Gluon

Mula sa Wikipediang Tagalog, ang malayang ensiklopedya
Jump to navigation Jump to search
Gluon
KomposisyonElementaryong partikulo
EstadistikaBosoniko
Mga interaksiyonMalakas na interaksiyon
Simbolog
Nag-teorisaMurray Gell-Mann (1962)[1]
NatuklasanY(9.46 GeV) -> 3g: 1978 at DORIS (DESY) by PLUTO collaboration (see the recollection [2])

and

e+e -> qqg: 1979 at PETRA (DESY) by TASSO, MARK-J and PLUTO collaborations (see the review [3])
8
MasaMeV/c2 (Theoretical value)[4]
< 20 MeV/c2 (Experimental limit)[5]
Elektrikong kargae[4]
Kargang kulayoctet (8 linearly independent types)
Ikot1

Ang mga Gluon (play /ˈɡlɒnz/; from Padron:Iso2language glue) ay mga elementaryong partikulo na umaasal bilang tagapalit n na partikulo o gauge boson para sa malakas na pwersa sa pagitan ng mga quark na analogo sa pagpapalitan ng mga photon sa elektromagnetikong pwersa sa pagitan ng dalawang may kargang partikulo.[6]

Dahil sa ang mga quark ay binubuo ng mga baryon, at ang malakas na interaksiyon ay nangyayari sa pagitan ng mga baryon, maaaring masabi na ang pwersang kulay ang pinagkukunan ng malakas na interaksiyon o ang malakas na interaksiyon ay tulad ng nalalabing pwersang kulay na lumalawig ng lagpas sa mga baryon, halimbawa kapag ang mga prton at neutron ay magkasamang nakabigkis sa isang atomikong nukleyus. [7]

Sa tekniklal na mga termino, ang mga ito ay bektor na gauge boson na namamagitan ng malakas na interaksiyon ng mga qurak sa quantum na kromodinamika(QCD). Hindi tulad ng elektrikong neutral na photon ng quantum elektrodinamika(QED), ang mga mismong gluon ay nagdadala ng kargang kulay at kaya ay lumalahok sa malakas na interaksiyon bukod pa sa pamamagitan nito na gumagawa sa QCD na labis na mas mahirap na siyasatin kesa sa QED.

Sanggunian[baguhin | baguhin ang batayan]

  1. M. Gell-Mann (1962). "Mga symetriya ng mga baryon at meson". Physical Review. 125 (3): 1067–1084. Bibcode:1962PhRv..125.1067G. doi:10.1103/PhysRev.125.1067.
  2. B.R. Stella, H.-J. Meyer (2011). "Y(9.46 GeV) and the gluon discovery(a critical recollection of PLUTO results)". European Physical Journal H. 36: 203–243. arXiv:1008.1869. doi:10.1140/epjh/e2011-10029-3. Hinango noong 2011-11-26.
  3. P. Söding (2010). "On the discovery of the gluon". European Physical Journal H. 35 (1): 3–28. Bibcode:2010EPJH...35....3S. doi:10.1140/epjh/e2010-00002-5.
  4. 4.0 4.1 W.-M. Yao; et al. (2006). "Review of Particle Physics" (PDF). Journal of Physics G. 33: 1. arXiv:astro-ph/0601168. Bibcode:2006JPhG...33....1Y. doi:10.1088/0954-3899/33/1/001. Explicit use of et al. in: |author= (tulong)
  5. F. Yndurain (1995). "Limits on the mass of the gluon". Physics Letters B. 345 (4): 524. Bibcode:1995PhLB..345..524Y. doi:10.1016/0370-2693(94)01677-5.
  6. http://hyperphysics.phy-astr.gsu.edu/hbase/hframe.html
  7. http://hyperphysics.phy-astr.gsu.edu/hbase/forces/color.html