Kabisera ng Pilipinas

Mula sa Wikipediang Tagalog, ang malayang ensiklopedya
Jump to navigation Jump to search

Ito ay isang talaan ng kasalukuyan at dating pambansang mga lungsod kabisera ng Pilipinas, na kinabibilangan ng panahon ng kolonisasyong Kastila, ang Unang Republika ng Pilipinas, ang Komonwelt ng Pilipinas, ang Ikalawang Republika ng Pilipinas (Republika ng sponsor na Hapon), ang Pangatlong Republika ng Pilipinas, ang Ika - apat na Republika ng Pilipinas at ang kasalukuyang Ikalimang Republika ng Pilipinas.[1]

Ang kasalukuyang lungsod kabisera, ang Maynila, ay ang kabisera ng bansa sa halos buong kasaysayan nito at pinarangalan / itinalagang muli sa pamamagitan ng isang kautusan ng pangulo noong Hunyo 24, 1976.

Kasaysayan[baguhin | baguhin ang batayan]

Noong Abril 7, 1521 ay lumapag si Ferdinand Magellan sa Cebu. Tinanggap siya ni Rajah Humabon, na, kasama ang kanyang asawa at mga 800 katutubo, ay binautismuhan ng mga Espanyol noong Abril 14, 1521 at itinuturing na kauna-unahang Katolikong Pilipino. Gayunman, ay nabigo si Magellan na matagumpay na makuha ang Pilipinas para sa korona ng Espanya, siya ay napatay sa kalapit na isla ng Mactan ni Datu Lapulapu.

Isang ekspedisyon ng Espanya na utos ng mananakop na si Miguel Lopez de Legazpi ay humiling sa pagsakop sa Maynila. Ang kanyang pangalawang sa kanya, si Martín de Goiti ay lumisan mula sa Cebu at dumating sa Maynila. Malugod na tinanggap ng mga Muslim na Tagalog ang mga dayuhan, ngunit may ibang plano si Goiti. Ang puwersa ng Espanya na may 300 sundalo ay nagmartsa sa Maynila at isang digmaan ang nangyari kasama ang mga armadong Espanyol na mabilis na natalo at dinurog ang mga katutubong pamayanan. Si Legazpi at ang kanyang mga tauhan ay sumunod ng sumunod na taon at nakipagbati sa tatlong rajah at gumawa ng isang konseho ng lungsod na binubuo ng dalawang alkalde, 12 konsehal, at isang sekretarya.

Ang nakabakod na lungsod na kilala bilang Intramuros, sa timog na tabing ilog ng Pasig ay itinayo upang protektahan ang mga kolonisador ng Espanya. Noong Hunyo 10, 1574, binigyan ni Haring Philip II ng Spain ang Maynila ng titulo na Insigne y Siempre Leal Ciudad ("Kilala at Matapat ng Lungsod"). Noong 1595, ang Maynila ay inihayag bilang kabisera ng mga Isla ng Pilipinas at naging sentro ng trans-Pasifiko na kalakalan ng pilak nang higit sa tatlong siglo.

Nang makuha ng Britanya ang Maynila sa Digmaang Pitong Taon, pansamantalang inilipat nila ang kabisera sa Bacolor, Pampanga, at lumipat sa Maynila matapos ang paglagda ng Kasunduan sa Paris ng 1763.

Nang sumabog ang Rebolusyong Pilipino noong 1896, ang bayan ng Malolos sa lalawigan ng Bulacan ay naging punong-himpilan ng rebolusyonaryong hukbo at maraming iba pang mga bayan ang naging mga kabisera, sa isang mabilisan at sunod sunod upang maiwasan ang pagkahuli sa mga Amerikano sa panahon ng Digmaang Pilipino-Amerikano . Ang katayuan ng pambansang kabiseral ay bumalik sa Maynila matapos madakip ang Pangulong Emilio Aguinaldo noong 1901.

