2017 sa Pilipinas

Mula sa Wikipediang Tagalog, ang malayang ensiklopedya
Tumalon sa: nabigasyon, hanapin

Ang 2017 sa Pilipinas ay mga pangyayaring nakatakdang maganap sa Pilipinas sa taong 2017.

Itinalaga ang buong taong 2017 bilang Visit ASEAN Year 2017 na opisyal na magsisimula sa Enero 1 at magtatapos sa Disyembre 31.[1]

Panunungkulan[baguhin | baguhin ang batayan]

Kaganapan[baguhin | baguhin ang batayan]

Ang mga nagaganap (o magaganap) na pangyayari ay maaaring may kinalaman sa mga sumusunod:
  • Negosyo at ekonomiya
  • Kalusugan
  • Palakasan
  • Sining at kalinangan
  • Alitang armado at mga pag-atake
  • Batas at krimen
  • Agham at teknolohiya
  • Sakuna at aksidente
  • Pulitika at halalan
  • Internasyonal na relasyon
  • Edukasyon

Kasalukuyang mga Kaganapan[baguhin | baguhin ang batayan]

Kronolohiya[baguhin | baguhin ang batayan]

Enero

  • Enero 4 – Paglusob sa bilangguan sa Kidapawan
  • Enero 5 – Napatay ng puwersang panseguridad ng pamahalaan si Mohammad Jaafar Maguid, ang pinuno ng Ansar Al-Khilafah Philippines, sa Sarangani.
  • Enero 11 – Nilagdaan ni Pangulo Duterte ang kautusang tagapagpaganap para sa pangkalahatang access sa modernong mga kasangkapan sa pagpaplano ng pamilya.
  • Enero 16-20 – Ang ika-4 na World Apostolic Congress on Mercy ay ginanap sa Maynila, Batangas, Bulacan, at Bataan.[2][3]
  • Enero 17 – Pagbaha sa Visayas at Mindanao
  • Enero 30 – Miss Universe 2016

Pebrero

  • Pebrero 10 – Lindol sa Surigao
  • Pebrero 21 – Isang bus panlakbay lulan ang mga mag-aaral sa kolehiyo na patungo sa lugar ng kamping ay bumangga sa poste sa gilid ng kalsada sa Tanay, Rizal, ikinasawi ng 15-katao at ikinasugat ng 40 iba pa.
  • Pebrero 24 – Pagdakip kay Senador Leila De Lima
  • Pebrero 28 – Lumagda si Pangulo Duterte sa Paris Agreement on Climate Change.[4][5]

Abril

  • Abril 11 – Sagupaan sa Bohol
  • Abril 18 – Aksidente ng bus sa Nueva Ecija
Eduard Folayang ng Team Lakay.
  • Abril 21 – Napanatili ni Eduard Folayang ang kanyang ONE Championship belt sa isang desisyong unanimous laban kay Ev Ting.

Batas at Krimen[baguhin | baguhin ang batayan]

  • Enero 4 – Paglusob sa bilangguan sa Kidapawan. Nasa isandaang armadong kalalakihan, na mga pinaghihinalaang rebeldeng Muslim na hindi tiyak ang kinaaaniban, ay naglunsad ng paglusob sa isang bilangguan sa Lungsod Kidapawan at pinatakas ang hindi bababa sa 158 mga preso. Isang bantay ng bilangguan ang namatay.[7][8]
  • Enero 30 – Digmaan kontra droga. Nagsususpindi si Pangulo Duterte ng digmaan sa droga kaya maaari siyang tumutok sa pagpapaalis sa mga "tiwaling" opisyal mula sa Pambansang Pulisya ng Pilipinas. Kaugnay ito sa pagdukot at pagsakal ng negosyanteng tubong-South Korea na si Jee Ick-joo noong Oktubre.[9]
  • Pebrero 13 – Isang warrant of arrest ay itinakdang ihain sa lider ng oposisyon at Senador Leila de Lima.[10]
  • Pebrero 23 – Iniutos ng isang hukuman ang pag-aresto sa kritiko ni Duterte at Liberal na Senador Leila de Lima. Ito ay dahil sa mga paglabag niya sa Batas Republika 9165, o ang Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002, na may kaugnayan sa kanyang di-umano'y kaugnayan sa iskandalong kalakalan ng droga sa New Bilibid Prison. Siya ay kusang-loob na sumama noong susunod na araw, Pebrero 24.[11][12]

