Luisiana

Mula sa Wikipediang Tagalog, ang malayang ensiklopedya
Jump to navigation Jump to search
Luisiana

Bayan ng Luisiana
Luisiana,Lagunajf8320 09.JPG
Mapa ng Laguna na nagpapakita ng lokasyon ng Luisiana.
Mapa ng Laguna na nagpapakita ng lokasyon ng Luisiana.
Luisiana is located in Pilipinas
Luisiana
Luisiana
Lokasyon sa Pilipinas
Mga koordinado: 14°11′06″N 121°30′39″E / 14.185°N 121.5109°E / 14.185; 121.5109Mga koordinado: 14°11′06″N 121°30′39″E / 14.185°N 121.5109°E / 14.185; 121.5109
BansaPilipinas
RehiyonCalabarzon (Rehiyong IV-A)
LalawiganLaguna
DistritoPang-apat na Distrito ng Laguna
Mga barangay23
Pamahalaan
 • Manghalalal14,689 botante (2019)
Lawak
[1]
 • Kabuuan73.31 km2 (28.31 milya kuwadrado)
Populasyon
 (Senso ng 2015)
 • Kabuuan19,720
 • Kapal270/km2 (700/milya kuwadrado)
 • Kabahayan
4,635
Ekonomiya
 • Kaurian ng kitaika-4 na klase ng kita ng bayan
 • Kita₱71,854,320.02 (2016)
Kodigong Pangsulat
4032
PSGC
043412000
Kodigong pantawag49

Ang Bayan ng Luisiana ay isang ika-5 na klaseng bayan sa lalawigan ng Laguna, Pilipinas. Ayon sa 2015 senso, ito ay may populasyon na 19,720 sa may 4,635 na kabahayan.

Kasaysayan[baguhin | baguhin ang batayan]

Noong ika-17 siglo, mayroong isang lugar ng lupa sa Laguna na kilala bilang Terreno de Nasonog (Lupaín ng Nasonog sa Tagalog). Noong 1678, si Terreno de Nasúnog ay nahahati sa tatlong bahagi: Nasúnog de Lucban, Nasonog de Cavinti, at Nasúnog de Majayjay.

Ang Nasonog de Majayjay ay kalaunan ay naging bayan ng Luisiana. Noong Abril 3, 1854 lamang na ang kalayaan sa simbahan ay ibinigay sa Gobernador Heneral (ang Marqués de Novaliches) sa Nasonog na may kaukulang pag-apruba mula sa Arsobispo ng Maynila, na si Don Marcos Bartolomé ay ang kauna-unahang pansamantalang kura paroko. Dahil sa tungkulin ni Don Luis Bernárdo, na noon ay itinuring bilang Ama ng Luisiana, at asawa niyang si Doña Ana, ang bayan ay pinangalanang 'Luis y Ana', kalaunan ay binago sa 'Luisiana'.

Noong 1948, ang Visita de Luisiana ay nagkamit ng kalayaan sa sibil mula sa Majayjay.

Noong 1903, pinagsama ang mga bayan ng Cavinti at Luisiana, si Pedro Villanueva ng Cavinti ay nahalal na alkalde at sa panahon ng kanyang termino na itinatag ang Aglipay Church noong Abril, 1904. Pinondohan ng pamilya Romana ang pagtatayo ng isang pares ng mga simbahang Protestante. Gayunman, noong Nobyembre 12, 1907 sa pamumuno ni Don Blas Oración, sa pamamagitan ng Komisyon Sibil, ang Cavinti at Luisiana ay naging malayang bayan.

Heograpiya[baguhin | baguhin ang batayan]

109 na kilometrong (68 mi) ang layo mula sa Maynila at 22 kilometro (14 mi) ang layo mula sa kabisera ng lalawigan, Santa Crúz, ang bayan ng Luisiana ay hangganan sa hilaga ng Pagsánjan at Cavinti, sa kanluran ng Magdalena at Majayjay, sa timog nina Lucban, Quezon, at Sampaloc sa silangan.

Ang Luisiana ay sumakop sa 8,096.33 hectares (20,006.5 ektarya) sa isang talampas na 1,400 talampakan (430 m) sa tuktok ng mga bundok ng Sierra Madre.

Mga Barangay[baguhin | baguhin ang batayan]

Ang bayan ng Luisiana ay nahahati sa 23 mga barangay.