1905 Plano ni Burnham ng Maynila[baguhin | baguhin ang batayan]

Plano ni Burnham ng Maynila

Nang dumating ang mga Amerikano ay napagpasyahan nila na ang Intramuros ay hindi sapat ang lak, o angkop para sa kanilang bagong kolonya. Tumawag sila sa sikat na arkitekto at tagaplano, si Daniel Burnham, isa sa mga tagataguyod ng City Beautiful Movement, upang idisenyo ang bagong kabisera. Ginawa niya ito gamit ang engrandeng moda ng Washington DC bilang modelo. Ang pambansang sentro ng sibiko ay inilagay sa labas ng mga lumang pader sa bakanteng luapin na tinatawag na Bagumbayan. Pinlano ni Burnham ang isang malaking gusali ng kapitolyo na napapalibutan ng mga tanggapan ng gobyerno sa isang pormal na kaayusan na isang salamin na imahe ng Washington. Ang Pambansang Pamilihan ngayon ay ang Luneta, o Rizal Park . Tanging ang Mga Gusali ng Agrikultura at Pananalapi ang itinayo ng orihinal na pangkat ng sibiko. Ang Pambansang Aklatan ay itinayo din noong 1920s ngunit naging Lehislatura para sa kapalit ng Kapitolyo na hindi maitayo dahil sa mga pagbawas sa pondo. Ginamit ni Gobernador Heneral Francis Burton Harrison ang mga pondo na inilaan para sa Burnham Plan upang makabuo ng isang Gusaling Ehekutibo sa Palasyo ng Malacañan . Ang pagsasaayos na iminungkahi ni Burnham ay may kasamang mga liwasang tubig at iba pang mga parke; sistema ng kalye ng lungsod; pagtatayo ng mga gusali, daanan ng tubig, at mga resort sa tag-init.

Iminungkahi ni Burnham ang isang daanan sa kahabaan ng Manila bay na umaabot mula sa timog ng Luneta hanggang sa Cavite. Ito ay magiging isang 250 'malawak na lansangan- na may mga kalsada, mga daanan, mga tulay, mayaman na mga plantasyon, at malawak na mga lakaran ng tao at magagamit sa lahat ng mga tao anuman ang estado. Inirerekumenda pa ni Burnham - may bubong na daan kasama ang Pasig hanggang sa Fort McKinley, na kilala natin ngayon bilang Fort Bonifacio, na higit pa bilang bahagi ng sistema ng liwasan at daanan. Natapos ni Burnham ang kanyang ulat sa pamamagitan ng mga sumusunod na salita:

- Daniel Burnham

Pagsapit ng 1928 isang pangunahing pagbabago sa plano ang isinagawa. Isang komite na pinamumunuan nina Manuel Mañosa, Sr. at Juan Arellano ay gumawa ng isang Zoning Plan para sa Maynila batay sa orihinal na Plano ni Burnham. Ito ay nakalimbag at ipinamahagi sa publiko para sa mga komento. Ang pangwakas na mga guhit at dokumento ay inirekomenda para sa pag-apruba noong 1933 at sa kalaunan ay naging batayan para sa mga unang ordenansa ng pag-sasaayos ng Maynila.

Ang plano sa Maynila ni Burnham ay inihanda para sa isang lungsod na may pinakamataas na populasyon ng 800,000 katao. Ang populasyon ng lungsod ng Maynila ay 285,000 lamang noong 1918, ngunit lumago ito sa 5.6 porsyento bawat taon at higit sa 600,000 noong 1939. Sa bilang na iyon, ang Maynila ay napuno ang kapasidad.

Ngunit pagkatapos noong 1930s tulad ng gobyerno ng Commonwealth na sa wakas ay itinayo ang daan ng baybayin ayon sa Burnham Plan - na nagngangalang Dewey Boulevard at sa wakas natapos ang Post Office Building, ang Pananalapi at Gusali ng Agrikultura, nagpasya itong alisin ang Burnham Plan at palitan ito ng isang bagong kabisera sa ibang lugar. Isa sa mga pangunahing kadahilanan na ibinigay ay ang iminungkahing Pambansang Kapitolyo na itatayo sa paligid ng kasalukuyang liwasang Rizal (Luneta) ay madaling gawan ng pambobomba mula sa dagat.

