South Africa

Mula sa Wikipedia, ang malayang ensiklopedya
(Idinirekta mula sa Timog Aprika)
Jump to navigation Jump to search
11 opisyal na pangalan:[1]
Republic of South Africa  (Ingles)
Republiek van Suid-Afrika  (Afrikaans)
iRiphabliki yeSewula Afrika  (Southern Ndebele)
iRiphabliki yomZantsi Afrika  (Xhosa)
iRiphabhuliki yaseNingizimu Afrika  (Zulu)
iRiphabhulikhi yeNingizimu Afrika  (Swazi)
Repabliki ya Afrika-Borwa  (Northern Sotho)
Rephaboliki ya Afrika Borwa  (Sotho)
Rephaboliki ya Aforika Borwa  (Tswana)
Riphabliki ra Afrika Dzonga  (Tsonga)
Riphabuḽiki ya Afurika Tshipembe  (Venda)
Watawat ng South Africa
Watawat
ng South Africa
Eskudo
Salawikain: "!ke e: ǀxarra ǁke(ǀXam)
"Unity in Diversity"
Awit: Pambansang awit ng Timog Aprika
Kinaroroonan ng  South Africa  (dark blue) – sa Africa  (light blue & dark grey) – sa the African Union  (light blue)
Kinaroroonan ng  South Africa  (dark blue)

– sa Africa  (light blue & dark grey)
– sa the African Union  (light blue)


Kabisera
Pinakamalaking lungsodJohannesburg (2006)[2]
Opisyal na wika[Note 1] Afrikaans
Northern Sotho
English
Southern Ndebele
Southern Sotho
Swazi
Tsonga
Tswana
Venda
Xhosa
Zulu
Pangkat-etniko
KatawaganTimog Aprikano
PamahalaanConstitutional parliamentary republic
• Pangulo
Matamela Cyril Ramaphosa
LehislaturaParlamento
National Council of Provinces
National Assembly
Kalayaan 
• Unyon
31 Mayo 1910
11 Disyembre 1931
• Republika
31 Mayo 1961
Lawak
• Kabuuan
1,221,037 km2 (471,445 mi kuw) (ika-25)
• Katubigan (%)
negligible
Populasyon
• Pagtataya sa 2014
54,002,000[4] (ika-25)
• Senso ng 2011
51,770,560[3]:18
• Kapal
42.4 /km2 (109.8 /sq mi) (ika-169)
GDP (PPP)Pagtataya sa 2014
• Kabuuan
$623.201 billion[5] (ika-25)
• Kada kapita
$11,914[5] (ika-82)
GDP (nominal)Pagtataya sa 2014
• Kabuuan
$371.211 billion[5] (ika-33)
• Kada kapita
$7,096[5] (ika-83)
Gini (2009)63.1[6]
napakataas
HDI (2013)0.658[7]
katamtaman · 118th
SalapiRand ng Timog Aprika (ZAR)
Sona ng orasUTC+2 (SAST)
Pagmanehokaliwa
Kodigong pantelepono+27
Kodigo sa ISO 3166ZA
Dominyon sa Internet.za
Tungkol sa bansang Timog Aprika ang artikulong ito. Para sa rehiyon, tingnan ang Katimugang Aprika.

Ang Timog Aprika, opisyal na Republika ng Timog Aprika, ay isang bansa na matatagpuan sa katimugang dulo ng kontinente ng Aprika. Matatagpuan sa hilaga ang mga bansang Namibia, Botswana at Zimbabwe; sa silangan ay Mozambique at Eswatini; at sa loob nito matatagpuan ang Lesotho.[8]

Isa sa may pinakamaraming pangkat etniko sa kontinente ng Aprika ang Timog Aprika. Dito ang pinakamaraming Europeo na nasa Aprika, pinakamaraming populasyon na Indiano, gayon din ang pinakamalaking kumunidad ng halong etnisidad (ng pinaghalong Europeo at Aprikano). Naging malaking bahagi ng kasaysayan at politika ng bansang ito ang pakikipaglaban sa lahi at etnisidad sa pagitan ng mga nakakaraming itim at iilang puti. Nagsimulang ipakilala ng National Party ang patakaran ng apartheid matapos nitong manalo noong eleksiyon ng 1948; bagaman, ang partidong din na iyon sa ilalim ng pamumuno ni F.W. de Klerk ang nagsimulang pira-pirasuhin ito noong 1990 pagkatapos ng mahabang pakikipaglaban ng mga nakararaming itim, gayon din ng maraming puti, halong etnisidad at mga Timog Aprikanong Indiyano.

Ang bansang ito ang isa sa mga bansa sa Aprika na hindi nagkaroon ng kudeta, at regular na malaya at walang kinikilingang halalan na ginaganap noong pang 1994. Dahil dito ang bansang ito ang makapangyarihan sa rehiyon at isa sa pinakamatatag at pinaka-liberal na demokrasya sa Aprika. Ang ekonomiya ng Timog Aprika ang pinakamalaki at masulong sa buong kontinente ng Africa, kasama ang makabagong imprastraktura na karaniwan sa buong bansa.

Heograpiya[baguhin | baguhin ang batayan]

Satellite picture of South Africa
Larawan ng Timog Aprika na kuha mula sa satellite

Matatagpuan ang Timog Aprika sa pinakatimog na bahagi ng Aprika, na may mahabang baybay-dagat na may habang higit sa 2,500 km (1,553 mi). Sa sukat na 1,219,912 km2 (471,011 mi kuw),[9], Ang Timog Aprika ang naging ika-25 pinakamalaking bansa sa daigdig at mahihahambing sa laki ng bansang Colombia.

Mga sanggunian[baguhin | baguhin ang batayan]

  1. "The Constitution". Constitutional Court of South Africa. Nakuha noong 3 September 2009.
  2. "Principal Agglomerations of the World". Citypopulation.de. Nakuha noong 30 October 2011.
  3. 3.0 3.1 Maling banggit (Hindi tamang <ref> tag; walang binigay na teksto para sa refs na may pangalang census2011-inbrief); $2
  4. "Mid-year population estimates 2014" (PDF). Statistics South Africa. Nakuha noong 5 August 2014.
  5. 5.0 5.1 5.2 5.3 "South Africa". International Monetary Fund. Nakuha noong 2013-10-27.
  6. "Gini Index". World Bank. Nakuha noong 2 March 2011.
  7. "2014 Human Development Report Summary" (PDF). United Nations Development Programme. 2014. mga pa. 21–25. Nakuha noong 27 July 2014.
  8. Guy Arnold. "Lesotho: Year In Review 1996 – Britannica Online Encyclopedia". Encyclopædia Britannica. Nakuha noong 30 Oktubre 2011.
  9. "Country Comparison". World Factbook. CIA.

Mga kawing panlabas[baguhin | baguhin ang batayan]

Mga koordinado: 30°S 25°E / 30°S 25°E / -30; 25
Maling banggit (Umiiral na ang tatak na <ref> para sa pangkat na pinangalanang "Note", subalit walang natagpuang katumbas na tatak na <references group="Note"/>); $2