Pulitika at Halalan[baguhin | baguhin ang batayan]

Negosyo at ekonomiya[baguhin | baguhin ang batayan]

  • Enero 11 -- Tinutulan ng mga environmentalist at netizen ang planong pagtatayo ng isang Nickelodeon-themed underwater amusement park and resort ng Viacom International Media Networks sa Coron, Palawan, sa kabila ng mga pahayag ng Viacom na ang proyekto ay nagtataguyod ng pangangalaga sa yamang dagat.[25][26]

Sakuna at aksidente[baguhin | baguhin ang batayan]

  • Enero 17 – Pagbaha sa Visayas at Mindanao. Ilang bahagi ng Visayas at Mindanao ang nakaranas ng pagbaha bilang resulta ng isang low pressure area, na sinamahan ng buntot ng cold front. Nakaranas ang Lungsod Cagayan de Oro ng isang serye ng mga dagliang bahang dulot ng malakas na ulang dala ng isang LPA sa Golpo Moro, Enero 16.[27]
  • Pebrero 8 – Nawalan ng tahanan ang higit sa 10,000-katao matapos ang isang sunog na puminsala sa Tondo, Maynila.[28]
  • Pebrero 10 – Tinamaan ng kalakhang-6.7 na lindol ang 14 kilometro (8 milya) hilagang-kanluran ng Lungsod Surigao, Surigao del Norte, sa isla ng Mindanao na ikinamatay ng hindi bababa sa 8-katao, ikinasugat ng higit sa 100 iba, at puminsala ng maramng mga gusali.[29][30][31]
  • Abril 4 – Mga Lindol sa Batangas. Tinamaan ng kalakhang-5.5 na lindol ang Batangas, na naging sanhi ng pinsala sa mga gusali at naramdaman ito hanggang sa kasing layo ng Kalakhang Maynila at Bulacan.[32][33]
  • Abril 8 – Mga Lindol sa Batangas. Dalawang lindol, na may kalakhang 5.6 at 6.0 at may kaugnayan sa kalakhang-5.5 na lindol, ay tumama sa Batangas, naramdaman ito hanggang sa kasing layo ng Kalakhang Maynila.[34]
  • Abril 17 – Bilang ng mga nasawi sa pagbaha sa Lalawigan ng Cebu ay tumaas sa siyam na may sampung nawawala.[35]
  • Abril 18 – Hindi bababa sa 36-katao ang namatay matapos bumagsak ang isang Leomarick Trans bus sa bangin sa Lalawigan ng Nueva Ecija.[36]
  • Abril 22 – Isang U.S. Navy F/A-18 Hornet ang bumagsak sa Dagat Celebes malapit sa Pilipinas sa panahon ng tangkang paglapag sa USS Carl Vinson. Lumabas ang piloto at nakaligtas.[37]
  • Abril 28 – Isang 6.8 na lindol ang tumama sa dalampasigan ng Mindanao, nagdulot ng mga babala ng tsunami.[38]

Sining at Kalinangan[baguhin | baguhin ang batayan]

  • Enero 30 – Miss Universe 2016. Ang ika-65 Miss Universe (2016) pageant ay ginanap sa Mall of Asia Arena, Lungsod Pasay, sa ikatlong pagkakataong ang Pilipinas ang punong-abala rito. Si Iris Mittenaere, nagwaging Miss France 2016, ay nakoronahan bilang nagwaging Miss Universe 2016 sa naturang seremonya.[39][40]
  • Pebrero 22 -- Inilabas ng Amnesty International ang isang ulat na pumupuna sa mga pagsikat ng mga papyulistang pinuno tulad ni Rodrigo Duterte ng Pilipinas at ilang iba pa.[41]