Nang umalis si Burham, si William Parsons ay naging Consulting Architect ng Komisyon ng Pilipinas. Kabilang sa mga nagawa ni Parsons sa Maynila ay ang Philippine General Hospital, ang Manila Hotel, ang Manila Army at Navy Club, at ang Philippine Normal University

1941 Plano ni Frost-Arellano ng Lungsod Quezon[baguhin | baguhin ang batayan]

Sa panahon ng Komonwelt, ang Maynila ay naglingkod pa rin bilang kabisera ng bansa. Sa mga oras ding ito na pinangarap ng Pangulo ng Komonwelt na si Manuel L. Quezon ang isang lungsod na maaaring maging kabisera ng hinaharap, na papalit sa Maynila. Noong tag-araw ng 1939 nakipag-ugnay si Pangulong Quezon kay William Parsons at hiniling na pumili siya ng isang bagong lugar at magdisenyo ng isang bagong kabisera ng Pilipinas. Dumating si Parson noong Hunyo 1939 at kalaunan ay pinili ang Diliman bilang bagong lugar ng kabisera. Pinamahalaan nya ang pagbuo ng isang master plan para sa bagong Unibersidad ng Pilipinas . Sa kasamaang palad namatay siya noong Disyembre ng taong iyon. Harry Frost, dating kasosyo ni Parsons at sinamahan nina Juan Arellano at AD Williams sa Planning Commission. Ang isang ika-apat na miyembro ng koponan, ang landscape architect na si Louis P. Croft ay sumali sa kanila bilang tagapayo sa pagpaplano at disenyo ng liwasan. Inatasan silang gumawa ng master plan para sa Lungsod ng Quezon; ito ay naaprubahan noong 1941.

Ang elliptical circle ay ang tagpuan ng isang malaking espasyo na tinukoy ng mga heograpikong pinangalanan na lansangan at naabot ng isang malaking lalsada na kumokonekta sa pinakadulo ng gitna ng dating Maynila sa pamamagitan ng Quezon Bridge . Ang bilog ay kung saan ilalagay ang bagong lehislatibong lugar, isang kamangha-manghang kalipunan ng mga gusali na may mga bulwagan ng Senado at ng Kamara. Ang Executive Mansion o ang palasyo ng Pangulo ay nasa kaliwa (kasalukuyang sinasakop ng Veterans Memorial Medical Center ) at ang bakuran ng Korte Suprema naman sa kanan nito (ang kasalukuyang site ng East Avenue Medical Center ). Ang lahat ng mga lugar na ito ay inilagay sa mga naka-landscape na lugar at napapalibutan ng mga pampublikong liwasan at mga bakanteng lupa. Ang bagong bakuran ng National Capital City ay tinukoy sa tatlong sangay ng gobyerno na konektado at naka-balangkas sa pamamagitan ng Diliman Qaudrangle. Ang bahagi ng Batasan Hills ay nakalaan para sa campus ng Philippine Military Academy

Ang elliptical circle ay naging isang alaala kay Quezon. Ang 400 ektaryang bakuran ng Diliman ay inilaan ng komisyon bilang gitnang liwasan ng lungsod. Ang gitnang parke na ito ay naglaman ng pambansang hardin ng botaniko, pambansang zoo, palakasan ng atleta, isang grand stadium at ng isang golf course. Ang liwasan ay dapat maging pangunahing bahagi ng isang komprehensibong kalakhang lungsod na liwasan at sistema ng daanan. Kasama sa sistemang ito ang isa pang 80-ektaryang parke sa hilaga, iba't ibang mga liwasan at halamanan kasama ang mga sapa at ilog, maraming palaruan at lugar ng mga atleta. Sa huli, kailangang magkaroon ng isang pangunahing halamanan sa kahabaan ng lambak ng Marikina at San Mateo - upang maglalaman ng susulpot na lungsod, mapanatili ang lupang pang-agrikultura at protektahan ang mga lugar ng tubig sa lungsod. Wala sa mga inilaang parke at sistema ng daanan ang naitayo.

Sa panahon ng gobyernong Hapon na Pangalawang Republika ng Pilipinas at sa buong World War II, ang Lungsod ng Kalakhang Maynila, ay naitatag noong 1941 na pinagsasama ang Maynila at mga katabing munisipalidad, ay nagsilbi pa ring kabisera ng bansa. Gayunman ang Baguio ay nagsisilbing pansamantalang kabisera ng pamahalaang pinaalis at ang lugar kung saan sumuko si Heneral Tomoyuki Yamashita at Bise Admiral Okochi.

