Tachyon

Mula sa Wikipediang Tagalog, ang malayang ensiklopedya
Tumalon sa: nabigasyon, hanapin

Ang tachyon (play /ˈtæki.ɒn/) ay isang hipotetikal na subatomikong partikulo na palaging gumagalaw na mas mabilis sa liwanag. Ang karamihan sa mga pisiko ay hindi naniniwalang ang gayong mga partikulo ay umiiral o konsistente sa mga alam na batas ng pisika.[1] Sa wika ng espesyal na relatibidad, ang tachyon ay isang partikulo na may tulad ng espasyong apat na momentum at imahinaryong angkop na panahon. Ang tachyon ay magiging nakatakda sa tulad ng espasyong bahagi ng grapong enerhiya-momnentum. Kaya ito ay hindi maaaring bumagal sa subluminal na mga bilis.

Ang unang hipotesis tungkol sa mga tachyon ay minsang itinuturo sa pisikong Aleman na si Arnold Sommerfeld.[2] Ang mas kamakailang mga talakayan ng tachyon ay kinabibilangan nina George Sudarshan,[3] Olexa-Myron Bilaniuk,[4] Vijay Deshpande,[4] at Gerald Feinberg[5]. Ang ilan sa mga may-akdang ito ay hindi tamang nag-konklud na ang mga pananabik ng mga field na may imahinaryong masa ay lalaganap ng mas mabilis sa liwanag. Gayunpaman, ang katotohanang ang mga ito ay hindi makagagawa nito ay maliwanag na naunawaan na hindi bababa sa mga huli nang 1960.[6].

Kung ang mga tachyon ay mga partikulo na maaaring gumatin upang magpadala ng mga signal na mas mabilis sa liwanag, ito ay tutungo sa mga paglabag ng kausalidad sa espesyal na relatibidad.

Ang mga konbensiyonal na masibong mga partikulo na naglalakbay ng mas mabagal sa bilis ng liwanag ay minsang tinawag na mga bradyon o tardyon sa salungat bagaman ang mga terminong ito ay tanging ginamit sa konteksto ng talakayan tungkol sa mga tachyon.

Kahit may mga teoretikal na argumento laban sa eksistensiya ng mga partikulong tachyon, ang mga eksperimental na paghahanap ay isinagawa sa upang subukan ang pagpapalagay laban sa eksistensiya ng mga ito. Gayunpaman, hanggang sa kamakailan lang, walang eksperimental na ebidensiya para sa eksistensiya ng tachyon ang natagpuan.[7] Following the results of the September 2011 observation of faster-than-light neutrino velocities, the faster-than-light neutrino anomaly, the value of the neutrino velocity is now a subject of theoretical and experimental studies.[8]

Sanggunian[baguhin | baguhin ang batayan]

  1. Tipler, Ralph A.; Llewellyn (2008). Modern Physics (5th ed.). New York, NY: W.H. Freeman & Co.. p. 54. ISBN 978-0-7167-7550-8. "... so existence of particles v > c ... Called tachyons ... would present relativity with serious ... problems of infinite creation energies and causality paradoxes." 
  2. A. Sommerfeld, "Simplified deduction of the field and the forces of an electron moving in any given way", Knkl. Acad. Wetensch, 7, 345-367 (1904)
  3. Bilaniuk, O.-M. P.; Sudarshan, E. C. G. (1969). "Particles beyond the Light Barrier". Physics Today 22 (5): 43–51. doi:10.1063/1.3035574. 
  4. 4.0 4.1 Bilaniuk, O.-M. P.; Deshpande, V. K.; Sudarshan, E. C. G. (1962). "'Meta' Relativity". American Journal of Physics 30 (10): 718. Bibcode 1962AmJPh..30..718B. doi:10.1119/1.1941773. 
  5. Feinberg, G. (1967). "Possibility of Faster-Than-Light Particles". Physical Review 159 (5): 1089–1105. Bibcode 1967PhRv..159.1089F. doi:10.1103/PhysRev.159.1089. 
  6. Aharonov, Y.; Komar; Susskind (1969). "Superluminal Behavior, Causality, and Instability". Phys. Rev. (American Physical Society) 182 ({5},): 1400--1403. doi:10.1103/PhysRev.182.1400. http://link.aps.org/doi/10.1103/PhysRev.182.1400. 
  7. Feinberg, G. (1997). "Tachyon". Encyclopedia Americana. 26. Grolier. p. 210. 
  8. http://www.newscientist.com/article/dn21064-neutrino-watch-speed-claim-baffles-cern-theoryfest.html