Alitang armado at mga pag-atake[baguhin | baguhin ang batayan]

Mga Itinakdang Pangyayari[baguhin | baguhin ang batayan]

Nakatakda[baguhin | baguhin ang batayan]

  • Marso - Abril, Agosto - Ang Pilipinas ay punong-abala sa ika-30 ASEAN Summit at ika-12 East Asia Summit sa Lungsod Cebu, Lungsod Davao, at Pampanga na itinakda bilang mga lugar para sa pandaigdigang pagtitipon.[46]
    • Nobyembre 10-14 - Ang Pilipinas ay punong-abala sa ika-31 ASEAN Summit at ang Twelfth East Asia Summit sa Clark Freeport Zone sa Lungsod Angeles, Pampanga.[6]
  • Agosto 8 - Ipagdiriwang ng ASEAN ang kanyang ika-50 (Golden Jubilee) anibersaryo ng pagkakatatag.

Palakasan[baguhin | baguhin ang batayan]

  • Abril – Football: Ang Philippine National League, ang pambansang liga ng propesyonal na football ay nakatakdang pasinayaan ng Philippine Football Federation.[49][50]
  • Mayo 12-18 – Basketball: Ang Pilipinas ay punong-abala sa 2017 SEABA Championship.[51]
  • Agosto 3-8 – Boxing: Ang Asian Junior Boxing Championship ay gaganapin sa Pilipinas, kung saan ang Lungsod Davao ay pinangalanan bilang posibleng punong-abalang lungsod.[52]
  • Agosto 9-17 – Volleyball: Ang Kalakhang Maynila ay punong-abala sa 2017 Asian women's Volleyball Championship.[53]
  • Itatakda – 3x3 basketball: Ang Pilipinas ay punong-abala sa FIBA ​​3x3 World Tour.[54]
  • Itatakda – Athletics: Ang Pilipinas ay punong-abala sa 2017 Asian Youth Athletic Championship.[55]

Naudlot na Pangyayari

Mga Paggunita[baguhin | baguhin ang batayan]

Noong Agosto 18, 2016, inanunsyo ng pamahalaan ang hindi bababa sa 19 na pagdiriwang sa Pilipinas para sa 2017 tulad ng ipinahayag sa pamamagitan ng bisa ng Proclamation No. 50, serye 2016.[57][58] Tandaan na sa listahan, mga okasyon sa italiko ay " special non-working holidays," mga nasa bold ay ang " regular holidays," at sa mga nasa di-italiko at di-bold ay ang " espesyal na okasyon para sa mga paaralan."

Sa karagdagan, inoobserbahan ng maraming lugar ang mga lokal na pista opisyal, tulad ng pagkakatatag ng kanilang bayan. Ito rin ay "espesyal na araw. "

  • Itatakda (Hunyo 26)-- Eid'l Fitr, Pista ng Pagtatapos ng Ramadan
  • Itatakda (Setyembre 1) -- Eid'l Adha, Pista ng Pag-aalay

Ang mga espesyal na paggunita sa Eid’l Fitr at Eid’l Adha, ay ipapahayag sa 2017. Dapat sundin ng mga proklamasyong magdedeklara nito matapos pasiyahan ang mga tantiyang petsa ng mga pagdiriwang na Islamiko. Bagama't ang mga petsang nakasaad rito ay batay sa Kalendaryong Islamiko, ito ay maaari pang mabago.[58]

Kamatayan[baguhin | baguhin ang batayan]

Enero

  • Enero 1 – Mel Lopez, politiko (isinilang Setyembre 1, 1935)[61]
  • Enero 17 – Donna Villa [artista, tagagawa ng pelikula, at asawa ni Carlo J. Caparas] (isinilang 1960)
  • Enero 30
    • Mario R. Ramil, mahistrado ng Amerika, Katulong na Mahistrado ng Kataas-taasang Hukumang Estado ng Hawaii (1993-2002). (isinilang na Pilipino, Hunyo 21, 1946)[62]
    • Cesar C. Raval, prelado ng Katoliko Romano, Obispo ng Bangued (1988-1992). (isinilang Disyembre 17, 1924)[63]