Namatay si Quezon sa pagkabihag noong mga taon ng digmaan. Matapos ang digmaan, ang Lungsod ng Quezon ay naibalik bilang isang independiyenteng republika. Noong 1945, si Pangulong Sergio Osmeña, na pumalit noong namatay si Quezon, ay inayos ang Quezon Memorial Committee (QMC) upang makalikom ng pondo para sa pagalaala.

Noong 1946 ang bagong nahalal na Pangulong Manuel Roxas ay lumikha ng isang Capital Site Committee upang tumingin sa iba pang posibleng mga lugar. Ang dating lugar ng kapitolyo ay hindi itinuturing na sapat na mapagtatanggol mula sa pag-atake ng militar gayundin ay hindi sapat para sa isang inaasahang populasyon ng milyon-milyong katao. Labing-anim pang iba pang mga site ang nasuri. Ang komite ay nabuo upang tumingin sa 16 iba pang mga pagpipilian sa Novaliches . Kabilang dito, bukod sa: Tagaytay, Cebu, Davao, San Pablo, Baguio, Los Baños, Montalban, Antipolo, at Fort McKinley . Itinuring din ng komite na ilipat ang kapital sa Isla ng Boracay ngunit ang itinaas na lugar ng Novaliches ang hulipng napili. Ang orihinal na lugar ng Diliman ay pinalaki upang maisama ang kagubatan ng Novaliches sa Hilaga hanggang sa Wack Wack sa timog. Sa esensya, ang Frost Plan ay muling nabuhay sa ilalim ng Pambansang Komisyon sa Pagpaplano una sa pangunguna ni Croft pagkatapos ay sa pamamagitan ng nagdalubhasa sa Harvard na si Anselmo Alquinto. Ang plano ay binago noong 1947, 1949 at sa wakas noong 1956.

Ang sentro ng sibiko sa ilalim ng mga pagbabagong ito ay nailipat hilagang-silangan mula sa elliptical circle sa isang 158 ektaryang lugar na tinatawag na Constitution Hill. Ang tatlong sangay ng mga tanggapan ng gobyerno at mga sangay nito ay inilatag sa isang pormal na kaayusan na nakapagpapaalaala sa plano ng UP. Sa gitna ay magiging isang 20 ektaryang Plaza ng Republika. Ang buong bakuran ay konektado sa Maynila sa pamamagitan ng isang daan na Silangan-Kanluran na tinatawag na Republic Avenue. Ang plano na iyon ay isinumite at inaprubahan ni Pangulong Quirino noong 1949 ngunit halos umabot ng tatlumpung taon bago matapos ang Batasan Pambansa noong 1978.

Ang paglipat ng Kapibesara ng Bansa sa Maynila at Pagtalaga ng Kalakhang Maynila bilang Tahanan ng Pamahalaan[baguhin | baguhin ang batayan]

Sa panahon ni President Ferdinand Marcos 'panahon ng Bagong Lipunan (New Society), ang pagiging kabisera ng Quezon City ay inilipat sa Maynila at Greater Manila Area (na naging, Metro Manila ) itinalaga bilang tahanan ng pamahalaan noong Hunyo 24, 1976 sa pamamagitan ng Presidential Decree No. 940. Itinuring din ni Pangulong Marcos ang isang alternatibong lugar para sa pambansang kabisera. Ang isang magkasanib na pag-aaral ay isinagawa ng mga tanggapan ng arkitektura at pagpaplano nina Cesar Concio at Felipe Mendoza, paghahambing sa orihinal na lugar ng Novaliches at isang bagong nakuhang muli na lupain sa timog ng bagong Cultural Center ng Pilipinas . ngunit ang Novaliches ay napili pa rin para sa iminungkahing kabisera.

Sa panahon ng pamamahala ni Fidel V. Ramos mayroong mga mungkahi sa panahon ng kanyang termino upang ilipat ang kabisera ng bansa sa Fort Bonifacio bilang bahagi ng mga pagbabagong plano noon. Habang iminungkahi ni Gloria Macapagal Arroyo na lumipat ang kabisera ng bansa sa Lungsod ng Cebu .

