Himagsikan sa Pilipinas (1969–kasalukuyan)

Mula sa Wikipediang Tagalog, ang malayang ensiklopedya
Jump to navigation Jump to search
Himagsikan sa Pilipinas (1969–kasalukuyan)
MILF militant lying prone.jpg
Isang taong naghihimagsik na nagsasanay gamit ang kanyang baril.
Petsa 1969-kasalukuyan
Pook Pilipinas
Kinalabasan Pagbuo ng Nagsasariling Rehiyon sa Muslim na Mindanao
Naglalabanan
 Pilipinas

Mga kakampi:
Estados Unidos Estados Unidos[5]
Indonesia Indonesya
Libya Libya
Malaysia Malaysia

NPA.png Bagong Hukbong Bayan[6]

ARMM flag.png Pangkat Moro para sa Liberasyong Pambansa [6]


Pangkat Moro para sa Liberasyong Islamiko[6]


Flag of Jihad.svg Abu Sayyaf
Flag of Jihad.svg Kilusang Rajah Sulaiman
Flag of Jihad.svg Jemaah Islamiyah

Komandante
Pilipinas Pangulo NPA.png Jose Maria Sison

ARMM flag.png Nur Misuari


Hashim Salamat


Flag of Jihad.svg Khadaffy Janjalani
Flag of Jihad.svg Abu Sabaya
Flag of Jihad.svg Commader Robot

Biktima
Nasa loob ng 160,000-200,000 na ang namamatay[7]
Mahigit 3,000,000 hanggang 10,000,000 na ang mga taong napilitang lumikas dulot ng pakikidigma[8]

Ang Himagsikan sa Pilipinas (1969–kasalukuyan) ay ang pakikipagdigma ng iba't-bang mga armadong grupo laban sa pamahalaan ng Pilipinas. Bagamat ang ibang grupo ay nagsimula noong 1960, 1969 lamang nagsimula ang pakikidigma. Kilalang may koneksiyon ang lahat ng mga armadong grupo sa isa't isa ngunit ang magkaugnay na pakikidigma ng mga Komunista at mga Muslim na seperatista lamang ang itinuturing ng pamahalaan ng Pilipinas na lehitimong nakikidigma (hindi an pakikidigma ng mga Islamistikong grupo na itinuturing na mga terorista).[9] Aabot na ng halos 200,000 katao na ang namamatay dahil sa digmaan.

Kasaysayan[baguhin | baguhin ang batayan]

Ang unang grupong nakipagdigma ay ang mga Komunista gaya ng Partido Komunista ng Pilipinas na hango pa sa Partido Komunista ng Pilipinas-1930 (na sinimulan noong dekada 1930). Nagmula ang grupo sa mga dating Hukbalahap na nakipaglaban noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Noong 1968-69, itinatag ng partido ang New People's Army (NPA) o ang Bagong Hukbong Bayan sa mga pulo ng Luzon, Samar, at Leyte; at sa mga lalawigan ng Surigao at Agusan.[10] Ang pakikipagdigmaang ito ay kumitil na ng halos 40,000 mga biktima.[11]

Sa kalagitnaan ng 1960s-80s, sinimulan ng mga Moro ang kanilang pakikipaglaban para kumawala sa Pilipinas. Ang mga grupong Moro National Liberation Front at Moro Islamic Liberation Front (na nagmula sa una) ay lubas at nagpakita. Aktibo ang mga ito sa mga pulo ng Mindanao, Palawan at Sulu. Lampas 160,000 na ang mga taong namatay dahil sa mga labanang may kaugnayan dito.[12]

Nagsimula namang lumabas ang mga grupong Islamistiko noong kalagitnaan ng 1990s, gaya nang Abu Sayyaf at ng Rajah Sulaiman movement, na tinutulungan ng mga grupong Jemaah Islamiyah (ng Indonesia) at Al Qaeda na mula pa sa labas ng Pilipinas. Simula 2001, tumutulong naman ang Estados Unidos sa pamahalaan ng Pilipinas sa pakikipaglaban sa mga grupong ito sa pamamagitan ng kanilang "Digmaan Laban sa Terrorismo".[13]

Kabilang din sa mga armadong grupo ay ang CAFGU at mga armadong Muslim at Kristiyano na binabayaran ng pamahalaan para tumulong sa pagsukbo ng mga rebeldeng mga grupo. Kasama dito ang mga armadong grupo na sangkot sa Pamamaslang sa Maguindanao.[3]

Listahan ng mga kaugnay na insidente[baguhin | baguhin ang batayan]

  • Pagbomba sa Araw ni Rizal noong 2000
  • Pagbomba sa Zamboanga noong 2002
  • Pagbomba sa SuperFerry 14 noong 2004
  • Pagbomba sa Gitnang Mindanao noong 2006
  • Labanan sa Hilagang Cotabato noong 2008
  • Pagbomba sa Batasang Pambansa noong 2007
  • Pagpugot sa Basilan noong 2007
  • Pagbomba sa Mindanao noong Hulyo 2009

Mga sanggunian[baguhin | baguhin ang batayan]