Pebrero

Marso

  • Marso 2 – Cornelia "Angge" Lee [radio and talent manager ng ABS-CBN] (isinilang 1946)
  • Marso 13 – Richard H. Solomon, Amerikanong  American political aide at diplomat, Embahador sa Pilipinas (1992-1993), Pangulo ng United States Institute of Peace (1993-2012) (isinilang Hunyo 19, 1937 sa Estados Unidos)[67]
  • Marso 20 – Leticia Ramos-Shahani, politiko, miyembro ng Senado (1987-1998) at Pangulo pro tempore (1993-1996) (isinilang Setyembre 30, 1929)[68]
  • Marso 23 – Alex Tizon, Amerikanong mamamahayag at may-akda (The Seattle Times), tumanggap ng Gantimpalang Pulitzer (1997) (isinilang na Pilipino, Oktubre 30, 1959)[69]
  • Marso 27 – Jose Antonio N. Carrion, politiko, Gobernador ng Marinduque (2007-2010, 1995-1998) (isinilang Hunyo 19, 1948)[70]

Abril

  • April 13 – Roberto Aboitiz, [Tagapangulo ng Ramon Aboitiz Foundation, Inc.] (isinilang 1949)
  • Abril 14 – Mariano Que [tagapagtatag ng Mercury Drug] (isinilang 1921)
  • Abril 15 – Alfonso Yuchengco, industryalista at diplomat (isinilang Pebrero 6, 1923)[71]
  • April 17 – Wilfredo Cruz [kompositor] (isinilang 1947)
  • Abril 25 – Mark Jimenez, politiko[72]

Mayo

  • Mayo 2 –Romeo Vasquez [aktor] (isinilang Abril 9, 1939)

Talasanggunian[baguhin | baguhin ang batayan]