Ang Maynila ay nananatiling kabisera ng Pilipinas, ngunit ang mga sentro ng administratibo at pampulitika ng pambansang pamahalaan ay kumalat sa buong Metro Manila kasama ang Executive ( Malacañan Palace ) at Judiciary ( Korte Suprema ) kapwa sa Maynila habang ang sangay ng lehislatura ay matatagpuan sa dalawang magkahiwalay. lokasyon: Ang Bahay ng mga Kinatawan sa Quezon City at ang Senado sa Pasay City . Sa kalaunan ay ililipat naman ang Senado sa Bonifacio Global City sa Taguig sa taong 2020, habang inaasahang makukumpleto ang Bagong Korte Suprema ng Korte sa taong 2019.

Iba pang mga kabisera[baguhin | baguhin ang batayan]

Ang Baguio ay dating itinalaga bilang " kabisera sa tag-init " ng bansa mula 1903 hanggang 1976. Ang isang mansyon ng pangulo ay nasa loob ng mga ng lungsod, at ang Korte Suprema ay hinahawakan pa rin ang kanilang mga pagtitipon tuwing tag-araw ng Abril-Mayo sa Baguio. Ang Presidential Decree No. 940 ng 1976 ay hindi binanggit ang Baguio na patuloy na nagsisilbing "kabisera sa tag-init", ngunit ang lungsod ay nananatiling hawak ang pagkakakilala kahit hindi opisyal.

Kronolohiya[baguhin | baguhin ang batayan]

Capital and Seats of Government of the Philippines[1]
Location Island Group Since Until Description
The Spanish East Indies (1565–1898)
Cebu
Cebu Visayas 1565 1569 Miguel Lopez de Legaspi established the first Spanish settlement in the archipelago.
Cebu Iloilo (Panay island) Visayas 1566 1576 Second Spanish settlement. Established as a capital before the conquest of Manila.
Cebu Manila Luzon 1571 1941 Served as the seat of the Spanish colonial government in the Philippines
Cebu Bacolor, Pampanga Luzon 1762 1764 Temporary capital of the Spanish colonial government during the British occupation of Manila.
Philippine Revolutionary Period (1897-1898)
Cebu
San Miguel, Bulacan Luzon February 1897 October 1897 Served as the capital of the short lived Republic of Biak-na-Bato
Cebu
San Francisco de Malabon, Cavite Luzon March 1897 November 1897 Seat of the Tejeros Revolutionary Republic
Cebu
Bacoor, Cavite Luzon May 1898 August 1898 Served as the seat of the Revolutionary Government
Cebu
Cavite El Viejo Luzon 1896 1898 Hometown of General Emilio Aguinaldo, where independence was proclaimed during the Philippine Revolution.
American Occupation (1898-1941)
Cebu
Manila Luzon 1898 1941 Served as the seat of government during the American military occupation, civilian insular government, and the Commonwealth until World War II. in 1901, the capital engulfed the nearby municipalities of Ermita, Tondo, Santa Cruz, Santa Ana de Sapa, San Nicolas, San Miguel, San Fernando de Dilao, the Port Area, Pandacan, Sampaloc, Quiapo, Binondo, Malate, San Andres, and Santa Mesa to form one city.
Cebu
Iloilo, Panay Island Visayas November 17, 1896 March 1939 After the Fall of Manila, the Governor-General Diego de los Ríos tried to revive the colonial government in Iloilo until the Spanish forces surrendered to the Americans.
Philippine–American War (1898-1901)
Cebu
Malolos, Bulacan Luzon 1898 1899 Served as the Official Capital of the Republican government during the Philippine–American War.
Ph locator nueva ecija san isidro.png
San Isidro, Nueva Ecija Luzon 1899 1899 After the Americans besieged Malolos on March 31, 1899, Aguinaldo transferred his headquarters in several towns in attempt to escape from American forces and continue his revolution.
Ph locator pampanga angeles.png
Angeles, Pampanga
Ph locator nueva ecija cabanatuan.png
Cabanatuan, Nueva Ecija
Ph locator tarlac bamban.png
Bamban, Tarlac
Ph locator tarlac tarlac.png
Tarlac City, Tarlac
Ph locator nueva vizcaya bayombong.png
Bayombong, Nueva Vizcaya
Ph locator pangasinan bayambang.png
Bayambang, Pangasinan
Ph locator kalinga lubuagan.png
Lubuagan, Kalinga Luzon 6 Marso 1900 18 Mayo 1900 Aguinaldo established headquarters in Lubuagan for 73 days before fleeing to Palanan[2][3]
Ph locator isabela palanan.png
Palanan, Isabela Luzon 1900 1901 Aguinaldo's last hideout until he was captured by the forces of Frederick Funston and surrendered to the Americans.
Japanese Period and Second Philippine Republic (1941-1945)
Ph locator ncr manila.png
Manila Luzon 1941 1945 Served as the seat of government of during the Japanese occupation and the Japanese-sponsored Second Republic of José P. Laurel.
Ph locator benguet baguio.png
Baguio Luzon 1944 1945 After the Battle of Manila, the headquarters of the Second Republic was moved to Baguio until Laurel announced its dissolution in Tokyo.
Map of Japan with highlight on 13 Tokyo prefecture.svg
Nara/Tokyo Japan 1944 1945
Commonwealth Period (1941-1945)
Map of Corregidor 1941.jpg
Corregidor Island Luzon 1941 1942 Temporary headquarters of the Commonwealth government-in-exile led by President Manuel L. Quezon when the Japanese forces invaded Manila.
Washington, D.C. locator map.svg
Washington D.C. United States 1942 1944
Ph locator leyte tacloban.png
Tacloban Eastern Visayas 1944 1945 Landing site of General Douglas MacArthur and Allied forces during the final stages of World War II. Served as the temporary headquarters of the Commonwealth led by President Sergio Osmeña until liberation.
Third Republic (1945-1975)
Ph locator ncr manila.png
Manila Luzon 1945 1948 Became the capital of the newly independent Third Republic.
Ph locator ncr quezoncity.png
Quezon City Luzon 1948 1975 By virtue of Republic Act No. 333 by Elpidio Quirino.
Fourth Republic - Present
Ph locator ncr.png
National Capital Region (seat of government)

