Pasay
- Tumuturo rito ang Pasay. Pasay rin ang dating pangalan ng ngayon ay nakikilala bilang Arnaiz Avenue.
Pasay ᜉᜐᜌ᜔ Lungsod ng Pasay | |
|---|---|
Mapa ng Kalakhang Maynila na nagpapakita ng lokasyon ng Pasay | |
![]() | |
| Mga koordinado: 14°32′38″N 120°59′42″E / 14.5439°N 120.995°E | |
| Bansa | |
| Rehiyon | Pambansang Punong Rehiyon (NCR) |
| Distrito | Nag-iisang Distrito ng Pasay |
| Mga barangay | 201 (alamin) |
| Pagkatatag | 2 Disyembre 1863 |
| Ganap na Lungsod | Hunyo 21, 1947 |
| Pamahalaan | |
| • Punong Lungsod | Imelda Calixto-Rubiano |
| • Pangalawang Punong Lungsod | Noel del Rosario |
| • Manghalalal | 292,695 botante (2025) |
| Lawak | |
| • Kabuuan | 13.97 km2 (5.39 milya kuwadrado) |
| Populasyon (Senso ng 2024) | |
| • Kabuuan | 453,186 |
| • Kapal | 32,000/km2 (84,000/milya kuwadrado) |
| • Kabahayan | 127,629 |
| Ekonomiya | |
| • Kaurian ng kita | ika-1 klase ng kita ng lungsod |
| • Antas ng kahirapan | 2.30% (2021)[2] |
| • Kita | ₱ 7,848 million (2022) |
| • Aset | ₱ 17,306 million (2022) |
| • Pananagutan | ₱ 8,098 million (2022) |
| • Paggasta | ₱ 7,081 million (2022) |
| Sona ng oras | UTC+8 (PST) |
| PSGC | 137605000 |
| Kodigong pantawag | 2 |
| Uri ng klima | Tropikal na monsoon na klima |
| Mga wika | Tagalog |
| Websayt | pasay.gov.ph |
Ang Pasay ay isa sa mga lungsod sa Kalakhang Maynila sa Pilipinas. Napaliligiran ito ng Maynila sa hilaga, Lungsod ng Makati sa hilagang-silangan, Lungsod ng Taguig sa silangan at Lungsod ng Parañaque sa timog.
Sa Kasalukuyan, nasa lungsod ng Pasay ang gusali ng Senado, ang Paliparang Pandaigdig ng Ninoy Aquino, at ang SM Mall of Asia.
Isa sa mga orihinal na apat na lungsod ng Kalakhang Maynila ang Pasay. Hinggil sa pagiging malapit nito sa Maynila, naging mabilis na lugar na urbano noong Panahon ng mga Amerikano sa Pilipinas.
Pinagmulan ng Pangalan
[baguhin | baguhin ang wikitext]Isinunod ang pangalan ng lungsod ng Pasay, dayang-dayang Pasay, isang prinsesa mula sa Kaharian ng Namayan.[3]
- May isa pang alamat na nagmumungkahi na ang lungsod ay ipinangalan kay Pasay, isa sa mga anak ni Tagkan, isang pinuno ng Namayan. Nagmana siya ng mga teritoryo na kinabibilangan ng kasalukuyang lungsod.[4][5][6]
- Mayroon ding romantikong alamat kung saan isang lalaking nagngangalang Jose ang malakas na sumigaw ng "Paz-ay!" sa puntod ng kanyang mayamang minamahal, si Paz, na sumisimbolo sa kanilang bawal na pag-ibig at sa kalaunan ay pagkamatay ni Paz dahil sa kalungkutan. Bilang pagpupugay, pinangalanan ng mga magulang ni Paz ang kanilang hacienda na Paz-ay o Pasay.[7][8]
- Naniniwala ang ilang historyador na ang lungsod ay ipinangalan sa halamang gamot na pasaw (Pseuderanthemum reticulatum) na dating tumubo nang sagana doon.[8]
- Ayon sa Amerikanong historyador na si Austin Craig, ang Pasay ay kilala bilang Javan Pasar, isang pagkopya ng salitang Arabic na bazar dahil ang bayan ay isang pamilihan.[9](p117)
- Noong panahon ng kolonyal, ang Pasay ay binaybay bilang "Pasai", pagkatapos ng Malay historical kingdom sa Sumatra, kasalukuyang Indonesia.[10][11]
Mga lugar/barangay
[baguhin | baguhin ang wikitext]- Apelo Cruz
- Baclaran
- Baltao
- Bay City
- Cabrera
- Cartimar
- Cuyegkeng
- Don Carlos Village
- Edang
- F.B Harisson
- Juan Sumulong
- Kalayaan
- Leveriza
- Libertad
- Malibay
- Manila Bay Reclamation
- Marcela Marcelo
- Maricaban
- M. Dela Cruz
- Newport City
- Nichols
- Padre Burgos
- Pasay Rotonda
- Philippine International Convention Center
- Pildera I
- Pildera II
- Rivera Village
- San Pablo
- San Isidro
- San Jose
- San Rafael
- San Roque
- Santa Clara
- Santo Niño
- Tramo
- Tripa de Gallina
- Ventanilla
- Villamor Air Base
Demograpiko
[baguhin | baguhin ang wikitext]Sa senso noong 2020, ang Pasay ay may populasyon na 440,656. Sa kasalukuyan, ito ay nasa ika-11 pwesto sa laki ng populasyon sa loob ng Metro Manila. Mayroon din itong 127,629 na kabahayan. Ang densidad ng populasyon ay 32,000 naninirahan kada kilometro kuwadrado o 83,000 naninirahan kada milya kuwadrado. Karamihan sa mga residente ay nagsasalita ng Filipino (Tagalog) at English, na may malaking bilang ng mga nagsasalita ng iba pang mga wika at diyalekto ng Pilipinas.