  1. "Visit ASEAN ready for a big year of tourism promotion" Travel Weekly Asia. 09-08-2016. Hinango 01-14-2017.
  2. "PHL to host World Apostolic Conference on Mercy this January" GMA News. 01-03-2017. Hinango 01-14-2017.
  3. "4th World Apostolic Congress on Mercy opens at Manila Cathedral" Philippine Daily Inquirer. 01-16-2017. Hinango 02-04-2017.
  4. "Philippines to ratify Paris climate deal by July" Rappler. 01-09-2017. Hinango 02-04-2017.
  5. "Duterte signs Paris Agreement on Climate Change" GMA News. 03-01-2017. Hinango 03-04-2017.
  6. 6.0 6.1 "Asean meeting to push through in Bohol this week" The Philippine Star. 04-18-2017. Hinango 05-06-2017.
  7. "Philippines jail stormed by armed men, hundreds of prisoners escape" ABC News (Australia). 01-04-2017. Hinango 02-04-2017.
  8. "Armed men free more than 150 in Kidapawan jailbreak" Al Jazeera. 01-04-2017. Hinango 02-04-2017.
  9. "Philippines leader Rodrigo Duterte suspends 'war on drugs' so he can hunt down corrupt police officers instead" The Telegraph. 01-30-2017. Hinango 02-04-2017.
  10. "De Lima 'prepares for worst-case scenario' in possible arrest today" CNN Philippines. 02-13-2017. Hinango 03-04-2017.
  11. "Philippine court orders arrest of senator Leila de Lima" Al Jazeera. 02-24-2017. Hinango 03-04-2017.
  12. "After awaiting arrest at Senate, De Lima turns self in to CIDG" Philippine Daily Inquirer. 02-24-2017. Hinango 03-04-2017.
  13. "Duterte to call police back to war on drugs" Philippine Daily Inquirer. 03-01-2017. Hinango 04-01-2017.
  14. "Charge Rodrigo Duterte With Mass Murder, Lawyer Tells The Hague" The New York Times. 04-24-2017. Hinango 05-19-2017.
  15. https://globalnation.inquirer.net/155253/duterte-11-others-accused-crimes-humanity-intl-criminal-court Philippine Daily Inquirer. Hinango 05-19-2017.
  16. "Palace investigates 'LeniLeaks'" ABS-CBN News. 01-09-2017. Hinango 02-04-2017.
  17. "Philippine Supreme Court Rejects Bid to Thwart Marcos Election Protest" Reuters via US News & World Report. 02-16-2017. Hinango 03-04-2017.
  18. "Philippines: Duterte critic Leila de Lima faces drugs charges" BBC News. 02-17-2017. Hinango 03-04-2017.
  19. "Tens of thousands of Filipino Catholics protest against death penalty and Duterte's drug war" International Business Times. 02-18-2017. Hinango 03-04-2017.
  20. "Philippine Catholics rally vs. drug killings, death penalty" Fox News. 02-18-2017. Hinango 03-04-2017.
  21. "Robredo calls De Lima’s arrest ‘political harassment’" Philippine Daily Inquirer. 02-24-2017. Hinango 03-04-2017.
  22. "Senate ousts Drilon, LP senators from key posts" Rappler. 02-27-2017. Hinango 03-04-2017.
  23. "Bongbong Marcos pays P36-M first installment of poll protest fee" Philippine Daily Inquirer. 04-17-2017. Hinango 05-19-2017.
  24. "Marcos asks SC to dismiss Robredo's counter-protest" Rappler. 04-20-2017. Hinango 05-19-2017.
  25. "Nickelodeon's underwater theme park plan causes uproar" CNN Money. 01-11-2017. Hinango 02-04-2017.
  26. "Palawan officials: No application for Nickelodeon underwater theme park in Coron" CNN Philippines. 01-11-2017. Hinango 02-04-2017.
  27. "Preemptive evacuation in CDO as floods, landslides hit South" Manila Bulletin. 01-16-2017. Hinango 02-04-2017.
  28. "Shanty town fire in Philippines leaves 15,000 homeless" The Telegraph. 02-08-2017. Hinango 03-04-2017.
  29. "Nighttime Philippine quake kills at least 4, injures 126" Associated Press. 02-10-2017. Hinango 03-04-2017.
  30. "At least three dead after 6.5 magnitude earthquake strikes the Philippines" 9news. 02-11-2017. Hinango 03-04-2017.
  31. "Earthquake in southern Philippines kills four, damages infrastructure" Reuters. 02-11-2017. Hinango 03-04-2017.
  32. "Magnitude-5.5 quake strikes off Batangas, shakes Metro Manila" The Philippine Star. 04-04-2017. Hinango 05-19-2017.
  33. "LOOK: 5.5-magnitude quake damage in Batangas." Philippine Daily Inquirer. 04-05-2017. Hinango 05-19-2017.
  34. "Twin earthquakes rock Metro Manila, nearby provinces" Rappler. 04-08-2017. Hinango 05-19-2017.