Manila (country's capital)
Luzon 1976 present Issued by Ferdinand Marcos on June 24, 1976 via Presidential Decree No. 940. Reorganized the capital and seat of government by incorporating

Iba pang mga dating kataastaasang kabisera[baguhin | baguhin ang batayan]

Opisyal na pangalan Kasalukuyang lugar Dahil Hanggang sa Paglalarawan
Bacolod Republika ng Negros Negros 1898 1901 Ang lungsod ay idineklara ng kapital pagkatapos ng Rebolusyong Negros .
Zamboanga City Republika ng Zamboanga Zamboanga Peninsula 1898 1901 Saklaw ng lugar ang buong Zamboanga Peninsula at inaangkin ang buong Mindanao bilang teritoryo nito.
Butuan Si Rajahnate ng Butuan Northeast Mindanao 1001 1756 Si Butuan ay unang nagpasok ng mga nakasulat na tala nang ang Pangalan na si Kiling ay nagpadala ng parangal sa Song Dynasty Emperor ng China noong 1001 AD.
Singhapala (kasalukuyang Cebu City) Si Rajahnate ng Cebu Cebu 1200s 1565 Ang Cebu ay itinatag ni Tamil na bumaba sa Rajah na nagngangalang Sri Lumay. Si Rajah Tupas ang huling pinuno ng isang independiyenteng Cebu hanggang sa pagsakop nito ng Spain.
Batan (kasalukuyang Kalibo) Kedatuan ng Madja-as Panay 1200 1570 Ang pagtatatag ng Kastila na pag-areglo sa Oton at pagsakop sa Panay na mabisang pinatay ang pagkakaugnay.
Tagbilaran Kedatuan ng Dapitan Bohol 1100s 1563 Ang Kedatuan ng Dapitan ay umiral sa Bohol mula pa noong 1100 hanggang sa pagkawasak ng Papuan Sultanate ng Ternate, kung gayon ang mga refugee ng Dapitan ay muling itinatag ang Dapitan sa hilagang Mindanao.
Marawi Confederation ng mga sultanates sa Lanao Lanao del Sur 1640 1889 Noong 1640, itinatag ng Balindong Bsar ang Confederation of the Sultanates of Lanao hanggang sa pagsasanib ng Amerika noong 1889.
Kuta Wato (kasalukuyang Cotabato City) Sultanate ng Maguindanao Maguindanao 1500 1888 Sakop ng sultanato ang kasalukuyang rehiyon ng Cotabato at ang Lalawigan ng Maguindanao .
Astana Putih (kasalukuyang Jolo) Sultanate ng Sulu Sulu 1405 1915 Ang Sultanate ng Sulu ay independyente hanggang 1915.
Tondo Dinastiya ng Tondo Metropolitan Manila c.900 CE 1500 Ang kaharian ng Tundun o Tondo ay itinatag bilang isang napatibay na lungsod sa bukana ng ilog Pasig na ginagawa itong isang kapital kahit bago ang 900 AD (batay sa LCI ), noong 1500 ang pagsalakay ng Imperyo ng Bruneian sa Lusung na ginawa ang Maynila na kabisera ng Kaharian ng Maynila sa gayon ay pinalitan ang kahalagahan ng Tondo dahil sa pagkawala ng battle of Manila ng Tondo .
Maynila Kaharian ng Maynila Metropolitan Manila 1500 1570 Ang pagkawasak ng Fort Seludong at ang pagtatatag ng Intramuros ay nagtapos sa pamamahala ng mga lokal na pinuno ng Muslim at dinala ang panahon ng Espanya.

