agenda ng Repormang Panlipunan" (12-31-1997) Manila Standard, pp. 7–10. (Link) Nakuha noong 02-18-2022.
  27. "Aksidente ng bus at trak sa Zamboanga, 25 ang namatay" Naka-arkibo 2022-03-15 sa Wayback Machine. PHNO. 10-05-1997. Nakuha noong 02-17-2022.
  28. "Mga kaso ng pagpatay laban sa mga berdugo ng MILF" Naka-arkibo 2022-02-17 sa Wayback Machine. PHNO. 10-29-1997. Nakuha noong 02-17-2022.
  29. "Pag-dekriminalisa sa squatting, nilagdaan ni Ramos ang batas" Naka-arkibo 2022-02-17 sa Wayback Machine. PHNO. 10-28-1997. Nakuha noong 02-17-2022.
  30. "Nilagdaan ni Ramos ang batas ng mga korte ng pamilya" Naka-arkibo 2022-02-17 sa Wayback Machine. PHNO. 10-29-1997. Nakuha noong 02-17-2022.
  31. "Nilagdaan ang Batas sa mga Katutubo" Naka-arkibo 2022-02-17 sa Wayback Machine. PHNO. 10-30-1997. Nakuha noong 02-17-2022.
  32. "Idineklarang labag sa konstitusyon ang batas sa deregulasyon ng langis" Naka-arkibo 2022-02-17 sa Wayback Machine. PHNO. 11-06-1997. Nakuha noong 02-17-2022.
  33. "Pinuno ng MILF, 9 na iba pa ang namatay sa sagupaan sa Maguindanao" Naka-arkibo 2022-02-17 sa Wayback Machine. PHNO. 11-12-1997. Nakuha noong 02-17-2022.
  34. "Pinirmahan ni FVR ang 7 batas sa repormang panlipunan" Naka-arkibo 2022-02-17 sa Wayback Machine. PHNO. 12-24-1997. Nakuha noong 02-17-2022.
  35. Maragay, Fel V. (12-23-1997). "'Basket ng Pasko' ng mga batas, kabilang ang kompyuterisasyon ng botohan, nilagdaan" Manila Standard, pp. 1, 4. (Link) Kinuha noong 02-18-2022.
  36. "Mga minero na nalibing sa bundok ng ginto sa Davao"[patay na link] PHNO. 12-31-1997. Nakuha noong 02-17-2022. —"Mga nakaligtas na natagpuan sa pagguho ng minahan sa Davao" Naka-arkibo 2025-02-22 sa Wayback Machine. PHNO. 01-01-1998. Nakuha noong 02-17-2022.
    "80 kumpirmadong patay sa mga minahan sa Davao"[patay na link] PHNO. 01-12-1998. Nakuha noong 02-17-2022.
  37. "Transcript — Reyna ng tsismis, hinatulan sa kasong libelo". TV Patrol; ABS-CBN News (sa wikang Filipino). Pebrero 6, 1997. Nakuha noong Hunyo 26, 2024 sa pamamagitan ni/ng Philippine Network Foundation, Inc.
  38. Mga Pagsipi:

Padron:Taon sa Asya

  1. 1 2 Hindi tinukoy ang petsa sa mga sangguniang ito.
Maling banggit (May <ref> tag na ang grupong "lower-alpha", pero walang nakitang <references group="lower-alpha"/> tag para rito); $2