Rosario, Arhentina

Mula sa Wikipediang Tagalog, ang malayang ensiklopedya
Tumalon sa: nabigasyon, hanapin
Rosario
Lungsod ng Rosario
Tanawin ng Rosario mula sa himpapawid
Tanawin ng Rosario mula sa himpapawid
Watawat ng Rosario
Watawat
Opisyal na sagisag ng Rosario
Sagisag
Palayaw: "Lugar ng kapanganakan ng Watawat ng Arhentina", "Ang Arhentinong Chicago"[1][2]
Mapa de Rosario, Argentina.svg
Bansa  Argentina
Lalawigan  Santa Fe
Departamento Rosario
Itinatag Oktubre 7, 1793
Pamahalaan
 • Uri 6 mga pook-munisipal
 • Intendant Mónica Fein[3] (SPA)
Lawak
 • Lungsod 178.69 km2 (68.99 sq mi)
Taas 31 m (102 ft)
Populasyon (Senso 2010)[4]
 • Kabuuan 1,193,605
 • Kapal 6,680/km2 (17,300/sq mi)
Pangalang turing rosarino, -a
Sona ng oras ART (UTC−3)
Kodigong postal S2000
Area code 0341
Websayt rosario.gob.ar

Ang Rosario (pagbigkas sa wikang Kastila: [roˈsaɾjo]) ay ang pinakamalaking lungsod sa lalawigan ng Santa Fe, sa gitnang Arhentina. Matatagpuan ito 300 kilometro (186 milya) hilagang-kanluran ng Buenos Aires, sa kanlurang dalampasigan ng Ilog Paraná. Pangatlong pinakamataong lungsod sa bansa ang Rosario, at ito rin ang pinakamataong lungsod sa Arhentina na hindi isang kabisera ng anumang lalawigan. Kalakip ang lumalaki at mahalagang kalakhang pook, ang Malawakang Rosario ay may tinatayang populasyon na 1,276,000 katao magmula noong 2012.[5] Isa sa mga pangunahing atraksiyon nito ay ang arkitektong neoklasiko na napanatili sa daan-daang mga tahanan, kabahayan at pampublikong gusali sa loob ng mga dantaon.

Ang Rosario ay ang punong lungsod ng Departamento ng Rosario at matatagpuan ito sa gitna ng pangunahing koridor ng industriya sa Arhentina. Isang pangunahing himpilan ng daambakal ang lungsod, at ito rin ang sentro ng pagbabapor sa hilaga-silangang Arhentina. Umaabot ang mga barko sa lungsod gamit ang Ilog Paraná, na nagpapahintulot ng pag-iral ng isang pantalang 10 metro (34 talampakan) ang lalim. Mahilig sa pagpuputik (silting) ang Pantalan ng Rosario at kinakailangang idraga nang pana-panahon.[6] Kabilang sa mga iniluluwas ang trigo, harina, dayami, lino at iba pang mga mantikang gulay, mais, asukal, troso, karne, balat ng hayop, at lana. Kabilang sa mga produktong ginagawa rito ang harina, asukal, mga produkto ng karne, at iba pang mga pagkain. Ang Tulay ng Rosario-Victoria, na binuksan noong 2004, ay tumatawid sa Ilog Paraná at nag-uugnay ng Rosario sa lungsod ng Victoria sa kabilang panig ng Deltang Paraná. Sapagkat mahalaga ang gampanin nito sa komersiyo ng agrikultura, sentro ang lungsod ng patuloy na debate ukol sa mga buwis na ipinapataw sa mga produktong pang-agrikultura na malaki ang pinaggagastusan, tulad ng balatong (soy).