  35. "Death toll from Cebu floods rises to 10" GMA Network. 04-17-2017. Hinango 05-19-2017.
  36. "At least 26 dead in Nueva Ecija bus crash" Rappler. 04-18-2017. Hinango 05-19-2017.
  37. "Fighter pilot from aircraft carrier Carl Vinson ejects safely at sea" Navy Times. 04-21-2017. Hinango 05-19-2017.
  38. "Earthquake measuring 6.8 hits off Mindanao in the Philippines" The Telegraph. 04-28-3017. Hinango 05-19-2017.
  39. "Confirmed: Miss Universe pageant to be held in PH – DOT" Rappler. 07-28-2016. Hinango 11-12-2016.
  40. "MISS FRANCE CROWNED MISS UNIVERSE IN PHILIPPINES" Associated Press. 01-30-2017. Hinango 02-04-2017.
  41. "Amnesty report compares trends that led to Hitler’s rise to power to today’s divisive politics" The Washington Post. 02-22-2017. Hinango 03-04-2017.
  42. "Vietnamese sailor killed, 7 abducted in Philippine pirate attack" Reuters. 02-20-2017. Hinango 03-04-2017.
  43. "Abu Sayyaf releases video of German hostage's beheading" The Straits Times. 02-27-2017. Hinango 03-04-2017.
  44. "AFP: 14 communist rebels, 7 soldiers dead in 3-week offensive" Rappler. 02-26-2017. Hinango 03-04-2017.
  45. "At least 10 killed in firefight in Bohol vs. suspected Abu Sayyaf: Police, military" CNN Philippines. 04-11-2017. Hinango 05-19-2017.
  46. "Cebu ready to host Asean 2017 summit" Business Mirror. 10-25-2016. Hinango 11-12-2016.
  47. "Duterte-Misuari meeting to be set" GMA News. 07-11-2016. Hinango 11-12-2016.
  48. "Duterte targets meeting with Misuari in 2017" Rappler. 08-12-2016. Hinango 11-12-2016.
  49. "Winning Suzuki Cup would rekindle Philippines' love affair with football" ESPN FC. 12-27-2015. Hinango 11-12-2016.
  50. "PFF finalizes blueprint for pro league" The Philippine Star. 01-05-2016. Hinango 11-12-2016.
  51. "PH to host 2017 SEABA tournament" ABS-CBN News. 01-23-2017. Hinango 02-04-2017.
  52. "PH to host 2017 Asian Junior Boxing Tourney" The Manila Times, Philippines News Agency. 12-31-2016. Hinango 01-14-2017.
  53. "2017 AVC Volleyball Events Calendar" Asian Volleyball Confederation. Hinango 02-04-2017.
  54. "PHL to host FIBA 3x3 World Championship in 2017 -- Pangilinan" Business World.08-04-2016. Hinango 11-12-2016.
  55. "PH to host Southeast Asian Youth tourney in 2017" The Standard. 01-02-2014. Hinango 11-12-2016.
  56. "Manny Pacquiao and Amir Khan to fight in April" BBC. 02-26-2017. Hinango 03-04-2017.
  57. "LIST: 2017 Philippine Holidays" Rappler. 08-18-2016. Hinango 09-06-2016.
  58. 58.0 58.1 "Public Holidays 2016 and 2017" Public Holidays Global. Hinango 09-05-2016.
  59. "Dec. 26, Jan. 2 declared special non-working holidays" ABS-CBN News. 12-14-2016. Hinango 12-16-2016.
  60. "Proclamation No. 117, s. 2016" Official Gazette of the Republic of the Philippines. 12-14-2016. Hinango 12-16-2016.
  61. "Former Manila mayor Mel Lopez dies at 81" CNN Philippines. 02-01-2017 (updated). Hinango 05-19-2017.
  62. "Retired state Supreme Court Justice Ramil dies at 70" Honolulu Star Advertiser. 02-01-2017. Hinango 05-19-2017.
  63. "Es verstarben im Herrn" (sa wikang Aleman) Hinango 05-19-2017.
  64. "Ex-Caloocan Mayor Boy Asistio dies at 80" The Philippine Star. 02-06-2017. Hinango 05-19-2017.
  65. "Mayor Herbert's dad Butch Bautista passes away" ABS-CBN News. 02-13-2017. Hinango 05-19-2017.
  66. "Ex-Maguindanao rep Datumanong passes away" ABS-CBN News. 03-01-2017. Hinango 05-19-2017.
  67. "Richard Solomon, Kissinger aide involved in ‘Ping-Pong diplomacy’ with China, dies at 79" The Washington Post. 03-14-2017. Hinango 05-19-2017.
  68. "Ex-senator Leticia Ramos-Shahani passes away" ABS-CBN News. 03-20-2017. Hinango 05-19-2017.
  69. "Alex Tizon, Pulitzer Prize winner and Oregon journalism professor, dies at 57" The Oregonian/Oregon Live. 03-27-2017. Hinango 05-19-2017.
  70. "Marinduque missing former Gov. Bong Carrion (1948-2017)" Biogspot. 03-27-2017. Hinango 05-19-2017.
  71. "Taipan Yuchengco passes away" The Philippine Star. 04-17-2017. Hinango 05-19-2017.
  72. "Ex-congressman Mark Jimenez dies at 70" The Philippine Star. 04-25-2017. Hinango 05-19-2017.