Mga iminungkahing capitals[baguhin | baguhin ang batayan]

Dahil sa labis na paglaki, kasikipan ng trapiko at mataas na kahinaan sa mga likas na sakuna[4] ang kasalukuyang kabisera, ang Maynila, iminungkahi ng iba't ibang mambabatas na ilipat ang kabisera ng Pilipinas. Noong Mayo 2012, si Francisco Calalay, Jr., isang konseho ng lungsod ng Quezon ay hinikayat ang Kongreso na ilipat ang kapital sa Quezon City..[5] Noong Pebrero 2016, iminungkahi ng isang negosyanteng Australiano na si Peter Wallace ang ' Subic - Clark ' na maging susunod na kapital ng Pilipinas..[6] Noong Pebrero 2017, isang panel ang nabuo ng House of Representative para sa posibleng paglilipat ng kapital ng bansa. Noong Marso 2017, sinabi ng House Speaker Pantaleon Alvarez na ang kabisera ng isang pederal na Pilipinas ay dapat na 'sa isang lugar sa isla ng Negros..[7][8] Noong Enero 2018, dalawang kongresista, sina Ron Salo at Ciriaco Calalang ay nagsampa ng panukalang batas, na iminungkahi ang paglipat ng kapital ng bansa sa Davao City, ang bayan ng kasalukuyang Pangulong Rodrigo Duterte . Gayunpaman, iminungkahi nila na ang Palasyo ng Malacañang sa Maynila ay mananatili bilang opisyal na tirahan ng Pangulo.[9] Noong Agosto 2019, ang senador na si Sherwin Gatchalian ay nagsampa ng panukalang batas, iminungkahi na ang puwesto ng pamahalaan ay dapat lumipat sa New Clark City na matatagpuan sa Capas, Tarlac sa taong 2030.[10]

Sanggunian[baguhin | baguhin ang batayan]

  1. 1.0 1.1 "Capital and Seat of government of the Philippines".
  2. "History". Municipality of Lubuagan. Sininop mula sa orihinal noong 31 Agosto 2018. Hinango noong 14 March 2019.
  3. "Municipality of Lubuagan". Department of Interior and Local Government-Cordillera Administrative Region. Sininop mula sa orihinal noong 22 Marso 2016. Hinango noong 14 March 2019.
  4. "Philippines: Panel formed to study possibility of relocating capital". gulfnews.com.
  5. Magturo, Daphne J. "Quezon City moves to replace Manila as country's capital". newsinfo.inquirer.net.
  6. Navales, Reynaldo G. (February 24, 2016). "Clark-Subic eyed as new Philippine capital". Sunstar.
  7. Arguillas, Carolyn O. (March 28, 2017). "Alvarez' federal Philippines: 14 states, Negros as seat of central gov't".
  8. "Alvarez wants separate state for indigenous peoples". February 7, 2018.
  9. Cupin, Bea. "Kabayan reps want Philippine capital moved to Davao City". Rappler.
  10. Placido, Dharel (8 August 2019). "Decongest Manila: Gatchalian proposes transfer of seat of gov't to New Clark City". ABS-CBN News. Hinango noong 23 September 2019.