Kasama ang lungsod ng Paraná, isa ang Rosario sa ilang mga lungsod sa Arhentina na hindi makapagtuturo sa isang tao o indibiduwal bilang tagapagtatag nito. Si "Birhen ng Santo Rosario" ang pintakasi nito, ang kanyang kapistahan ay Oktubre 7. Ang 14812 Rosario na isang makabuntala ay ipinangalan mula sa lungsod.[7]

Kasama sa mga kilalang taga-Rosario ang rebolusyonaryong si Che Guevara; mga manlalaro sa putbol na sina Lionel Messi, Ángel Di María, Maximiliano Rodríguez at Mauro Icardi; mga tagapagsanay sa putbol na sina César Luis Menotti, Marcelo Bielsa at Gerardo Martino; manlalaro sa pandamuhang hockey na si Luciana Aymar; mga manlalaro sa unyong rugby na sina Juan Imhoff at Leonardo Senatore; aktor/komedyanteng si Alberto Olmedo at aktress na si Libertad Lamarque; kompositor sa diyas na si Gato Barbieri; kartunista/manunulat na si Roberto Fontanarrosa; mang-aawit/manunulat ng awit na si Fito Paez; artista/pintor na si Antonio Berni at modelong si Valeria Mazza.

Mga kakambal at kapatid na lungsod[baguhin | baguhin ang batayan]

Nakakambal ang Rosario sa:[8]

Tingnan din[baguhin | baguhin ang batayan]

Talasanggunian[baguhin | baguhin ang batayan]

  1. Monumento Histórico Nacional a la Bandera Argentina en la página de la Municipalidad de Rosario
  2. Página del Ministerio de Educación de la Nación sobre el Monumento Histórico Nacional a la Bandera. Archived 2009-02-22 at the Wayback Machine.
  3. Municipalidad de Rosario official website
  4. "Provincia de Santa Fe, departamento Rosario. Población total por país de nacimiento, según sexo y grupo de edad. Año 2010.". INDEC. Sininop mula sa orihinal na pahina noong 2014-08-26. https://web.archive.org/web/20140826114846/http://www.censo2010.indec.gov.ar/CuadrosDefinitivos/P5-D_82_84.pdf. 
  5. "Encuesta Permanente de Hogares. Resultados del segundo trimestre de 2012". INDEC. Sininop mula sa orihinal na pahina noong 29 Oktubre 2013. https://web.archive.org/web/20131029192858/http://www.indec.mecon.ar/nuevaweb/cuadros/4/EPH_cont_2trim12.pdf. 
  6. [1][patay na kawing]
  7. JPL Small-Body Database Browser - 14812 Rosario (1981 JR1) Jet Propulsion Laboratory (NASA)
  8. 8.00 8.01 8.02 8.03 8.04 8.05 8.06 8.07 8.08 8.09 8.10 8.11 8.12 8.13 8.14 8.15 8.16 8.17 8.18 8.19 8.20 8.21 8.22 "Town Twinning Agreements". Municipalidad de Rosario - Buenos Aires 711. http://www.rosario.gov.ar/mr/mri/www/city-city-program/town-twinning-agreements. Hinango noong 14 Oktubre 2014. 
  9. "Twin City activities". Haifa Municipality. Sininop mula sa orihinal na pahina noong 9 Oktubre 2007. https://web.archive.org/web/20071009084809/http://www.haifa.muni.il/Cultures/en-US/city/CitySecretary_ForeignAffairs/EngActs.htm. Hinango noong 14 Pebrero 2008. 
  10. "Shanghai Foreign Affairs". Shfao.gov.cn. http://www.shfao.gov.cn/wsb/english/Sister_Cities/index.html. Hinango noong 17 Mayo 2011. 
  11. Pessotto, Lorenzo. "International Affairs – Twinnings and Agreements". International Affairs Service in cooperation with Servizio Telematico Pubblico. City of Torino. Sininop mula sa orihinal na pahina noong 18 Hunyo 2013. https://web.archive.org/web/20130618182559/http://www.comune.torino.it/relint/inglese/gemellaggieaccordi/index.shtml. Hinango noong 6 Agosto 2013. 

Mga kawing panlabas[baguhin | baguhin ang batayan]