  • De La Paz
  • Barangay Zone I (Pob.)
  • Barangay Zone II (Pob.)
  • Barangay Zone III (Pob.)
  • Barangay Zone IV (Pob.)
  • Barangay Zone V (Pob.)
  • Barangay Zone VI (Pob.)
  • Barangay Zone VII (Pob.)
  • Barangay Zone VIII (Pob.)
  • San Antonio
  • San Buenaventura
  • San Diego
  • San Isidro
  • San Jose
  • San Juan
  • San Luis
  • San Pablo
  • San Pedro
  • San Rafael
  • San Roque
  • San Salvador
  • Santo Domingo
  • Santo Tomas

Klima[baguhin | baguhin ang batayan]

Ang klima ay malamig, mahalumigmig, at tropical. Ang average na taunang temperatura ay sa paligid ng 26 ° C (78.8 ° F).

Climate data for Luisiana, Laguna
Month Jan Feb Mar Apr May Jun Jul Aug Sep Oct Nov Dec Year
Average high °C (°F) 24

(75)

25

(77)

26

(79)

29

(84)

29

(84)

28

(82)

27

(81)

27

(81)

27

(81)

26

(79)

25

(77)

24

(75)

26

(80)

Average low °C (°F) 20

(68)

20

(68)

20

(68)

21

(70)

22

(72)

22

(72)

22

(72)

22

(72)

22

(72)

21

(70)

21

(70)

20

(68)

21

(70)

Average precipitation mm (inches) 58

(2.3)

41

(1.6)

32

(1.3)

29

(1.1)

91

(3.6)

143

(5.6)

181

(7.1)

162

(6.4)

172

(6.8)

164

(6.5)

113

(4.4)

121

(4.8)

1,307

(51.5)

Average rainy days 13.4 9.3 9.1 9.8 19.1 22.9 26.6 24.9 25.0 21.4 16.5 16.5 214.5
Source: Meteoblue

Demograpiko[baguhin | baguhin ang batayan]

Senso ng populasyon ng
Luisiana
TaonPop.±% p.a.
1903 4,174—    
1918 5,224+1.51%
1939 6,963+1.38%
1948 6,883−0.13%
1960 8,746+2.02%
1970 11,494+2.77%
1975 12,346+1.44%
1980 12,199−0.24%
1990 14,241+1.56%
1995 16,269+2.53%
2000 17,109+1.09%
2007 19,255+1.64%
2010 20,148+1.66%
2015 19,720−0.41%
Sanggunian: PSA[2][3][4][5]

Sa senso noong 2015, ang populasyon ng Luisiana, Laguna, ay 19,720 katao, [3] na may density na 270 na mga naninirahan kada square square o 700 mga naninirahan sa bawat square mile.

Economy[baguhin | baguhin ang batayan]

Ang Luisiana ay karaniwang isang bayan ng agrikultura. Sa población, kakaunti lamang ang mga komersyal na establisimiyento na nagsisilbi sa pangunahing serbisyo ng mga tao. Karamihan sa kanila ay pumupunta pa rin sa Santa Crúz upang mag-shopping o mag-marketing at magamit ang ibang mga serbisyo na hindi magagamit sa kanilang bayan.

Ang mga mapagkukunan ng kita ng mga mamamayan ng Luisiana ay pangunahing nakatuon sa agrikultura tulad ng kopra, pandan, palay, kawayan at bunliw, na may ilaw na industriya na base at ekonomiya ng sektor ng serbisyo. Ang pagsasaka ng baboy at manok ay isang karagdagang kita.

ransportasyon[baguhin | baguhin ang batayan]

Pagpunta sa Luisiana sa pamamagitan ng pribadong transportasyon mula sa Maynila, dadaan ka sa South Superhighway at papasok sa lalawigan sa pamamagitan ng Calamba Exit. Ang isa pang paraan ay sa pamamagitan ng Manila East Road (Route 601, Route 602, Route 603 at Route 605) - Pagsánjan na ruta o magmumula sa Quezon, ang Lucbán, Tayabas City, Lucena City at Pagbilao, Quezon Route Kahit na mula sa Bicol Region.

Mapupuntahan din ang Luisiana sa pamamagitan ng pampublikong transportasyon na kumukuha ng parehong mga ruta tulad ng nabanggit sa itaas. Gayunpaman, alinmang ruta ang iyong dadalhin, ang isang paglalakbay sa Luisiana ay mahaba pa rin dahil isa ito sa mga panloob na bayan sa Laguna.

Mula sa Maynila sa pamamagitan ng Calambâ, isang bus ang magdadala sa iyo sa Santa Cruz, Laguna. Sa Santa Cruz, ang mga jeepney na pupunta sa Luisiana ay matatagpuan sa terminal ng dyip. Tanungin lamang ang isang drayber ng traysikel na ihatid ka sa terminal ng mga dyip na papunta sa Luisiana. Sa pamamagitan ng Santa Crúz, dadaan ka sa bayan ng Pagsanján bago makarating sa Luisiana. Madali mong malalaman ito kapag nakarating ka sa bayan dahil ang mga kalsada ay napuno ng mga matulis na likot. Ito ang isa sa mga dahilan kung bakit tinawag ang Luisiana bilang 'maliit na Baguio ng Laguna.'

