Imperyo ng Hapon

Mula sa Wikipediang Tagalog, ang malayang ensiklopedya
Tumalon sa: nabigasyon, hanapin
Imperyo ng Hapon
Dakilang Imperyong Hapones

Dai Nippon Teikoku
1868–1947
Watawat Imperyal na Selya
Motto
八紘一宇 "Hakko ichiu"
"Ang buong mundo sa ilalim ng isang bubong"
Awit
"Kimigayo"
"Maharlikang Pamumuno"
Imperyong Hapones sa pinakamataas nito noong 1942.
Kabisera Tokyo
Wika Hapones
Relihiyon De jure: wala
De facto: espousing Shintoismo
Iba: Budismo
Pamahalaan Daijō-kan[2]
(1868–1885)
Monarkiyang konstitusyonal
(1890–1947)[1]
Isang partidong diktadurang militar (1940–1945)
Emperador
 - 1868–1912 Meiji (Mutsuhito)
 - 1912–1926 Taishō (Yoshihito)
 - 1926–1947 Shōwa (Hirohito)
Punong Ministro
 - 1885–1888 Itō Hirobumi (una)
 - 1946–1947 Shigeru Yoshida (huli)
Lehislatura Imperial Diet
 - Upper house House of Peers
 - Lower house Kapulungan ng mga Kinatawan
Makasaysayang panahon Meiji, Taishō, Shōwa
 - Panunumbalik ng Meiji Enero 3, 1868[3]
 - Pagbabagong prepektura 29 Agosto 1871
 - Konstitusyong Meiji 29 Nobyembre 1890
 - Kasunduang Tripartite 27 Setyembre 1940
 - Taisei Yokusankai 12 Oktubre 1940 – 13 Hunyo 1945
 - Pagsuko ng Hapon Agosto 14, 1947[1]
 - Kagamitan ng Pagsuko ng Hapones signed 2 Setyembre 1945
Area 1,984,000 km2 (766,027 mi2)
Populasyon
 - 1920 est. 77,700,000a 
 - 1940 est. 105,200,000b 
Salapi Yen ng Hapon
Yen ng Korea
Yen ng Taywan
Hukbong Yen ng Hapon
Sumunod sa
Sinundan ng
Shogunatong Tokugawa
Kahariang Ryūkyū
Republika ng Ezo
Dinastiyang Qing
Imperyong Ruso
Imperyong Koreano
Aleman na Bagong Guinea
Dutch East Indies
Pagsakop ng Hapon
Sibil na Pamamahala ng Estados Unidos sa Kapuluang Ryukyu
Republika ng Tsina
Unyong Sobyet
Hilagang Korea
Timog Korea
Bahagi ngayon ng

Ang Imperyo ng Hapon (大日本帝國 Dai Nippon Teikoku?, literal na "Dakilang Imperyong Hapones")[4] ay isang makasaysayan na Hapones na lungsod-estado na umiral mula sa panahon ng Panunumbalik ng Meiji noong 1868 hanggang sa pagsasabatas ng 1947 na konstitusyon ng modernong Hapon.[5]

Ang mabilis na industralisasyon at militarisasyon ng Imperyal na Hapon sa ilalim ng salawikain na Fukoku Kyōhei (富国強兵?, "Pagyamanin ang Bansa, Pagtibayin ang Hukbo") ay humantong sa pag-usbong nito bilang isang dakilang kapangyarihan at ang pagtatag ng imperyong kolonyal. Ang mga ekonomiya at pampulitikang kaguluhan sa mga 1920 ay nag tulak sa paglaganap ng militarismo, na kalaunan ay hahantong sa pagkamiyebro ng Hapon sa Kapangyarihang Aksis at ang pananakop ng malaking bahagi ng rehiyong Asya-Pasipiko.

Matapos ang ilang mga malalakihang tagumpay ng militar noong Ikalawang Digmaang Sino-Hapones (1937–1945) at sa Digmaang Pasipiko, kinilala ang Imperyo para sa mga krimen ng digmaan nito laban sa mga taong sinakop nito.

Terminolohiya[baguhin | baguhin ang batayan]

Ang makasaysayang estado ay madalas tinutukoy bilang "ang Imperyo ng Hapon" o "ang Imperyong Hapones" o "Imperyal na Hapon". Sa Hapones, ito ay tinutukoy bilang Dai Nippon Teikoku (大日本帝國?),[4] na naisasalin sa "Dakilang Imperyong Hapones" (Dai "Dakila", Nippon "Hapones", Teikoku "Imperyo").

Paagpapanumbalik ng Meiji[baguhin | baguhin ang batayan]

Pangunahing lathalain: Pagpapanumbalik ng Meiji

Matapos ang dalawang siglo, ang patakaran ng pag-iisa, o Sakoku, sa ilalim ng mga shogun ng panahon ng Edo ay nagtapos noong ang bansa ay pinilit magbukas upang makipagkalal ng Kumbensiyon ng Kanagawa sa 1854.

Ang mga sumunod na taon ay nakakita ng nadagdagan na kalakalang panlabas at pakikipag-ugnayan; mga tratadong komersyal sa pagitan ng kasugunan ng Tokugawa at mga Kanluraning bansa ay nalagdaan. Malaking bahagi dahil sa kahiya-hiyang mga tuntunin ng Mga 'Di Pantay na Tratado, ang Kasugunan ay humarap sa panloob na poot, na kung alin ay naging isang kilusan na radikal at may pagsuklam at takot sa mga dayuhan, ang sonnō jōi (literal na "Igalang ang Emperador, palayasin ang mga barbaro").[6]

Noong Marso 1863, ang "kautusan upang palayasin ang mga barbaro" ay inihayag. Bagaman walang intensiyon ang Kasugunan na ipatupad, ito ay gayunpaman nag-udyok ng mga pagsalakay laban sa Kasugunan mismo at laban sa mga banyaga na nasa Hapon. Ang Pangyayari ng Namamugi noong 1862 ay nahantong sa pagpaslang ng isang Ingles, si Charles Lennox Richardson, ng isang grupo ng mga samurai mula sa Satsuma.

Digmaang Boshin[baguhin | baguhin ang batayan]

Pangunahing lathalain: Digmaang Boshin

Ang Boshin War (戊辰戦争 Boshin Sensō?) ay naganap sa pagitan ng Enero 1868 at Mayo 1869. Ang alyansa ng mga samurai mula sa katimugan at kanluraning mga lupain at mga opisyal ng korte ay nakapagtamo ng pakikipagtulungan ng batang Emperador Meiji, na iniutos ang paglusaw ng dalawang-daang-taong Kasugunan ng Tokugawa.

Mga sanggunian[baguhin | baguhin ang batayan]

  1. 1.0 1.1 "Chronological table 5 1 December 1946 - 23 June 1947". National Diet Library. http://www.ndl.go.jp/constitution/e/etc/history05.html. Hinango noong September 30, 2010. 
  2. Hunter 1984, pp. 31-32.
  3. One can date the "restoration" of imperial rule from the edict of 3 Enero 1868. Jansen, p.334.
  4. 4.0 4.1 Shillony, Ben-Ami (2013). Ben-Ami Shillony - Collected Writings. Routledge. p. 83. ISBN 1134252307. https://books.google.com/books?id=jQoNuRfzqNMC&pg=PA83. 
  5. "Chronological table 5 1 December 1946 - 23 June 1947". National Diet Library. http://www.ndl.go.jp/constitution/e/etc/history05.html. Hinango noong September 30, 2010. 
  6. Hagiwara, p. 34.