Tulad ng maraming iba pang lugar sa bansa, ang Pasay ay pangunahing Romanong Katoliko. Mayroon ding malaking presensya ng Iglesia ni Cristo at iba pang mga simbahang Protestanteng sa lungsod, pati na rin ang Islam.[12]
Mga kilalang personalidad
[baguhin | baguhin ang wikitext]- Marcela Marcelo, Rebolusyonaryong Heneral
- Francisco Coching, Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas para sa Sining Biswal, ilustrador ng komiks at manunulat
- Juan Salcedo, Jr., National Scientist of the Philippines para sa Nutrisyon at Pampublikong Kalusugan
- Ramon Jacinto, negosyante, musikero, at dating opisyal ng gobyerno
- Darwin Ramos, Lingkod ng Diyos
- Alejandro D. Aclan, Katoliko auxiliary bishop para sa Archdiocese of Los Angeles
- Eli Soriano, Pilipinong mangangaral at televangelist
- Maricel Soriano, artista
- Wilfred Steven Uytengsu, presidente at CEO ng Alaska Milk Corporation
- Lisa Macuja-Elizalde, prima ballerina; noong 1984, naging unang Pilipino at unang dayuhang soloista na sumali sa Kirov Ballet
- Anita Linda, artista sa pelikula
- Sharon Cuneta, mang-aawit, artista, at host ng telebisyon
- Pablo Cuneta, dating mayor ng Pasay (pinakatagal na naglilingkod na alkalde), ama ni Sharon Cuneta
- John Lloyd Cruz, artista
- Bernard Palanca, artista
- Josephine Roberto, pop singer
- Carl Guevara, aktor at modelo
- Chariz Solomon, artista at personalidad sa telebisyon
- Nina Girado, pop/R&B singer, paminsan-minsang songwriter, record producer, TV at radio personality sa ABS-CBN
- Maricel Laxa, komedyante at aktres
- Vhong Navarro, komedyante, dancer, member ng Streetboys
- Wacky Kiray, stand-up comedian at TV host
- Diego Llorico, aktor
- Junna Tsukii, Pilipino-Hapones karateka
- King Girado, mang-aawit, musikero, modelo, at aktor
- Michael DiGregorio, manlalaro ng basketball
- Mike Cortez, assistant coach ng Blackwater Bossing
- Rodney Brondial, manlalaro ng basketball
- Ryan Araña, dating manlalaro ng basketball
- Yousef Taha, manlalaro ng basketball
- Silvia Celeste Cortesi, modelo ng Pilipino-Italyano at Miss Universe Philippines 2022
- Fernando Lopez, dating ika-3 at ika-7 Pangalawang Pangulo ng Pilipinas
- Jose Feria, ika-109 Katuwang Mahistrado ng Korte Suprema ng Pilipinas
- Johnny Monteiro, artista
- Gil de Leon, aktor at ama ni Christopher de Leon
- Cesar Ramirez, artista
Mga sanggunian
[baguhin | baguhin ang wikitext]- ↑ "Province: NCR, FOURTH DISTRICT (Not a Province)". PSGC Interactive. Quezon City, Philippines: Philippine Statistics Authority. Nakuha noong 12 Nobyembre 2016.
- ↑ "PSA Releases the 2021 City and Municipal Level Poverty Estimates". Pangasiwaan ng Estadistika ng Pilipinas. 2 Abril 2024. Nakuha noong 28 Abril 2024.
- ↑ It's More Fun in the Philippines
- ↑ Maling banggit (Hindi tamang
<ref>tag; walang binigay na teksto para sa refs na may pangalangDery2001); $2 - ↑ Maling banggit (Hindi tamang
<ref>tag; walang binigay na teksto para sa refs na may pangalangnick); $2 - ↑ Maling banggit (Hindi tamang
<ref>tag; walang binigay na teksto para sa refs na may pangalangHuerta); $2 - ↑ "Isang Maikling Kasaysayan sa Likod ng Pangalan ng Bawat Lungsod ng Metro Manila". Esquire Magazine. Oktubre 21, 2019. Nakuha noong Abril 9, 2019.
- 1 2 Velasco, Melandrew (Hunyo 2019). Pasay: Pag-usbong ng Lungsod ng Paglalakbay (PDF). Media Touchstone Ventures, Inc. ISBN 978-621-8047-16-7. Nakuha noong Abril 12, 2024.
- ↑ Padron:Banggitin ang aklat
- ↑ MacArthur, Arthur; Haan, W.G.; Lamar [draw.]; Graham, A.B (1899). Southern Suburbs of the City of Manila and Vicinity, including the towns of Santa Ana, San Pedro Macati, at Pasai. Ipinapakita ang mga Insurgent Trench (Mapa). Government Printing Office, Washington D.C. Nakuha noong Abril 12, 2025.
- ↑ HAPI Admin (Setyembre 14, 2017). "Mga Orihinal na Pangalan ng Lugar sa Pilipinas". Humanist Alliance Philippines, International. Nakuha noong Abril 12, 2025.
- ↑ Vargas, Estrella R. "Civil Registration and Vital Statistics (Lungsod ng Pasay): 2022 Registered Marriages". Philippine Statistics Authority. Inarkibo mula sa orihinal noong Pebrero 25, 2025. Nakuha noong Enero 8, 2025.
Ang lathalaing ito na tungkol sa Pilipinas ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.