Mga site at kaganapan[baguhin | baguhin ang batayan]

Isang kandidato sa Miss Luisiana beauty pageant na nakasuot ng pandan costume

Sa gitna ng bayan, ang ilan sa mga site ay ang Simbahang Romano Katoliko, ang bantayog ni Don Luis Bernárdo (tagapagtatag ng bayan) at isang bantayog ni Dr. José Protacio Rizal.

Ngunit ang isang nakawiwiling site sa bayan ay ang "mga aso ng bantay" sa hagdan sa harap ng munisipal na gusali. Sa halip na mga leon na karaniwang mga site o disenyo sa hagdan ng iba pang mga gusali, ang munisipal na gusali ng Luisiana ay may dalawang aso, na parang Dalmatians, isa sa bawat panig ng gusali. Gayunpaman, walang sinuman ang maaaring sabihin kung bakit sila naroroon o kung ano ang kwento sa likod ng pagkakaroon ng mga aso sa gusali. Ang ilan sa kanila ay naniniwala na ang mga aso ay maaaring naging bahagi ng kasaysayan ng bayan na hindi pa matutuklasan.

Bukod sa mga atraksyon na gawa ng tao, ang Luisiana ay tahanan din sa mga likas na atraksyon tulad ng talon (tulad ng Hulugan, [9] Bumbóngan, Malaog, Maapon, Limbun-limbón, Aliw, [10] Lagaslás at Botocán-Tiklingan) at mga kuweba (tulad ng bilang mga yungib ng Simbahang Bato at Butás Kabag). Bagaman ang karamihan sa mga atraksyon na ito ay hindi pa ganap na nabuo sa komersyo, bukas sila para makita ng publiko sa kanilang natural na estado.

Ang kapistahan ng bayan ay ipinagdiriwang sa Oktubre 9 para sa kapistahan ng Our Lady of the Holy Rosary. Ang isa pang pagdiriwang sa bayan ay gaganapin tuwing 3 Abril, na bilang paggunita sa pagtatatag ng bayan bilang isang hiwalay na nilalang mula sa Majáyjay. Ipinagdiriwang din ng Luisiana ang Pandán Festival sa buwan na ito at pati na rin ang taunang Miss Luisiana beauty pageant upang pumili ng kinatawan para sa Miss Laguna beauty pageant. Ang Luisiana ay mayroong 2 Miss Laguna na korona sa ngayon, noong 1998 at noong 2002.

Edukasyon[baguhin | baguhin ang batayan]

Pangalawang[baguhin | baguhin ang batayan]

Liceo de Luisiana

San Buenaventura Integrated National High School (main-BarangaySan Buenaventura)

San Buenaventura Integrated National High School (annex-Town of Luisiana)

Si Luis Bernardo Memorial High School Inc.

Pangunahing[baguhin | baguhin ang batayan]

Luisiana Central Elementary School

Paaralang Elementarya ng Bonifacio

San Antonio Elementary School

San Isidro Elementary School

San Buenaventura Elementary School

Santo Domingo Elementary School

Paaralang Elementarya ng San Salvador

De La Paz-San Pablo Elementary School

San Rafael-San Roque Elementary School

Luisiana Adventist Elementary School

Saint Dominic Savio School (Sarado)

Mga sanggunian[baguhin | baguhin ang batayan]

  1. "Province: Laguna". PSGC Interactive. Quezon City, Philippines: Philippine Statistics Authority. Nakuha noong 12 Nobyembre 2016.
  2. Census of Population (2015). "Region IV-A (Calabarzon)". Total Population by Province, City, Municipality and Barangay. PSA. Nakuha noong 20 Hunyo 2016.
  3. Census of Population and Housing (2010). "Region IV-A (Calabarzon)". Total Population by Province, City, Municipality and Barangay. NSO. Nakuha noong 29 Hunyo 2016.
  4. Censuses of Population (1903–2007). "Region IV-A (Calabarzon)". Table 1. Population Enumerated in Various Censuses by Province/Highly Urbanized City: 1903 to 2007. NSO.
  5. "Province of Laguna". Municipality Population Data. Local Water Utilities Administration Research Division. Nakuha noong Disyembre 17, 2016.

Mga Kawing Panlabas[baguhin | baguhin ang batayan]


Usbong Ang lathalaing ito ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.